Streak hər gün ən azı 1 post yazanda artır. Bir gün boş keçsə sıfırlanır. Streak uzun olduqca od böyüyür!
×
Yazı Saatları
Tip: axşam yazarı
Pik saat: 18:00
Gecə (00-06):2 post
Səhər (06-12):4 post
Gündüz (12-18):21 post
Axşam (18-00):41 post
Saat diaqramı yazarın gün ərzində nə vaxt aktiv olduğunu göstərir. Qırmızı = ən çox post yazılan saatlar. Yaşıl = orta aktivlik.
×
Səviyyə Sistemi
Səviyyə 1: Yeni
XP: 0 (karma əsasında)
Növbəti səviyyəyə: 100 XP qalıb
Səviyyə karma əsasında hesablanır. Karma = reytinq + entry sayı + wiki töhfələri. Hər səviyyə üçün daha çox XP lazımdır. 25 səviyyə var: Yeni-dən Tanrı-ya qədər.
×
Yazı Statistikası
Təxmini söz sayı: 9,346
Toplam simvol: 56,073
Orta entry uzunluğu: 825 simvol
Kitab ekvivalenti: ~0.1 kitab (70K söz/kitab)
Söz sayı entry-lərdəki simvollardan təxmin olunur (orta 6 simvol/söz). Kitab ekvivalenti standart roman uzunluğuna (70,000 söz) əsaslanır.
orta şərqi uzun müddət işğal altında saxlamış monqollların dilinin burada yaşayan xalqların dilinə təsir etmədiyini deyə bilmərik. qayçı - proto-monqolca kaïcï sözündən gəlir. çağdaş monqolcada хайч (xayç) olaraq yaşayır. hündür - proto-monqolca öndür ; monqolca өндөр (öndör). dəbilqə - proto-monqolca duɣulɣa (duğulğa) ; monqolca дуулга (duulqa). lap - orta monqolca lab; monqolca лав (lav) yekə - proto-monqolca jeke ; monqolca их (ix). dal - arxa, davam, göt mənasındakı dal monqolca дал (dal)-dan gəlir. budaq mənasında türk sözüdür. tala - məşədəki ağacsız açıq sahə mənasını verən tala sözü proto-monqolca tala, tal-b- sözündən gəlir. kürəkən - monqolca хүргэн (xurqen) quda - monqolca худ (xud) nökər - orta monqolca dost, yoldaş mənasında olan "nökür" sözündən gəlir. müasir monqol dilində də eyni mənada "нөхөр" şəklində işlədilir. maral - monqolca марал (maral) ceyran - orta monqolca jērän ; monqolca зээр (ceer). əski türkcədəki yẹgren (sarı, şabalıdı) sözündən götürülüb. cida - nizə deməkdir. orta monqolca jida, çağdaş monqolca жад (jad). nohur - balaca göl, gölməçə manasındadır. orta monqolca naɣur (nağur); monqolca нуур (nuur) sovqat - bax monqol sözü olduğu deyilir. narın - monqolca нарийн (nariyn) ürgə - ikiyaşar at mənasını verən ürgə sözü orta monqolca "üriy'e (trans.)" sözündəndir. cərgə - orta monqolca jerge ; monqolca зэрэг (cereg) yasaq - orta monqolca jasag ; monqolca засах (casax) yamçı - arabaçı, at arabası sürücüsü. yam elxanilər dövründə ölkədaxili əlaqəni təmin etmək üçün hər 21 kilometrdən bir qurulmuş rabitə məntəqəsidir. yamların arasındakı əlaqəni də yəqin ki, yamçı adlanan atlılar təmin edirdi. Bir yerə məktub göndərmək lazım olanda, bir atlı yerinə hər 21 kilometrdən bir-birini əvəz edən yamçılardan istifadə olunurdu. Bu söz orta monqolca "jam (trans.)" sözündəndir. monqollar da yəqin ki, çinlilərin 站 (ʈˠɛmH) sözünü alıblar. sərin - monqolca сэрүүн (serüün) subay - monqolca сувай (suvay). bu söz zabit mənasında proto-türkcədir. açılışı s²ü (ordu) + b²g (bəy). oymaq - kənd, el, mənasını verən oymaq sözü tayfa, nəsil mənasını verən "ayimag (trans.)" sözündən gəlir. qurultay - bunu hamı bilir. monqolca хуралдай (xuralday) oqtay - monqolca ögedei adının dilimizə uyğunlaşdırımış biçimidir. (altay monqol adı deyil)
Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin baş redaktoru olduğu 1928-1931-ci illərdə Türkiyədə nəşr olunan Azəri Türk jurnalının 22-ci nömrəsi.
bir də rəsulzadənin belə bir sitatı da var:
Eşqi istiqlal ilə yanan və həsrəti hürriyyətlə saxlayan Azəri gəncliyinin ürəyi yarılsa, bu bayrağın (Azərbaycan bayrağının) orada həkk edildiyi görünər.
