şəxsiyyət pozuntuları

| elm

əjdaha lazımdı   googllalink

    1. Krepelini və Kreçmerin verdiyi təsnifata görə psixopatiyalar yeddi qrupa (oyanıqlar, davamsızlar, yalançılar, əcaiblər, deyingənlər, meyl pozuntuları olanlar, antisosial pozuntuya meyllilər, yəni cəmiyyətə zidd gedənlər) bölünür.
    Qannuşkin “Psixopatiyaların klinikası, onların statikası, dinamikası və sistematikası” əsərində psixopatiyaları bölür- tsikloidlər, asteniklər, şizoidlər, paranoidlər, epileptoidlər, isteriklər, davamsız psixopatlar, antisosial psixopatlar (cəmiyyətə zidd gedənlər) və konstitusional sarsaqlar.
    Şəxsiyyətin disharmoniyasının bütün formalarını dörd böyük qrupa bölmək qəbul olunmuşdur: Birinci qrupa təfəkkür sferasına məxsus dəyişikliklər qeyd olunan psixopatlar aid edilirlər. ümumi cəhət hadisələri düzgün qiymətləndirə bilməmək və ya onlara tənqidi yanaşmamaq qabiliyyətinin olmasıdır. ikinci qrupa təəssürat sferasına məxsus pozuntuları olan psixopatlar daxildir- tez-tez ziddiyyətli affektiv reaksiyalar nümayiş edirlər. Üçüncü qrupa iradi pozuntuları olanlar aid edilir.Dördüncü qrup qarışıq forma psixopatları birləşdirir- polimorf əlamətlərin dəyişkənliyi əsas sindromu təyin etməyə imkan vermir.
    Astenik tip-cəhətləri, onlarda uşaqlıqdan ümumi zəiflik, yorğunluq, neyrovegetativ dəyişkənliyə meyillik, emosional zəiflik, sadəlövhlük, hissiyata qapılmaq, cüzi bir səbəbdən təlaş keçirmək xüsusiyyətlərinə malik olurlar. sağlamlıqlarına qarşı çox qayğı göstərir.
    Psixastenik (anankastik-yəni obsessiv-kompulsiv) tip. özlərinə qarşı inamsız, təəssüratlarının kövrək, daima aciz və köməksiz olmalarını hiss etmələridir. digər tərəfdən özlərinə qarşı xüsusi diqqət, şəxsiyyətlərinə hörmət olunmasını tələb edirlər. iki tipə bölmək mümkündür. Birinci tipə mənsub olanlar həyəcanlı, şübhəli, qətiyyətsiz və müstəqil ola bilməmələri ilə fərqlənənlərdir. Xəyalən cəsarətli olmağı arzu etsələr də real hərəkətlərində buna nail ola bilmir.Özlərini sübut edə bilmirlər. ikinci tipinə mənsub olan şəxslər dəqiq və səlist olmağa çalışır, icra etdikləri işi dəfələrlə yoxlamaqla özlərini gərginlikdən azad edirlər. Həmişə təmkinli, sadə, həssas, hörmətcil olmağa, onlara işi düşən şəxslərə xidmət göstərməyə, o adamların rəğbətini qazanmağa çalışırlar.
    Şizoid tip. (introvert tip də adlandırılır)Bu tip psixopatların başlıca cəhəti autistik təfəkkürə malik olmaları və bununla da başqalarından asanlıqla fərqlənmələridir. özlərini aparmaları, geyimləri, mimikaları, jestləri fərqlənir. Nitqləri kasad, bir neçə standart ifadələrdən ibarət olub, eyni tipli hərəkətlər və jestlər müşayiət edilir. həmyaşıdlarına uyuşmurlar, təkliyi sevirlər, qeyri-adi məşğuliyyətlərə daha çox maraq göstərirlər.senzetiv və ekspansiv qruplara bölünür. Senzetivlər hissiyyata qapılan, xəyalpərvər, lakin istəklərinə heç vaxt nail ola bilməyən şəxslərdir. Ekspansiv qrupa daxil olan şizoid psixopatlar, adətən, öz peşəsini yaxşı bilən, başladığı işi axıra çatdırmaq üçün mümkün olan hər şeyi etməyə hazır adamlardır.
    Antisosial tip.Bu tipə aid edilən şəxsiyyət anomaliyalarının əsas əlamətləri aşağıdakılardır:
    a)Başqalarına qarşı istək və məhəbbət hissi yaratmaq qabiliyyətinin olmaması;
    b)Qəfləti (gözlənilməz) hərəkətlərə meyllilik;
    c)Özünü günahlandırmaq hissinin olmaması;
    d) Etdiyi neqativ hərəkətlərdən peşman olmaması.

    Təşvişli (yayınan)tip şəxsiyyət pozuntusu. həyəcanlı, narahat və bir qədər qayğılı olurlar.Pis hadisənin baş verəcəyini gözləyən belə adamlar özlərinə qarşı inamsız, təhlükəsizliyinə, tutduğu mövqeyə, sağlamlığına ziyan dəyəcəyini qorxusunu hiss edir.

    Oyanıqlı (epileptoid) tip. tez əsəbləşən, aqressiv, sözə baxmayan və tərs olmaları ilə diqqəti cəlb edirlər. Məktəb yaşı dövründən onlar kollektivdə lider kimi çıxış edir, müstəqil, hər şeyi bacaran adam kimi tanınırlar.

    Affektiv tip. (Ekstrovert tip).Bu tip psixopatların başlıca xüsusiyyətləri əhvali-ruhiyyələrinin biri-birinə zidd qütüblər arasında (distimiya və hipertimiya) tez-tez dəyişməsidir.Distimiklər. Qannuşkinin fikrincə, “anadangəlmə pessimistlərdir”.
    Hipertimiklər isə distimiklərin tam əksinə təşkil edən psixopatlardır.
    isterik tip.(Nümayişkar tip) Öz fəaliyyəti ilə hamının diqqətini cəlb etməyə çalışan, hadisələrin gedişində aparıcı rol oynamağa can atan, bu məqsədlə müxtəlif hərəkətlər (bəzən artistlik məharəti) nümayiş etdirən şəxslər olub çox tez tanınırlar.
    Davamsız tip. dözümsüz olmaları, cüzi bir səbəbdən əsəbləşmələri, diqqətlərinin davamsızlığı, ərköyün və dəcəl olmalarına görə uşaq yaşlarından fərqləndirmək mümkündür.
    Mozaik tip. Hər hansı bir tipə mənsub psixopatda digər tipin əlamətlərini də görmək mümkündür.


sən də yaz!