bugün məsləhət təsadüfi
sözaltı sözlük
postlar Yoxlama mesaj

Dilatan


15 0 0 0
0 post son 1 ildə
az
çox
0 gün
ardıcıl post
rekord: 3 gün
00:00 — 1 post 01:00 — 0 post 02:00 — 0 post 03:00 — 0 post 04:00 — 0 post 05:00 — 0 post 06:00 — 0 post 07:00 — 0 post 08:00 — 0 post 09:00 — 1 post 10:00 — 2 post 11:00 — 0 post 12:00 — 2 post 13:00 — 0 post 14:00 — 1 post 15:00 — 1 post 16:00 — 2 post 17:00 — 0 post 18:00 — 1 post 19:00 — 1 post 20:00 — 1 post 21:00 — 1 post 22:00 — 1 post 23:00 — 0 post 00 06 12 18 10:00 pik saat
erkən quş
1
Yeni
Səviyyə 1
0 / 100 XP
6.5K
təxmini söz yazıb
0.1 kitaba bərabər
×

Post Ardıcıllığı

Hazırki streak: 0 gün ardıcıl post yazılıb.

Rekord: 3 gün ən uzun ardıcıllıq.


Streak hər gün ən azı 1 post yazanda artır. Bir gün boş keçsə sıfırlanır. Streak uzun olduqca od böyüyür!

×

Yazı Saatları

Tip: erkən quş

Pik saat: 10:00

Gecə (00-06): 1 post
Səhər (06-12): 3 post
Gündüz (12-18): 6 post
Axşam (18-00): 5 post

Saat diaqramı yazarın gün ərzində nə vaxt aktiv olduğunu göstərir. Qırmızı = ən çox post yazılan saatlar. Yaşıl = orta aktivlik.

×

Səviyyə Sistemi

Səviyyə 1: Yeni

XP: 0 (karma əsasında)

Növbəti səviyyəyə: 100 XP qalıb


Səviyyə karma əsasında hesablanır. Karma = reytinq + entry sayı + wiki töhfələri. Hər səviyyə üçün daha çox XP lazımdır. 25 səviyyə var: Yeni-dən Tanrı-ya qədər.

×

Yazı Statistikası

Təxmini söz sayı: 6,471

Toplam simvol: 38,827

Orta entry uzunluğu: 2,588 simvol

Kitab ekvivalenti: ~0.1 kitab (70K söz/kitab)


Söz sayı entry-lərdəki simvollardan təxmin olunur (orta 6 simvol/söz). Kitab ekvivalenti standart roman uzunluğuna (70,000 söz) əsaslanır.


Nailiyyətlər 6 / 14
İlk Addımlar
Əjdaha Balası
Vikipedist
Oxunan
Veteran
Əbədi
Yazıçı
Əjdaha
Karma Yığıcı
Tanınmış
Bilik Xəzinəsi
Bestseller
Həftəlik Seri
Abidə

blok başlıqlarını gizlət postları gizlət
bütün zamanlarda yazdığı ən əjdaha entrylər:

Notice: Undefined variable: userQuery in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Undefined variable: anonim in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 85

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 92

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 101

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 102


Balaca oğlumun* 2013 sumqayıt sözünün etnoloji kökünü tapması.
-ata.
+hay can.
-sumqayıt sözünün mənası bilirsən nədir?
+nədir?
-yəni ki, sumkanı qoy qayıt.

Buna yumoristik nöqteyi-nəzərdən yanaşsam heç gülməli olmaya bilərdi məncə, amma düşünəndə ki, bu uşağın 7 yaşı vardı o zamanlar, irəliləyişin naminə dözürəm.
Məncə, əsas diqqətolunası məqam isə o "sumka" sözüdür, hansı ki, özümüz də bilmədən Azərbaycancası çanta olan sözü, "sumka" edərək səhvə yol vermişik.
Azərbaycanca danışmağa bu qədər diqqət edərkən həm də..

Notice: Undefined variable: userQuery in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Undefined variable: anonim in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 85

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 92

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 101

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 102


Notice: Undefined variable: userQuery in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Undefined variable: anonim in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 85

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 92

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 101

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 102


Magistral yollarda həm maşın sürücüləri, həm ölkə ekonomiyası, həm də velo-həvəskarları üçün əjdaha layihəyə imza atmış ölkə.

Deməli, magistral yolun düz və əks istiqamətlər arasında qalan ayrıcı hissəyə günəş paneli yerləşdiriblər, həmin panellərin altından etibarən isə velo-yol çəkiblər.


Notice: Undefined variable: userQuery in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Undefined variable: anonim in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 85

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 92

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 101

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 102


1. Humanist psixologiya məktəbin əsas müddaaları,
2. K.Rocersin şəxsiyyət nəzəriyyəsi,
3. A.Maslovunun şəxsiyyət nəzəriyyəsi,
4. Q.Olportun şəxsiyyət nəzəriyyəsi. olmaqla dörd yerə bölünən istiqamətdir.