Ölümündən sonra Mirzə Bala Məmmədzadənin 1948-ci ildə çıxardığı Rəsulzadənin məşhur sitatının*
sən bizimsən...
müəllifi Əmin Abid Gültəkinin "Buzlu Cəhənnəm" şeir kitabı
Gültəkinin "buzlu cəhənnəm" şeirindən:
Dediniz yaşamaz Azəri haqsız.
Sizi kəsmək üçün enən xəncərə
“Hürriyyət istəriz” deyə yazdınız.
Səlamat yoludur getdiyiniz yol. nasistwehrmacht-ın tərkibində qızıl orduya qarşı vuruşan azəri türkü legionerlərin çıxardığı "azərbaycan" qəzetinin başdan sovdu axtarışla tapdığım bu məqəsində dilimiz "azəri türkcəsi", milli mənsubiyyətimiz "azəri türkü" şəklində verilib.
türkiyədə "azəri" sözünü yayanların azəri mühacirləri olduğunu düşünürəm.
sonradan qeyd: nasist qəzetindəki məqələdə bu cümlə diqqətimi çəkdi:
"indi iftixarla qeyd etmək olar ki, milliyyətin nədir deyə verilən suala azərbaycanlıyam deyil, azəri türküyəm deyə cavab verilir".
asddasdsasdasads
iranla türkmənistan sərhədində yerləşən türkmənsəhrada belə yaşayan xalq. xorasan türkləri ilə səhv salmayın, onların dili özbək dilinə daha çox oxşayır. türkmənsəhra azərbaycanlıları özlərini qızılbaş adlandırır. telegramda tanış olduğum bir nümayəndəsinin dediyinə görə onlar ora 500 il qabaq ərdəbil, hətta şəkidən (5 yer saymışdı, bu ikisi yadımdadır) köçürülüblər. bunu mənə deyən oğlanın ləhcəsi bizim məişət danışığımıza oxşayırdı. ancaq, həmin yerinə əlo (elə o), hə yerinə əyə (tatarca əye, cənubi altayca, başqırdca eye) xüsusi, özəl yerinə yöritə (yer yetə) sözlərini işlədirdi.
ülgü - 1) Ölçü, ölçü vahidi, meyar, standart, qəlib, şablon Mən qadın xarakteri üçün bir ülgü qəbul etməkdə yanıldığımı gördüm. M.S.Ordubadi.
2) Paltar və ya ayaqqabı hissələrini biçmək üçün nümunə; ölçü-biçi, əndazə. Paltar ülgüsü. Nümunə model. Pəncərə qabağında bir buruq ülgüsü var. R.Rza. ayama və ayalqa - ləqəb ölət - öldürücü xəstəlik epidemiyası ikindi- Günün günorta ilə axşam arasındakı ikinci yarısı, günbatana yaxın hissəsi. saxlanc - ehtiyat üçün saxlanılan saxlanılan şey; içində nəsə saxlanılan qab. Son vaxtlar anbar, depo mənasında da işlədilir. ilğım - Quru (susuz) çöllərdə buxarın yerə yayılıb uzaqdan su kimi görünməsi hadisəsi; sərab. qaxınc - Edilən yaxşılığı adamın üzünə vurma, minnət qoyma, tənə etmə. yey - yaxşı, eyi (iyi). Ayrılıqdan ölüm yeydi Yar həsrəti qəddim əydi. Aşıq Ələsgər. qaca - Çox işlənmək nəticəsində çalaçuxur bir hala düşmüş. Qaca yol. çuğul - xəbərçi, сука çuğullamaq - "сука"lamaq umsuq - Öz ümidində aldanmış; intizarı, gözləməsi, arzusu boşa çıxmış. umsuq etmək - ümidini boşa çıxarmaq, aldatmaq, umsundurmaq. umsuq olmaq ümidi