sultan ıı əbdülhəmid

1. Türkiyənin orta statik fanatik müsəlmanları tərəfindən çox romantikləşdirilən şəxs. Bizimkilərə də soxuşdurmağa çalışırlar bu fikri, ya da biz hər şeyi yeməyə hazırıq. Siz hələ bu kişinin niyə xəlifəliyi belə ciddi cəhdlə mənimsədiyini bilmirsiz. Siyasət, dostlar sadəcə siyasət və yanlış figurla oynanmış şahmat gedişidi bu cəhd. Necə deyərlər, bu sadecə biznesdi şəxsi heç nə yoxdu. Öpdümmm.

2. 'Balanslaşdırılmış siyasət' məfhumunun Osmanlı padşahı cildində vücud bulmuş halı.
Deməli Əbdülhəmid taxta çıxanda 1876-cı il idi. Balkan yarımadası qaynar qazan kimi qaynıyır, Rusiya hər tərəfdən sıxışdırır. Əbdülhəmid isə Avropadakı siyasi vəziyyəti yaxından izləyir. Məhz siyasi manevraları sayəsində Osmanlıya süni nəfəs verib, Atatürkün Samsuna çıxışına qədər 'ölməməsinə' şərait yaradır.
Əbdülhəmid Almaniyanın sürətlə gücləndiyi Avropadakı parçalanmanı doğru qiymətləndirə bilir. 1877-1878 Osmanlı-Rusiya müharibəsinin fəlakətli nəticəsi sonrası ingiltərənin mənafelərinin Osmanlının ayaqda qalması yönündə olduğunu sezib, Kipri ingiltərəyə icarəyə verir (Misirdəki ingilis hegemonluğunu da tanıyır). Digər tərəfdən isə hazırkı adı ilə meqalayihə adlandırıla biləcək dəmiryolları layihələrinə başlayır və bu layihələrin demək olar hamısını almanlara verir. Ordunun modernizasiyasında Almaniyadan kömək alır. Siyasi sistem Fransadan örnək götürülür. Osmanlı tələbələrindən dənizçilər ingiltərəyə, quru qoşunları tələbələri Almaniyaya, digər tələbələr Fransaya oxumağa göndərilir.
Əbdülhəmid bütün bu manevralarını sonradan bu ölkələri bir-birinə qarşı qısqırtmaq, öz üzərində hər hansı problem olanda birini digərinə qarşı qoymaq üçün istifadə edir. 33 illik səltənətində əlindən gəldiyincə torpaq bütünlüyünü qorumağa çalışsa da, 'bütün bədənin sağlamlığı üçün hissəni kəsib atdığı' da olub

sultan ıı əbdülhəmid

Yalnız deyilsən!