1.Humanist psixologiya istiqamətinə personologiya istiqaməti də deyilir (persona-şəxsiyyət deməkdir). Bu istiqamət (məktəb) XX əsrin 50-60-cı illərində ABŞ-da yaranmış və sürətləinkişaf etməyə başlamışdır. Istiqamətin öyrəndiyi əsas probleb şəxsiyyət problemidir. Məktəbin ilkin yaradıcıları A.Maslov, K.Rocers və Q.Olportolur.
Əgər Freydizm şəxsiyyəti bioloji varlıq kimi nəzərdən keçirirdisə, humanist psixologiya şksinə, şəxsiyyəti sosial varlıq kimi nəzərdən keçirir. Məktəbin nümayəndələri sübut etməyə çalışırlar ki, şəxsiyyətdə anadangəlmə altruist (başqalarına təmənnasız köməklik etmək) təlabatlar mövcuddur.

Bu təlabatlar onun davranışını motivləşdirir. Deməli şəxsiyyət anadangəlmə xeyirxax varlıqdır, o dünyada xeyirxax işlər görmək üçün gəlir. Onu sonralar bədxax varlığa çevirən bəd əməllərə sürükləyən yaşadığı cəmiyətdir. Humanist psixoloqlar üçün əsas problem şəxsiyyəti öyrənməkdədir. Onlar hesab edirlər ki, şəxsiyyətin nüvəsini onun öxü, öz məni haqqında təsəvürrlər təşkil edir. Şəxsiyyətə özü haqqında təsəvürlər formalaşdırmaqda yalnız psixoloq köməklik göstərə bilər. Bu məktəb şəxsiyyətə praktik psixoloji xidmət göstərmək ənənəsini əşyanın qoydu. Əgər psixoonaliz şəxsiyyəti keçmişindən asılı olan bir varlıq kimi nəzərdən keçirirdisə, humanist psixologiya əksinə onu gələcəyə yönəlmiş varlıq kimi nəzərdən keçirir. Humanist psixoloqların şəxsiyyət nəzəriyyələri şəxsiyyətin özünüaktuallaşdırılması nəzəriyyələri adlanır. Q.Olporta görə şəxsiyyət özünün potensial imkanlarını azad reallaşdırmağa çalışır, K.Rocersə görə şəxsiyyət özünə olan inamı artırmağa və öz ideal məninə çatmağa can atır, A.Maslovya görə şəxsiyyət yaradıcılıq imkanlarını həyata keçirməyə çalışır. Bu məktəb hal-hazırda bütün dünyada çox populyar bir məktəb hesab olunur.

2.Humanist psixologiya məktəbinin ən məşhur nümayəndələrindən biri K.Rocersdir (1902-1987). O, əvvəlcə fəaliyyətə psixiator-terapevt kimi başlayır, sonralar psixologiya problemləri ilə məşğul olmağa başlayır.

K. Rocersin şəxsiyyət nəzəriyyəsi “indirektiv” (diqqətin pasiyentə cəmləşməsi) nəzəriyyə adlanır. O, özünün müalicə metodunu “indirektiv” metod adlandırır. O, qeyd edirdi ki, həkim xəstəsinə təlqinedici təsir göstərməməli, onun şəxsiyyətinə hörmətlə yanaşmalı və unutmamalıdır ki, onların hər ikisi bərabərhüquqlu insanlardır, insan portnyorlarıdırlar. Həkim-psixoloq xəstənin iç dünyasına ehtiyatla nüfuz etməli, onu dərk etməlidir. Xəstədə həkimə inam yaranırsa o, özünü sərbəst hiss edir, qəlbini bütövlükdə həkim-psixoloqa açır, inanır ki, həkim onu başa düşür, onun dərdinə şərik çıxır.

K.Rocers hesab edirdi ki, sağlam adamların da arasındakı ünsiyyəti indirektiv olmalıdır. Indirektiv davranış şəxsiyyətə hörmətlə yanaşmaq tələb edir. Bu, kapitalizm dünyasında müəyyən çətinliklərlə rastlaşır, yəni kapitalizm dünyasında insanların indirektiv davranışı çətinləşir.

K.Rocersin şəxsiyyət nəzəriyyəsinin mərkəzində şəxsiyyətin özünüqiymətləndirməsi kateqoriyası durur. Uşaqda böyüklərlə və həmyaşıdları ilə qarşılıqlı təsir prosesində özü haqqında təsəvvürlər formalaşır. Şəxsiyyətin özünüqiymətləndirməsi münaqişəsiz keçmir, tez-tez şəxsiyyətin özünə verdiyi qiymətlə ətrafdakıların ona verdiyi qiymətlər bir-birinə uyğun gəlmir. Bu zaman, şəxsiyyət seçim qarşısında qalır, yəni özünün-özünə verdiyi qiyməti əsas götürsün. Şəxsiyyət uşaqlıq yaşlarından başlayaraq tədricən özünə verdiyi qiyməti ətrafdakıların ona verdiyi qiymətlər əsasında qurmağa başlayır. K.Rocers qeyd edirdi ki, insanlar əksər hallarda özləri haqqında düzgün təsəvvürə malik olmurlar. Məhz buna görə də psixoloq eləcə də insanı əhatə edən digər insanlar ona özünü düzgün dərketməkdə köməklik göstərməli və onda elastiki özünüqiymətləndirmə formalaşdırmalıdırlar.
K.Rocersin fikrincə, psixoloq, psixiatr adamı müalicə etmək üçün onun öz məni haqqındakı təasəsvvürlərini dəyişdirməlidir. Şəxsiyyətin psixi sağlamlığını əsas şərtlərindən biri onun özünü qiymətləndirməsini elastik olmasıdır. Həyatın daima dəyişən şəraitinə asan uyğunlaşmaq üçün şəxsiyyətin özünüqiymətləndirməsi elastiki olmalıdır. Şəxsiyyət özünü yaxşı və düzgün tanisa bu elastiklik də bir o qədər yüksək olar.
Müəllifin fikrincə, şəxsiyyət daima ətrafdakıların müsbət qiymətinə ehtiyac duyur. Şəxsiyyət inkişaf etdikcə onun ətrafındakıların müsbət qiymətinə tələbatıda artır. Başqalarına hörmətlə yanaşan şəxsiyyətdə özünəhörmət yaranır.

