quantum field theory nədir

+1 əjdaha

1. keçən əsrin ortalarında fiziklər nüvənin proton və neytronlardan ibarət zərrəcikləri arasında əlaqəni izah etmək üçün aralarında zərrəcik alış-verişi oldugunu ortaya qoydular. alış-veriş zərrəciklərinə pion deyildi ; proton və neytronlar aralarında pion alış-verişi edirlər. beləliklə pionlar proton və neytronların ətrafında mezon deyə bir sahə yaradırlar. eynən qravitasiyanın qravitonla ötürüldüyü kimi. nüvənin içində proton və neytron arasında gedən zərrəcik mübadiləsi nəticəsində ortaya çıxan güc, sahə proton və neytronu bir arada saxlayır-nüvəni dağılmağa qoymur. hər zərrəciyin bağlı qaldığı bir sahə olması fikri fizikanı kvant sahə nəzəriyyəsinə gətirib çıxardı. klassik fizikada hadisələr harda baş verir? məkan-zamanda. hadisələrin baş rollarını iki şey oynayır: zərrəciklər və sahələr. elektromaqnit və qravitasiya sahələrdir. beləki kütləli cismlər qravitasiya, elektrik yüklülülər isə elektromaqnit dalğaları yaradırlar. hər ikisi işıq sürətində yayılır, enerji daşıyır. kvant mexanikasında hər şey fərqli oldugu kimi bu məsələdə dəyişir. zərrəciklər sahə və enerji ilə eyni şeyə çevrilir. kvant mexanikası sahə-zərrəcik ya da dalğa-zərrəcik ikiliyini aradan qaldırıb bizə əvəzində kvant sahə nəzəriyyəsini verir. ancaq kvant mexanikası və kvant sahə nəzəriyyəsi arasınds fərqlər var. məsələn: kvant mexanikası zərrəciklərin qeyri-müəyyənlikləri öyrənir ancaq kvant sahə nəzəriyyəsi sahələri öyrənir. özündə çətin hesablamalarla dolu riyaziyyat ehtiva edən və tamamlanmayan nəzəriyyədir.