boşa çıxmaq, aldanmaq, gözü qalmaq, umsunmaq. Umsuq etdin, məni qoydun avara Dedim, yəqin bir şir, aslandı indi. Qurbani. vayqanlı - Əsassız olaraq adı pisliyə çıxmış Heç kəsin adı vayqanlı olmasın. Atalar sözü səyrimək - Hirsdən, acıqdan və s. hisslərdən üz əzələlərinin əsməsi, titrəməsi. Ağzı səyrimək. Burun pərəkləri səyrimək. göz səyriməsi soraq - xəbər bax yayaq - piyada danla - sabah, ertəsi gün dalay - böyük dəniz, okean bax bay - varlı, zəngin Bay ilə yoxsul mənəm, yolçu ilə yol mənəm. Nəsimi köntöy - 1) Kobud, münasibətsiz, ədəbsiz, nəzakətsiz. Köntöy söz, köntöy hərəkət, köntöy danışmaq 2) Qaba, kobud, yöndəmsiz, biçimsiz. Köntöy yaba. Köntöy balta. bayılmaq və bayılma - Özündən getmək, qəşş etmək, ürəyi keçmək. Bu söz dilimizin izahlı lüğətində göstərilib. Sağdır, sağdır, ürəyi döyünür, ancaq bayılmışdır. Cəfər Cabbarlı. “Anamız öldü, aman!” – deyib, birdən bayıldım. Süleyman Rüstəm. Beyrək zarıdı, Banıçiçək səsə gəldi, Beyrəyi qanına qəltan görüb bayıldı. Anar Azərbaycanca Vikipediyada "bayılma" haqqında yazılmış məqalə
umbaylıq haqqımı işlədərək sözlükdən olduğu kimi köçürüb, bura atdım.-*
azərbaycanlılara genetik olaraq ən yaxın olan 50 populyasiya:
* "turkish_east"də kürdlər yox, qars, iğdır, ərzurum kimi yerlərdə yaşayan türklər nəzərdə tutulub.
fikrinizi bir az aydınlaşdırmaq üçün iranda yaşayan azərbaycanlı ilə azərbaycan respublikasında yaşayan azərbaycanlının genetik məsafəsi:
azərbaycanlılar və bəzi qonşu populyasiyaların şərqi avrasiya genetik qarışığı (göy rəng):
qədim türk populyasiyalarında şərqi avrasiya genetik qarışığı:
müasir azərbaycanlıların genetikası burdakı qədim populyasiyaların qarışığı kimi modelləşdirilə bilər:
qəribə bir şəkildə bizdə tunc dövründə yaşamış anadoluluların genetik mirası tunc dövründə yaşamış qafqazlılardan qatbaqat çoxdur. bu səfəvi dövründə anadolunun hər yerindən gələn qızılbaş köçləri ilə əlaqələndirilə bilər. bir də, midiyalı iranlıların (mannalılar da) genetik mirasının çoxluğu şimaldakı azərbaycanlıların əcdadların yarısının irandan köçdüyünü və yerli albanları şimala sıxışdırdığını göstərir.
(axırıncı infoqrafikdəki göstərilən qədim populyasiyalar da, bir çox populyasiyanın qarışığıdır, "onlar safdır, təkcə biz metisik" kimi düşünməyin)
azərbaycan əsilli olduğunu və "nurəddin ağsaray" adı ilə dünyaya gəldiyini deyənlər bacısının bizim jurnalistə olan müsahibəsini oxusun: Kəşmirə Bulsara ilə müsahibə
ərincəklər üçün:
-Freddi Merkyurinin ailəsinin Azərbaycan [Cənubi Azərbaycan-iran] əsilli olduğu idda edilir. Bu nə dərəcədə doğrudur?