3.A.Maslou (1907-1970) humanist məktəbin ən popular nümayəndələrindən biridir. O, hesab edirdi ki, şəxsiyyətin davranışının, əməllərinin əsas mənbəyi onun fasiləsiz olaraq özünüaktuallaşdırılması, özünüifadəsidir. Özünüaktuallaşdırma tələbatı mahiyyətcə humanist tələbatdır və yalnız sağlam insanlarda yaranır, insanlara xeyir verir. Darvindən fərqli olaraq( Darvin hesab edirdi ki, aqresiv və güclü heyvanlarda yaşamaq qabilliyyəti daha yüksəkdir.) o, hesab edirdi ki aqressivlik heyvanların əsas instinkti deyildir. Heyvanlar ac olanda aqressiv olur: “Tox şir yaxud pələng öz şikarına heç vaxt hücum etmir”.
Maclonun nəzəriyyəsinin mühüm müddəallarından biri də odur ki, insan kim olmalıdırsa o, da olmalıdır, yəni hər kəs cəmiyyətdə öz missiyasını həyata keçirməlidir. Bu yolda o, bütün imkanları və qabilliyyyətlərini istifadə etməlidir. Məhz bu , şəxsiyyətin özünüaktuallaşdırmasıdıdr.
Maslou eksperimentatator deyildir. O, nə sorğu nə də intervyu aparmırdı. O, bioqrafiya metodundan istifadə edərək dahi insanların həyat tarixini ,bioqrafiyasını öyrənirdi.
O, belə qənaətə gəlir ki, özünüaktuallaşma tələbatı sağlam şəxsiyyətlərdə əmələ gəlir, nevrotiklərdə isə bu tələbat ümumiyyətlə əmələ gəlmir. Nevrozlar bu və ya digər səbəblərdən özünüaktuallaşdırma tələbatı olmayan insanlarda əmələ gəlir. Bu tələbat əqli cəhətdən kamil olan, sağlam şəxsiyyətlərdə yaranır.

Deməli, şəxsiyyət özündə anadangəlmə nə varsa onu reallaşdırmalıdır, bacardığı sahədə özünüaktuallaşdırmalıdır. Əgər, anadangəlmə aktyorluq qabilliyyəti varsa o, aktyor olmalıdır və s. əgər insan kim olmalıdırsa o cür olmursa əgər şərait ona bu imkanı vermirsə, mane olursa ünaqişə əmələ gəlir. Bu münaqişə insanı özünüaktuallaşdırma istəyi ilə mreal şərait arasında yaranır və nevrozun əmələ gəlməsinə səbəb olur.
Cəmiyyətə güclü, sağlam, əqidəli şəxsiyyətlə lazımdır. Məhz onlar cəmiyyətin sağlamlaşdırmaq iqtidarındadırlar.
A. Maslou şəxsiyyəti sosial varlıq kimi nzərdən keçirir və onun davranışını müxtəlif səviyyəli tələbatların ödənilməsi və motivləşdiyini göstərir. Insanların tələbatları iqtidayidən aliyə doğru düzülmüşdür. (iyerarxik düzüm), əvvəlki tələbat ödənildikdən sonra digər, sonrakı tələbat ödənilir.

4.Q.Olport (1897-1967) əvvəllər psixoterapevt kimi fəaliyyətə başlayır sonralar isə psixologiya ilə məşğul olmağa başlayır. O, belə bir mövqedən çıxış edir ki, insan “ açıq sistemdir”. Fərdin şəxsiyyət kimi inkişafı başqa insanlarla qarşılıqlı əlaqədə, qarşılıqlı münasibətlər kontenkstində gedir. Şəxsiyyət ətrafdakılara yalnız nəyisə vermir, eyni zamanda, onlarda nəyisə alır. Məhz buna görə şəxsiyyət ətrafdakılarla yeni münasibət yaratmalı və artıq mövcud olan münasibətləri isə inkişaf etdirməlidir.
Q.Olport yazırdı : “şəxsiyyətin kim olduğunu başa düşmək üçün “, “dostunun kim olduğunu de sənin kim olduğunu deyim”(Q.Olport) mütləq, ona ünvanlanma lazımdır ki, gələcəkdə o, kim ola bilər.
Olportun şəxsiyyət nəzəriyyəsi şəxsiyyətin əlamətləri nəzəriyyəsi kim məşhurdur. Bu nəzəriyyəyə görə insanlar bir birindən şəxsi əlamətlərin sayına və bu əlamətlərin inkişaf səviyyəsinə görə fərqlənirlər.
O, təklif edirdi ki, şəxsiyyətin əlamətlərini testlərin köməyilə və müxtəlif insanların həyatını müşahidə edib öyrənməkdə ümumiləşdirməklə müəyyənləşdirmək mümkündür. Beləliklə, Olport şəxsiyyəti örgənmək üçün təklif edirdi ki, bundanda şəxsiyyətin eksperimental psixologiyasında geniş istifadə olunur. O, bu metodlardan istifadə edərək şəxsiyyətin əlamətlərini təsvir edən 4500 söz müəyyənləşdirir.
Olporta görə şəxsiyyətin əlamətləri onun davranışının motivini təşkil edir. O, hesab edirdi ki, hər bir adam “əlamətlər toplusu” ilə dünyaya gəlir. Bu əlamətləriki qrupa ayrılır: əsas və əməli əlamətlər. əsas əlamətlər şəxsiyyətin davranışını stimullaşdırır, əməli əlamətlər isə onun davranışını formalaşdırır. Məsələn, əməli əlamət kimi nəzakətlilik, səbrlilik, şəxisyyətin davranışını formalaşdırır. Şəxsiyyətin əməli əlamətləri başqa insanlarla ünsiyyətdə əmələ gəlir. Bundan yetgin şəxsiyyətdə daimiləşir. Şəxsiyyət məhz əlamətləri ilə tanınır. Hər bir şəxsiyyətdə müəyyən əlamətlər dominantlıq edir. Bu əlamətləri yalnız şəxsiyyəti. ətarafı müşahidə edərək , öyrənərək müəyyənləşdirmək mümkündür. Bu əlamətlər şəxsiyyətin rəftar və davranışından biruzə verir.

