...

anubis və bata

|

facebook twitter əjdaha lazımdı   googllalink


    1. Mifologiyalara marağı olan biri olaraq bəzən maraqlı hekayələri ələ almağı qərara aldım.Britaniya Muzeyində adətən "iki qardaşın nağılı" adlanan bu hekayəmiz XIII əsrin son rübündə yaşamış yazıçı inena tərəfindən şifahi dildən papirusa köçürülüb. Hekayə mifologiyaların ədəbi dilinin nə qədər qüvvətli olduğunun açıq bir sübutdur. Böyük qardaş Anubis və kiçik qardaş Bata eyni evdə yaşayırlar. Anubis evlidir.(arvadın adı bilinmir) cavan olan Bata isə onlarla yaşayır, lakin anbarda yatırdı, əsasən Anubis üçün paltar tikir və tarla işlərinin ən ağırlarını edirdi. Mal-qarayla anlaşa bilməsi ilə tanınan bata mal qarayla danışır və onların istədikləri yerdə otladaraq daha bərəkətli olmalarını təmin edirdi. Bir gün iki qardaş əkin vaxtı arpa və buğda əkməyə gedir, amma toxum bütün sahəyə çatmır. Anubis Batanı toxum gətirməyə göndərir. Evə gələn Bata Anubisin arvadının saçlarını hördüyünü görür və dərhal ona toxum gətirməsini deyir. Qadın Bataya saçını hörməklə məşğul olduğunu və toxumları özünün almasını deyir. Bata məcbur razılaşıb anbara gedir. Bata daha çox toxum daşımaq üçün böyük bir qabla toxumları götürür. Toxumları götürən bataya Qardaşının arvadı nə qədər götürdüyünü soruşur. Bata deyir: “Üç torba arpa, iki torba buğda toxumu”.Batanın gücünü görən Anubisin arvadı ondan çox təsirlənir və bataya onunla yatmağı təklif edir və ona birlikdə olmaq üçün bir saat vaxtlarının olduğunu söyləyir. Qadın bunun onun üçün yaxşı olacağını və bata üçün gözəl kətan paltarlar tikəcəyini bildirir. Bata bunu dəhşətli hesab edir və qəfəsdəki bəbir kimi dəli olur. Bu bata üçün böyük səhv olardı çünki o, qardaşı və həyat yoldaşı ilə onların övladı kimi böyüyüb. Ancaq bu barədə heç kimə deməyəcəyinə söz verir və Anubisin yanına qayıdır. Axşam Təklifi rədd edilən Anubisin arvadı intiqam almaq istəyir. Normalda Anubis evə gələndə əllərini yumaq üçün su gətirən arvadı bu ənənəni pozur. Anubis arvadını çarpayıda qusarkən tapır.
    Arvadını belə acınacaqlı vəziyyətdə görən Anubis sızlamağa başlayır: "Kimlə danışırdın?" Dərhal danışmağa başlayan arvadı Anubisə baş verənlərin əksini danışır və ondan Batanı öldürməsini xahiş edir. O, ərinə deyir ki, qardaşı ondan hörüklərini açıb onunla bir saat yatmağı təklif edib. O, həmçinin Bataya indiyə qədər ana və ata kimi davrandıqlarını, Batanın qorxduğunu və baş verənləri Anubisə deməsin deyə onu döydüyünü deyir. Qəzəblənən Anubis nizəsini götürür və mal-qaranı hələ evə gətirməmiş Batanı öldürmək üçün tövlənin qapısının arxasında dayanır lakin tövləyə girən ilk öküz tez bataya xəbər verir və qovalama başlayır. Bata qurtulmaq üçün tanrı RA-ya dua edir. Və Tanrı ra batanın keçdiyiti dağın ətəyindən bir timsahlı göl yaradır bu şəkildə anubis gölü keçə bilmirBata suyun o tayından qardaşına onun günahsız olduğunu qışqırır və hadisənin əsl üzünü danışır. O, Anubisə bir fahişəni qardaşına seçdiyini deyir. Günəş Tanrısına verdiyi andı yerinə yetirmək məcburiyyətində olduğunu hiss edən Bata əlindəki bıçaq ilə cinsi orqanını kəsir, suya atır və vəhşi balıqlara yedizdirir. Bata qan itkisindən tükəndikdə Anubis göz yaşlarına boğulur; Amma timsahlar üzündən qardaşının tərəfinə keçə bilmir. Sözünün sonunda Bata Anubisə deyir ki, orada qala bilməz, Şam vadisinə gedəcək, ürəyini öz əli ilə çıxarıb şam təpəsinə asacaq. O, Anubisdən xahiş edir ki, gəlib arada ağacın kəsilib-kəsilmədiyini yoxlasın və ürəyini xilas etsin. Çünki ağacın kəsilməsi onun ölümü deməkdir. Anubis Batanın ürəyini götürüb bir qaba su qoysa; Bata əsl qatilindən qisas almış olacaq. Əgər Batanın başına fəlakət gəlsə, bunun xəbərçisi kimi Anubisin əlində bir küp pivə qıcqırdayacaq.
    Bata, şam Vadisinə Anubis isə evə yola düşür. Anubis Evə çatanda heç bir dini mərasim keçirmədən arvadını öldürür və cəsədini çöpçü itlərə atır. Bu vaxt ürəyini qoparıb Şam vadisində bir ağaca asan Bata tək yaşamaq üçün özünə ev tikir, yaşadığı bölgənin və Misirin hökmdarı Günəş Tanrısı Enneadla qarşılaşır. Ennead Batanın günahsız olduğunu və heç bir səhv etmədiyini bildirir.
