+6 əjdaha
1.
Dünyada olan bütün ətirlərdən fərqli olaraq müşk qadınlar üçün olan ən cazibədar qoxudur. Onun insanlara təsir göstərən cəzb edici bacarıqları barədə qədim ərəblər və yəhudilər də bilirdilər və hələ Hz.Musa (s.ə.s) dövründə bu möcüzəli maddəni istifadə edirdilər. 1979-cu ildən müşkün hasilatı qadağan edilib və indi ətriyyatda istifadə olunan müşk sintetik yolla alınan, ətraf mühtə və insanlara zərərli olmayan maddədir.
Müşk qədim tarixə malik olan ətriyyat maddəsidir. Onu bir çox cütdırnaqlı ( kabarqa, müşk maralı,müşk qoçu, ceyran və s.) heyvanların göbəyindəki vəzlərdən əldə edirlər. Ədəbi mənbələrə nəzər salsaq görərik ki, qədim və orta əsrlərdə bu maddə Şərqdə çox geniş yayılmışdır. Mütəxəssislərin bildirdiyinə görə, heyvanların yaşından və növündən asılı olaraq onların müşkləri ətir və keyfiyyətinə görə fərqlənirlər.
Müşk maralı olmayan yerlərdə, bu maddəni almaq üçün qunduzlardan istifadə edirlər. Müşk maralı ilə müqayisədə qunduzdan alınan bu maddə, o qədər də güclü deyil, amma orta əsr müsəlman Şərqində ondan istifadə edirdilər
Müşk- xoşqoxulu, qatı, dənəvari, qırmızı-qonur rəngdə olan maddədir. Onun qoxusunun 0,5-2 faizini muskon təşkil edir. Havada qoxusu birin milyarda nisbətində hiss edilir. Quru halda qoxu vermir. Yenidən nəmləndirdikdə ətri «bərpa olunur». Xalis müşk parçaya hopmamalıdır. Müşkü ətrin alt (base) notaları yaratmaq üçün qatırlar.
Əslində, müşkün alınması cütdırnaqlı heyvanların (əsasən də maralların) sayının kəskin azalmasına gətirib çıxartmışdı və bu səbəbdən 1979-cu ildən müşkün hasilatı qadağan edilmişdi. indi ətriyyatda istifadə olunan müşk sintetik yolla alınan, ətraf mühitə və insanlara zərərli olmayan məhsuldur.
Müşkdən qədim Şərq təbiblərinin müxtəlif xəstəlikləri sağaltmaq (daxili qanaxma, qan azlığı, əsəb pozuntusu, ürək keçmə) məqsədi ilə istifadə edirdilər. Bu maddədən qıcolma zamanı və ürək əzələsi tonusuna tez təsir göstərən dərman kimi də istifadə edirdilər. Məsələn, müşkü az miqdarda içdikdə insanın ürəyində olan ciddi döyüntülər azalırdı. Məşhur həkim və filosof ibn Sina öz dövrünün əksər dərmanlarının hazırlanmasında müşkdən istifadə edildiyini yazır. Bir sözlə, qiymətli ətir və dərman kimi istifadə edilən bu maddə qızıla bərabər tutulurdu.
eyni zamanda insan bədənində də müxtəlif hormoların ifrazı ilə bağlı müşkümsü qoxu gələ bilər.
türkiyə türkcəsində olan "mis gibi kokmak" ifadəsində ki "mis ", "misk" sözünün el arasında tələffüzü olub "müşk" deməkdir.
sözün kökü, mənşəyi sanskrit dili olmuş (muşka) daha sonra fars dilinə (müşk), oradan yunan dilinə (moschos) və ərəb dilinə (misk) onlardanda digər dillərə keçmişdir.
quranda cənnət şərabı “rahîk”ın içildikdən sonra müşk qoxusu buraxacağı bildirilmişdir.