Notice: Undefined variable: userQuery in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Undefined variable: anonim in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 85

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 92

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 101

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 102


1905-ci ildə yaranan, Türkiyənin ən güclü komandalarından biri. Komandanın qurucusu qeyd etmişdirki, komandanın yaranma məqsədi: “ingilislər kimi toplu halda oynamaq, türk olmayan klubları məğlub etməkdir”. Komandanın prezidenti Mustaf Cengiz rəhbərlik edir. Sarı-qırmızı rəngləri ilə tanınan komanda, ən böyük uğurları basketbol və futbolda qazanıb. Klubun futbol üzrə 22 Liqa Çempionluğu, 18 Türkiyə Kuboku və 16 Super Kuboku var. Qalatasaray, futbol üzrə qitənin ən nüfuzlu klub turniri olan UEFA Çempionlar Liqasında 1/8 final, ikinci dərəcəli turnir olan UEFA Avropa liqasında isə qalib gələn ilk və hələki tək türk klubudur. Bunlardan əlavə “cimbom” ilklərin komandası da adlanır. Beləki: 2000-ci ildə paylaşılan Dünya sıralamasında 1-ci sıraya yüksələn ilk türk klubu olaraq, Çempionlar liqasına ən çox qatılan türk klubu olaraq, Çempionlar liqasına ilk qatılan türk klubu olaraq, professional liqada 4 dəfə ardıcıl olaraq, çempion olaraq tarixə keçib. Türkiyənin bu nəhəng klubu qazandıqları nailiyyətləri ilə “Avropa Fatehi” adını qazanmışdı. Komandanın indiki baş məşqçisi yaşayan əfsanələrindən olan Fatih Terimdir. Qalatasaray ev oyunlarını Türk Telekom Arenada oynayır. ( 52.223). Bu arenada bir sıra dünya nəhəngləri Qalatasarayla bacara bilməyib. Real Madrid, Manchester United, Juventus və s. Qeyd etdiyimiz ilk və tək Avropa kuboku məhz Fatih Terim sayəsində qazanılıb, klubun 22 çempionluğundan 8-ində biləvasitə Fatih Terim-in payı var. Hal-hazırda sarı-qırmızılılar Türkiyə liqasında 3-cü pillədə qərarlaşıb. indiki heyətində 16 legioner futbolçu (57.1%) olan komandanın yaş ortalaması 27.9-dur. Klubun rekord transferlərinə gəldikdə isə ilk 3 sırada Jardel (17milyon), Mbaye Diagne (13milyon) və Bruma(13 milyon) yer alır. Rekord satışlarda isə ilk 3 sırada Badou Ndiaye (16 milyon), Bruma (15 milyon), Arda Turan ( 13 milyon) yer alır. Klub tarixində ən çox matça çıxan futbolçular isə Bülent Korkmaz, Hakan Şükür və Arif Erdemdir. Bu cür adlardan əlavə Qalatarasay tarixində oynamış və hazırda oynayan bir sıra ulduz futbolçular var: Gheorghe Hagi, Ribery, Wesley Sneijder, Lukas Podolski, Didier Drogba, Radamel Falcao və s.
Qalatasaray ötən il paytaxtımıza da səfər etmişdi. Belə ki, 2020/21-ci mövsümdə UEFA Avropa Liqasının II təsnifat mərhələsində ölkəmizin Neftçi klubu ilə qarşılaşan Qalatasaray ölkəmizə gəlmişdi. Covid-19 pandemiyası səbəbilə bu qarşılaşma tək matçdan ibarət olmuşdu və stadiona azarkeşlər buraxılmamışdı.

Notice: Undefined variable: userQuery in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Undefined variable: anonim in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 85

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 92

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 101

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 102


Serenade kimi nəzih, incə musiqini bizlərə bəxş etmiş bəstəkar, yazar.