    Batanın tənhalığını aradan qaldırmaq üçün günəş tanrısı ra Xnuma onun üçün arvad yaratmağı əmr edir. Bundan sonra Xnum Bata üçün tanrıların mahiyyətini özündə ehtiva edən cazibədar gözəl bir arvad yaradır. Bir gün Bata arvadına ürəyinin şam ağacının başında olduğunun sirrini açır. Bu sirri açması bata üçün səhv olar. Bata bunu arvadına deyir çünki dəniz sahili ilə getdiyi zaman dalğaların onu udmasından qorxurdu. Bu xəbərdarlığından az sonra Bata bir gün ova çıxır və arvadı çöldə ikən dəniz şişməyə başlayır. Qadın evə girir; ancaq evin arxasındakı şam ağacına ilişmiş saçının bir teli suya düşür və dalğalar onu Misir sahillərinə aparır, Qadının saçındakı qoxu yuyulan bütün paltarlara nüfuz edir və bundan Firon narahat olur.Saray işçiləri uzun axtarışdan sonra bir tel saç tapır. Bu vəziyyət kitabələrdə belə şərh olunur: Tanrıların qoxusunu daşıyan bu saç Ra-Horakhtinin qızına aiddir bunu eşidən firon qadının tapılmasını istəyir. Qadını gətirmək üçün göndərilən ilk qrup Bata tərəfindən öldürülür. Göndərilən 2-ci qrup qadınlardan ibarət dəstə olur və məqsədləri qadını daş-qaş qızılla aldadıb saraya aparmaq istəyir. Plan işə yarayır və qadın saraya gətirilir. Firon qadını çox sevir və ona sarayda yüksək rütbə verir. Batanın sirrini öyrənən firon ürəyinin asdığı ​​şam ağacının kəsilməsini əmr edir və ağac kəsilən kimi Bata ölür. Ertəsi gün Anubis küpəsindəki pivənin qəfil qıclandığını görür və Batanın danışdığı fəlakəti xatırlayır. Bunun üzərinə Şam vadisinə yollanan Anubis Batanın öldüyünü görür. Anubis Batanın qisasını almaq üçün yola çıxır və 3 ildən sonra meyvə şəklində qorunub saxlanılan ürəyi tapır. Ürəyi su dolu bir qaba qoyan Anubis, Batanın bədəninin canlanmağa başladığını görür. Qardaşının dodaqlarını isladır, su içdirir və ürəyini yenidən bədəninə qoyur.Çox cəsur bir gəncdən axtalanmış ölüyə çevrilən Batanın hekayəsi hələ bununla bitmir. Arvadının intiqamını almaq istəyən Bata rəngli öküzə çevrilir. Anubis öküzün belinə minir və birlikdə kral sarayına gedirlər. Öküzün gözəlliyinə heyran olan firon Anubisi qızıl və gümüşlə mükafatlandırır. Öküz bədənindəki Bata firon tərəfindən yaxşı qarşılanır. Onun üçün ziyafətlər verilir. Bir gün öküz keçmiş arvadı ilə qarşılaşır. Bata olduğunu, şam ağacının kəsilməsinə səbəb olduğu üçün qisas almağa gəldiyini deyərək keçmiş arvadını qorxudur. Bata gedəndən sonra qadın özünü garantiyə almaq üçün plan qurmağa başlayır. Bir gün ziyafətdən sonra qadın sərxoş olan firondan öküzün ciyərini yemək sözünü alır. Firon verdiyi sözü ilk başda tutmur, amma əhdini pozması saray əyanı tərərfindən bir mənalı qarşılanmayacağı üçün məcbur qalır. Ertəsi gün öküz qurban kəsilir. fironun adamları batanı böyük keçiddən apararkən; Onun yarıq boğazından axan iki damcı qan yerə düşür və iki böyük avokado ağacı bitir. Firon bunun yaxşı əlamət olduğunu düşünür və bayram etməyi əmr edir. Artıq kraliça olan batanın əvvəlki arvadı qızıl arabada avokado ağaclarını ziyarət edir. Bata Ağacların kölgəsində dincələn qadının qulağına onun avokado ağacına çevrildiyini, hələ də əvvəlki kimi sağ qalacağını və qisas alacağını pıçıldayır.Qadın yenidən cazibədarlığından istifadə edərək fironu ağacları kəsməyə və onlardan mebel hazırlamaq üçün istifadə etməyə razı salır. Dülgərlər işə başlayırlar. Qadın onları seyr edərkən ağzına uçan bir parça taxta onun hamilə qalmasına səbəb olur. Gözlənildiyi kimi, doğulacaq uşaq Batadan başqası olmur. Uşaq xəbərini eşidən Firon sevincdən uçur. Yenidən doğulan Bata, bir az böyüdükdən sonra onu Nubiyadakı qızıl mədənlərinin sahibi və qanuni varisi edən "Kral oğlu Kush" adını alaraq şərəfləndirilir. Firon öləndə taxt-taca oturan Bata Misirin görkəmli şəxslərini yanına çağırır. Onlara sərgüzəştlərindən və keçdiyi dəyişikliklərdən danışır. Bundan sonra onun arvadı və anası olan kraliça gətirilir və hakimlər onu mühakimə etməyə razılaşırlar. Və qadın cəzalandırılır(nə cəzası olduğu papirusda qeyd edilmiyib) Anubis varis olur və 30 illik padşahlığından sonra başqa formada dirilməyəcək olan Batanın ölümü ilə Misir krallığının idarəsi böyük qardaşı Anubisə keçir.

    7 əjdaha!

    26.08.2022 19:35, Antoine Roquentin


üzv ol


...