+1 əjdaha
1.
"Rice theory" belə deyir ki, insanların düşüncə tərzi bir az da keçmişdə nə əkib-becərmələrindən təsirlənə bilər.
Bu fikir əsasən Thomas Talhelm adlı tədqiqatçının Science jurnalında çıxan araşdırmasına dayanır.
Sadə dildə desək:
Düyü əkilən yerlərdə (məsələn, Çinin cənubunda) camaat məcbur olub həmişə bir-biri ilə əl-ələ versin. Çünki düyü çox su istəyir, suvarma sistemi qurmaq lazımdır, sahələri bölüşmək lazımdır, tək adamın işi deyil. Ona görə də orada insanlar daha çox “biz” düşüncəsində olur — yəni kollektiv, ailə, qrup ön plandadır.
Amma buğda əkilən yerlərdə (məsələn, Çinin şimalı və ya Avropanın bəzi yerləri) adam torpağını özü də əkə bilir. O qədər də kollektiv əmək lazım olmur. Buna görə də insanlar daha çox “mən” düşüncəsində olur — yəni fərdi qərar, müstəqillik, şəxsi sərbəstlik daha güclü olur. Yəni nəzəriyyə deyir ki, kənd təsərrüfatı insanların xarakterinə və cəmiyyət quruluşuna təsir edə bilər. Amma bu o demək deyil ki, hər şey təkcə düyü ilə buğdadan asılıdır. Sadəcə maraqlı bir yanaşmadır, yüz faiz qanun kimi qəbul edilmir.