1826-cı ildə bir bazar günündə şubert bir neçə dostu ilə potzlaynşdorfdan dönürdu və wahring boyunca dolanarkən bir dostunu - "tieze"ı görür. dostunun oturduğu mənzərədən dəhşətlənən yazar dayanıb, gözəlliyə tamaşa edirdi. dostunun yanına gedib, əyləşdi. dostunun önündə bir kitab var idi, şubert səhifələri çevirməyə başladı az zaman sonra. birdənbirə dayanıb, barmağına şeirə qoyaraq: çox incə melodiya gəldi! deyə bağırdı. əgər bir nota kağızım olsaydı, bu mükəmməl melodiyanı notaya tökərdim, dedi. bir digər dostu bir çek kağızının arxasına isti bazar gününün ortasında bir neçə nota yazdı və serenad əsəri belə meydana çıxdı...

(youtube: )

Notice: Undefined variable: userQuery in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Undefined variable: anonim in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 85

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 92

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 101

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 102


üç hissəyə böləcəyimiz bir istiqamətdir:

freydizm məktəbinin planları;
Freydin psixoanalitik tədqiqatları;
freydin şəxsiyyət nəzəriyyəsi.

Freydizm məktəbi Avstriya psixoloqu və psixiatrı freydin adın uyğun olaraq adlandırılmışdır. Freyd bu istiqaməti özü yaratmışdır və bu istiqaməti də "psixoanaliz" adlandırmışdır. Freydizm qısa müddətdə təkcə psixologiya sahəsində deyil, həm də digər sahələrdə, məsələn: tibdə, fəlsəfədə, incəsənətdə, ədəbiyyatda, sosiologiyada, antropogeniyada böyük töhfəsi olmuşdur.

Freydizm tezliklə insan cəmiyyət və mədəniyyət problemlərini öyrənilməsinə nüfuz edir.
Freyd insanlarda anadangəlmə aqressivliyin olmasını qeyd edir və göstərirdi ki, bu aqresivlik onun təbiiliyini əlindən alan reallaşmasına imkan verməyən cəmiyyətə, cəmiyyətdə mövcud olan sivil qadağalara yönəlmişdir. Insanı biolojı varlıq kimi nəzərdən keçirən Freyd insanda bioloji” Şüuraltı tələbatların aparıcı rol oynamasını qeyd edirdi.o hesab edirdi ki, bu bioloji tələbatların ödənilməsinə qadağaların sosial mühit tərəfindən qoyulması insana mənəvi travma verir, şüuraltı həvəslər, istəklər enerjisini boğur. Bu enerji şəkil dəyişmiş formada: nevrotik simptomlar, röyalar, səhv hərəkətlərdə (çalışıb nəyisə deməkdə), xoşagəlməz hadisələrin unudulmasında və .s. formalarda transformasiya edir.

Z. Freyd Çexoslavakiyada kiçik komersant ailəsində dünyaya gəlir. O, Vyana Universitetinin tibb fakultəsində oxuya oxuya fiziki –kimyəvi məktəbin yaradıcılarından biri olan Bükkenin fiziologiya institutunda bir neçə il işləyir. O, məhz bu institutda fiziki-kimyəvi məktəbin ənənəsini, yəni orqanizmə enerji tutumu kimi baxmaq ənənəsini mənimsəyir və gələcəkdədə bu ənənəyə sadiq qalır.


freydin psixoanalitik tədqiqatları

Z.Freydim ilk əsərləri müqayisəli anatomiya və fiziologiya sahəsinə aid edilir. O, 1881-ci ildə Vyana Universitetində də elmi dərəcə alır və 1885-ci ildən həmin universitetdə privat –dossent , 1902-ildə isə həmin Universitetinin nevropotologiya üzrə professoru olur.1882-ci ildə Freyd hakimlik praktikası ilə məşğul olmağa başlayır. 1891-1896-cı illərdə o, məşhur fransız həkim –psixiatoru Breyerlə birlikdə xüsusi hipnoterapiya metodikası işləyib hazırlayır. Freyd isteriya nevrozu xəstəliyinə tutulmuş xəstələri hipnoterapiya metodu ilə müalicə edirdi. Xəstələrin sağalmasını Breyr “ Katarses” adlandırırdı. Bu termində ilk dəfə Aristotel istifadə etmişdir, mahiyyəti-ruhun təmizlənməsidir.

Freydin fikrincə, hər hansı bir səbəbdən şüurdan çıxışdırılıb çıxarılan və çüursuzluq səviyyəsinə enən keçmiş təsürratlar insanı rahat buraxmır, onun davranışına anormal xarakter verir. Özünün pataloji vəziyyətini mənbəyini insan adı şəraitdə dərk edə bilmir. Xəsətəni müalicə etmək üçün hipnoza ehtiyac vardır.
Hipnoz vəziyyətində aparılan hipnotik təlqin onu emosional zədədən xilas edə bilər, yəni katarsus baş verə bilər. Deməli Freyd şüurdan sıxışdırılıb şüursuzluğa enən təəsüratları hipnoz vəziyyətində şüur səviyyəsinə qaldırır, xəstə hipnoz vəziyyətində şüurundan sıxışdırılan , çıxarılan, onu narahat edən hadisəni yenidən yaşayır və sakitləşir. Xəstə hipnoz vəziyyətində özünü sərdəst aparır, ətrafdakıların qınağından çəkinmiş. Isteriya nevrozun simptomlarına hərəkətlərin nitqin hafizənin, qavrayışın funksional pozmaları aid edilir.
Hər iki həkim (Freyd və Beyir) hesab edirdi ki, orqanizmdə sinir enerjisi vardır. Bu enerjinin balansı nevroz vəziyyətində pozulur və əvvəlki, normal vəziyyətdə gərginlik aradan qaldırılandan sonra qayıdır. “Gərginlik aradan katarsuz” qaldırır.”Şüursuzluq” Şüursuz psixika anlayışları Freyddə birdən birə yaranmır. Bu barədə əvvəllər Helmhols, Seçinov, Leybinits yaratmışdılar.


