+1 əjdaha
1. 25 maddə ilə açıqlayacam:1. Toyuq yumurtasının qabığı əsasən kalsium karbonatdan ibarətdir.
2. Kalsiumun atom nömrəsi 20, qızılın atom nömrəsi isə 79-dur.
3. Bu iki element arasındakı əsas fərq atom nüvələrindəki protonların sayıdır.
4. Toyuq qidadan aldığı maddələri bioloji proseslərlə emal edir və yumurta qabığını əmələ gətirir.
5. Bu, canlıların maddələri seçmək, daşımaq və müəyyən strukturlarda toplamaq qabiliyyətini göstərir.
6. Bəs bu bioloji mexanizmləri genetik mühəndislik vasitəsilə dəyişə bilərikmi?
7. Nəzəri olaraq, bəli; canlıların müəyyən maddələri daşımaq və toplamaq mexanizmləri dəyişdirilə bilər.
8. Məsələn, gələcəkdə toyuğun orqanizmində qızılı seçici şəkildə toplayan bioloji mexanizmlər yaradıla bilərmi?
9. Belə bir sistem ətraf mühitdən alınan qızılın yumurta qabığında toplanmasını təmin edə bilər.
10. Bu halda toyuq qızıl istehsal edən deyil, qızılı toplayıb yumurtasında saxlayan canlı olardı.
11. Lakin əsas məqsədimiz toyuğun kalsiumdan qızıl istehsal etməsi də ola bilər.
12. Bunun üçün kalsium atomunun nüvəsindəki protonların sayı 20-dən 79-a çatdırılmalıdır.
13. Genetik mutasiyalar atom nüvəsindəki protonların sayını dəyişə bilməz.
14. Çünki genetik mühəndislik bioloji prosesləri, nüvə fizikası isə atom nüvəsini öyrənir.
15. Bununla belə, elm nüvə prosesləri vasitəsilə elementlərin bir-birinə çevrilə biləcəyini sübut edib.
16. Deməli, qızıl istehsal etmək fiziki baxımdan qeyri-mümkün deyil.
17. Ancaq bu cür çevrilmələr xüsusi şərait tələb edir və adətən iqtisadi cəhətdən sərfəli olmur.
18. Gələcəkdə biotexnologiya ilə nüvə texnologiyasının birləşməsi yeni tədqiqat sahələri yarada bilər.
19. Bəlkə də gələcəkdə canlılar bu gün təsəvvür belə edə bilmədiyimiz istehsal sistemlərinin bir hissəsinə çevriləcəklər.
20. Belə bir ehtimalı araşdırmaq biologiya və fizikanın sərhədlərini sorğulamaq deməkdir.
21. Əlbəttə, bu, toyuqların nüvə çevrilməsini həyata keçirə biləcəyinə dair sübut deyil.
22. Lakin qızıl tərkibli yumurta istehsal etmək ilə qızıl atomlarını bioloji yolla yaratmaq fərqli məqsədlərdir.
23. Birinci məqsəd qızılın ətraf mühitdən alınaraq yumurtada toplanması yolu ilə nəzəri olaraq mümkün görünə bilər.
24. ikinci məqsəd isə atom nüvəsinin dəyişdirilməsini tələb edir və məlum bioloji mexanizmlərlə həyata keçirilə bilməz.
25. Nəticə etibarilə, qızıl yumurtlayan toyuq ideyası bugünkü elmlə birbaşa həyata keçirilə bilməsə də, bioloji mühəndisliyin sərhədlərini sorğulamağa imkan verən və araşdırılmağa dəyər bir düşüncə təcrübəsidir.