Freydin psixoanaliz üzrə ən başlıca əsəri” Yuxuların yozulması” əsəri 1900-cu ildə çap olunur. Bu əsərdə o psixianalizin ilk proqramını yaradır. Sonralar o, hipnoz metodundan əl çəkir. Bəzilri bunu Freydin Breyr kimi hipnoz etmək bacarığının olmaması ilə əlaqələndirirlər. əslində bunun əsas səbəbi başqadır. Beləki Freyd özünü praktikasında belə bir faktla rastlaşır ki, xəstənin fikir müstəqilliyini əlindən alır. Buna görədə bu, “sərbəst asosiasiya” metodunnan istifadə etməyə başlayır. Bu metotdan istifadə etmək xəstəyə öz təsüratları haqqında ətraflı məlumat verməyə imkan yaradırdı. Bu fikrə o birdən birə gəlmir. Birdəfə o, xəstə bir qadını danışdırarkan tez-tez onu sözünü kəsir ona əlavə suallar verir. Qadın əsabləşir, fikrini azad ifadə etməyə manə olmasına görə Freydə öz etirazını bildirir. Bundan sonra Freyd sərbəst “assasiasiya” metodundan istifadə etməyə başlayır. O, xəstəyə rahat uzanmağı təklif edir və beyninə gələn hər nə varsa sərbəst, utanmadan, çəkinmədən söyləməyi xahiş edir.


Anna adında bir xəstə isterik nevroz septomlarından əziyyət çəkirdi. Psixoanalitik müayinə zamanı məlum olur ki, onun atası ağır xəstədir. Anna özünü atasının xəstə olmasına görə günahkar hiss edir. Xəstə hipnoterapiya nəticəsində sağalır, lakin bundan sonra o yaşlı Breyerə vurulur. Breyer onu müalicə etməkdən imtina edir. Freyd qadının müalicəsi ilə özü məşgul olur və belə bir nəticəyə gəlir ki, xəstə atasına olan məhəbbətini onu müalicə edən həkimə köçürülür.

freydin şəxsiyyət nəzəriyyəsi

Z.Freyd əvvəllər xəstə adamların psixikasının öyrənib təhlil edir. Sonralar o, öz konsepsiyasını sağlam adamların psixikasınada tədqiq edir. Freyd şəxsiyyətin psixikasının təyin edən iki şüuraltı təlabatı: libidoz (əks cinsə maraq) və özünümüdafiyə təlabatları ayırırdı. Birinci dünya müharibəsindən sonra o bu təlabatlara irtıcaçılıq (aqressiv) təlabatlarını da əlavə edir. Bu müharibədə o, insan təbiatindəki anadangəlmə irticaçılığı daha parlaq görür. (Bacısını konslagerdə almanlar öldürür, onu yahüdi olduğu üçün Almanlar təqib edirlər. Onda Freydin 82 yaşı var idi: həbs olunan qoca Freydi azad etmək üçün psixoanalitiklərin ümumdünya ittifaqı çoxlu pul verərək onu azad etdirir.)

Freyd qeyd edirdi ki, şəxsiyyət anadangəlmə aqressiv varlıqdır, sivilizasiya onun təbililiyini əlindən alır müəyyən çərçivəyə salır. Ona görə də şəxsiyyət cəmiyyətə qarşı ölüşmən mövqeyindədir. Deməli şəxsiyyəti bioloji varlıq kimi nəzərdən keçirir ki, şəxsiyyətin inkişafını təmin edən şüuraltı aqressivlik, libidoz və özünümüdafiə instiktləridir. Bu təlabatların ödənilməsi şəxsiyyətin yaşadığı cəmiyyət tərəfindən müəyyən qadağalar rast gəlir və bu zaman çıxışdırılaraq şüursuzluq səviyyəsinə endirilir. Şüursuzluq səviyyəsində endiril. Şüursuzluq səviyyəsinə sıxışdırılmış təlabatlar müxtəlif simvollar şəklində transformasiya olunmuş şəkildə özünü biruzə verir. Şəxsiyyətin etdiyi hər nə varsa (incəsənət, elm, ədəbiyyat əsərləri) onun şüursuzluq səviyyəsinə sıxışdırılan, ödənilməmiş təlabatların sinvollar şəklindətransformasiyasıdır. Bu təlabatlar adi həyatda müxtəlif zarafatlarda, danışarkən çaşıb başqa söz deməkdə röyalardaola özünü biruzə verir.
Freydə görə şəxsiyyətin strukturunda üç komponent “şüursuzluq” (“ id”) şüur”, yaxud mən” (“eqo”); üst –mən”(super-eqo) komponentləri vardır.

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 66

Notice: Undefined variable: userQuery in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Undefined variable: anonim in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 85

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 92

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 101

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 102


Öncəliklə, bu haqda yazmağa başlamadan əvvəl bir şeyi nəzərə çatdırmaq istəyirəm. Daha doğrusu, bəzi yalnışları düzəldim.
Qara dəlik adı gələndə, insanların ağlına, ətrafındakı cisimləri, varlıqları və s. Özünə çəkən, qarşını çıxan hər şeyi udan, "aclıqdan gözü dönmüş" canavar gəlir, amma qara dəliklərin bunlarla uzaqdan-yaxından heç bir əlaqəsi yoxdur. Belə izah edim, sən bir anda öz içinə çöküb, bir nöqtə boyda olsan, əlində tutduğun telefona belə zərər verə bilməzsən. Bir qara dəliyin çəkim gücü, dönüşdüyü maddənin çəkim gücünə bərabərdir. Yəni, bir qara dəliyin təhlükəli ola bilməsi üçün, həddindən artıq böyük bir ulduzdan yaranması lazımdır. Başqa bir misal, bizim günəş sistemimizin mərkəzi olan günəş anidən öz içinə çöküb bir qara dəlik əmələ gətirsə, heç nə olmayacaq. Hə, günəş söndü deyə yer kürəsində həyat da davam etməyəcək, amma yer, digər planetlər və peykləri günəşin ətrafında dönməyə davam edəcəklər. Yəni ki, o qədər də təhlükəli deyillər.

Bəs qara dəlik necə yaranır?
Qara dəliklər bir ulduzun ölümündən yaranır. Sadə dillə desək, ölmüş bir ulduzun ruhu.

Metaforik olaraq ulduzlar canlı varlıqlar olaraq xarakterizə edilir(Azərbaycan leksikonundan söhbət getmir). Çünki, doğulurlar, yaşamaq üçün enerjidən istifadə edirlər və ölürlər.

Ulduzlar 3 fərqli şəkildə ölür.
1. Ağ cücəyə dönüşür,
2. Neytron ulduzuna(pulsara) dönüşür,
3. Qara dəliyə dönüşür.

Ulduzların necə öləcəyi onun böyüklüyü ilə əlaqəlidir. Məsələn, bizim günəşimiz çox kiçik bir ulduzdur(amma qeyd edim, bir ulduz nə qədər kiçikdirsə, ömrü o qədər uzundur), 6 mlrd. Yaşındadır(təxminən) və ölməsinə 4 mlrd. il qaldığı düşünülür. Amma böyük ulduzlar olduqda, məsələn oreon ulduz birliyi, hansı ki, oxatan bürcünü təmsil edir, oradakı, biddlejuice ulduzu, bizim günəşimizin 2000 qatı qədərdir. Onun ömrü, maksimum 5-10 mln. ildir. Böyüklük məsələsi, ulduzun ölümünü şəkilləndirir.

Günəşdən davam edək. günəş ömrünün sonuna doğru, yanacağı olan hidrogeni bitirməyə başlayır və bu yanacaq bitdikcə, nüvə reaksiyaları da azalır. Ki, bilinəndir ki, ulduzlar nəhəng nüvə reaktorlarıdır. Reaksiyalar azaldıqca, ulduzun ağırlıq qüvvəsi daha basğın gəlməyə başlayır və ulduz kiçilməyə doğru gedir. Günəş büzülməyə başlayır və bir nöqtədən sonra günəş o qədər kiçilir ki, günəşin ömrü boyunca hidrogendən heliuma çevirdiyi atomlar bir-birilə birləşmə reaksiyalarına girirlər və günəş heliumdan yanacaq kimi istifadə etməyə başlayır. Və bir anda günəş qat-qat böyüyüb biz qızıl nəhəngə dönüşür. Ki, o əsnada artıq yer kürəsi və biz yoxuq -* ora qədər böyüyür keçir.
Bir müddət sonra heliumu da bitirir və təkrar içinə çökməyə başlayır. Yenə istilik və təzyiq o qədər yüksəlir ki, ulduz öz içindəki litiumdan istifadə etməyə başlayır və təkrar böyüyür. O bitdikdən sonra təkrar kiçilir, litiumdan berilliuma, civəyə və s. Elementinə kimi təkrarlanır və ən sonda dəmirdə dayanır.
Fizikaçılar yəqin ki, bilirlər, dəmirdən fusion reaksiyası ilə enerji almaq çox da verimli yöntəm deyildir. Yəni, bu nöqtədən sonra ulduzun öz yaşamını davam etdirəcək bir enerjisi qalmır. Bu andan sonra, günəş və bu kimi kiçik ulduzlar öz içlərinə çökərək təxminən 250-300 km diametrində solğun, ağ cücələrə dönüşürlər. Bəli bundan 4,5-5 mlrd. il sonra günəşimizin yerinə soluq, mavi, parlaq bir cisim görəcəyik* üzücü .

Amma bir ulduz bizim günəşimizdən 5-10 qat daha böyükdürsə, onun sonu bir az daha fərqli olacaqdır. Günəşdəki kimi, hidrogeni bitirib, helium yandırır, onu bitirib litiuma keçir və s. O da dəmirə qədər gəlib çıxır. Dəmirin də bildiyimiz kimi enerji cəhətdən çox gətirisi olmadığından ulduz saniyənin milyonda biri qədər bir müddətdə öz içinə çökür və nova adlanan partlama gerçəkləşir. Bu da ulduzun ətrafındakı planetləri, peykləri və s. Kimi göy cisimlərini yox edir. Və geriyə 50-60 km diametri olan, sadəcğ neytronlardan ibarət bir neytron ulduzu qalır* yenə üzücü . Bunlara pulsar deyilir. Pulsar deyilməsinim bir səbəbi, qütblərindən kosmosa doğru uzun və yoğun bir qamma şüası yaymalarıdır. Və öz ətraflarında, hətta dünyadakı saatlardan belə dəqiq pulsasiyası hərəkət edərlər ki, dünyadakı saatlar da bu pulsarların dəqiqliklə fəzada etdiyi hərəkətə görə düzəldilir* yenə də pulsar daha qüsursuzdur .

Və gəldik əsas məsələyə. Əgər bir ulduz bizim günəşimizdən 20-25 qat və ya daha artıq böyüklükdədirsə, bunun ölümü çox daha qarışıq və "əyləncəli" olur.
Yenə bayaqkılardan fərqli olmayaraq, hidrogen, helium, litium və s. Dəmirə qədər eyni yolu izləyirlər. Sonda neytron ulduzları kimi bir nöqtədə birləşib mütləq sıfır səviyyəsinə çatarlar. Və bu anda ortaya həddindən artıq enerji, istilik, radiasiya və s. Yayılması ilə gerçəkləşən supernova adlı partlayış gerçəkləşir.

Amma heyrətləndirici məqam orasıdır ki, bu supernovalar əslində kainatın qurucularıdır. Supernovalar zamanı bir ulduz məhv olur, amma dəmirdən sonra gələn elementlər(qızıl, gümüş, kalsium, karbon və ya radioaktiv uran, sezium və s.), yeni planetlər, peyklər, sən, mən yaranır. Hətta supernovalar sayəsində bir qalaktika belə yarana bilir. Örnək, Samanyolu qalaktikasına ən yaxın olan göy cisimlərindən olan magellan buludu kimi mini qalaktikalardır.

Supernovadan sonra ulduzun kütləsi öz içinə çəkilər və yenə mütləq sıfıra çatar. Amma ulduzun kütlə çəkimi olduğu kimi qalmışdır. Keçmişdə nəhəng, parlak ulduzun olduğu yerdə, artıq qap-qara bir kürə vardır. Bu kürə ona görə qaradır ki, heç bir maddə, heç bir materiya, heç bir cisim bu kürənin kütlə çəkimindən qaça bilməməkdədir. Hətta işıq belə. Özü heç bir şəkildə işıq yaymaz, özünə gələn işığı heç bir şəkildə yansıtmaz, ona görə də orada qap-qara bir ləkə kimi durmaqdadır.

Həmin o civcivli sual; qara dəliyin içində nə var?
Cavab: heç kəs bilmir. Yəni sən çıxıb bu gün qara dəliyin içində qarpız var desən heç kəs sənin fikrini inkar edəcək bir dəlil göstərə bilməz. Oraya getmək, qayıtmaq, oradan bilgi göndərmək şansımız olmadığı üçün, qara dəliyin içərisi də özündə minlərlə teoriyanı əhatə etməkdədir.

Bəs, gedib görə bilərik?

Cavab: qara dəliklər öz ətraflarındakı uzay-zaman deyiləm məhvumu bükə, hətta qıra bilirlər.
Belə izah edim, əgər sən bir kosmik gəmi düzəldib qara dəliyə getmə qərarı alsan. Ki, dünyaya ən yaxın qara dəlik 6 min işıq ili uzaqlıqdadır. Getdin ora çatdın, qara dəliyin çəkim gücünün təsirinə düşdün. Zamanın büküləcək ilk növbədə. Yəni sən qara dəliyə yaxınlaşdıqca, zaman yavaşlamağa başlayacaq. Sənin üçün keçən 1 saniyə, dünyadakı 100 ilə bərabər olacaq. Çünki sən o qədər böyük bir çəkimin ortasındasan ki, zaman sənin üçün heç cürə işləmir. Ki, bəzi alimlər gələcəkdə qara dəliklər vasitəsilə zamanda yolçuluq edilə biləcəyinə inanırlar.

Əslində, bununla bağlı (gbax:interstellar) filmini önərərdim, çünki o filmdə gəmin fəza-zaman əlaqələri çox gözəl şəkildə (alimlərin ssenarisidir hətta film) anlatılmışdır.

Nəysə sən, artıq qara dəliyin içərisindəsən. Sənin əllərin başının üstündə, qara dəliyə dənizə atlar kimi atlasan, barmaq uclarından ayaqlarına kimi incələcəksən, çünki bədəninin aşağıdan yuxarıya hər nöqtəsinə fərqli cazibə qüvvələri təsir etməkdədir. Bu acılı bir prosedura olacaq, amma sevinə bilərsən, çünki acı çəkməyə vaxtın olmayacaq.

O qədər incələcəksən ki, əllərindən başlayaraq bütün bədənin(sırası ilə) molekullara, atomlara, atomaltı hissəciklərə və ən sonda saf enerjiyə dönüşəcək.

Və olay üfüqü deyilən nöqtəyə, yəni qara dəliyin səthinə dəydiyində, hazır ol. Bitdi!

Notice: Undefined variable: user_id in /var/www/soz6/sds-themes/vengeful-light/profile.php on line 3409


blok -   başlıqlarını gizlət
Notice: Undefined variable: user_id in /var/www/soz6/sds-themes/vengeful-light/profile.php on line 3416

Son bəyənilənlər

?>