-Xeyr! Freddi də “indian Parsi” idi! O, Fərrox Bulsara adı altında dünyaya gəldi. “Zoroastrian Parsi” idi!
bilməyənlər üçün parsilərin yaşadığı bölgələr:
Tarixi müəyyən şərtlərin təsirilə milliyyət halından millət halına gələn topluluqların müstəqil bir dövlət qurmaq və ya istilaya uğrayan vətənlərinin istiqlalını geri almaq uğrunda mücadilə edənlərə mütləq Avropa terminlərilə bir ad lazımsa, bunlara milliyyətçi – nasionalist deyil, millətçi – patriot, hərəkatlarına da milliyyətçilik – nasionalizm deyil, millətçilik – patriotizm demək lazımdır! Məmməd Əmin Rəsulzadə -"Milli Birlik" səh.32
patriot sözünü "vətənpərvər" şəklində tərcümə etmək yanlışdır. söz qədim yunanca olub, kökü "nəsil, soy, tayfa" mənasındakı πᾰτρῐᾱ́ (patriā́) sözüdür. sifarişi verən: Derek
gilas - yunanca κεράσι (kerási)*
kiraz
sözü farscadan gilas şəklində almışıq. albalı sözü də farscadan dilimizə keçib. qəribəsi odur ki, sözün tərkibindəki "balı" sözü*
eyni mənadadır
gürcücədir. "al" hissəciyinin isə bizim türkcədəki qırmızı mənasındakı "al" sözü ilə əlaqəsi yoxmuş. farsca "alu"*
alubalu
gavalı demək imiş.
sonradan: ancaq, mən "albalı" sözünün bizdən farslara keçdiyini düşünürəm. çünki, bu sözdəki "alu" sözünün "gavalı" mənasında tərcüməsi məntiqsizdir. etimolojik olaraq "qızmızı gilas" mənə daha məntiqli gəlir. həm də biz gürcülərə daha yaxınıq.
(baxma: умывальник) (umıvalnik) - əlüzyuyan (əl-üzünü yuduğun yerə umıvalnik deyilir)
(baxma: раковина) (rakovina) - rakovina balıqqulağına deyilir. krandan gələn suyun axması üçün düzəldilən çanağı da ruslar balıqqulağına oxşadıb, раковина deyiblər. bizim çanaq sözümüz bu mənanı ödəyir. dördüncüyə bax
(baxma: kran) - ədəbi dilimizində almanca kran sözündən başqa qurna ilə lülək sözləri var.
yeni nəsil buna "xəyal qırıqlığına uğramaq" deyir. sanki, dəmir pərdə enməmişdən qabaq, azıxantroplar bu duyğunu duymayıb, məyus olmayıb. söz ümumişlək olmasa da, izahlı lüğətdə verilib. o cümlədən, xəyal qırıqlığına uğratmaq mənasında "umsutmaq" sözü də salınıb.
youtube-un baş səhifəsində gözəyarı "scrolling" edəndə qabağıma gürcü dilində maraqlı başlığı olan video çıxdı. başlığında anlamadığım ilan qurbağa əlifbasında nəsə yazılsa da, videonun "thumbnail"i ingilis və rusdilli youtuberlərinin düzəltdiyi keyfiyyətdə idi. 1 saatlıq videonun kontenti gədənin birinin antraktidaya səyahətidir. burada elmi ekspedisiyada iştirak edir, pinqvinlərlə şellənir, gəzir zad. qısası, xeyli vəsait, əmək tələb edən videodur. dünyada 5 milyon gürcünün olduğunu nəzərə alsaq, video 1 həftəyə dublyaj və altyazı olmadan 763 min dəfə baxılıb. başqa videosuna baxıram, gürcü qaqaş şimali koreyaya gedib, orada 1 saatlıq keyfiyyətli çəkiliş edib. baxış sayı 9 aya 1,6 milyon. bu video da yalnız gürcü dilindədir. bu cür kontent yaradan azərbaycanlı da var, amma onun videoları ingiliscədir, bioqrafiyasında da özünü "keçmiş sovet məkanından biri" kimi göstərir. kiçik auditoriya üçün bu qədər keyfiyyətli kontent yaratmaq böyük riskdir. görünür, 5 milyonluq gürcülərin maraq dairəsi bu cür kanalların həyatda qalmasına bəs edir.
(youtube: )
deyəcəksiniz, azərbaycanda da belə səyyah youtuber var. amma o qaqaşın nə tamaşaçı kütləsi və onlardan əldə etdiyi gəliri, nə də ki dünyagörüşü və edit bacarıqları bu cür videolar yaratmağa imkan yaratmır. o daha çox bizim şirin və səmimi səyahətçimizdir. böyük qardaşlarımız da sağ olsun, yerli youtube-un düz əməlli inkişaf etməyinə mane olurlar.
bu ifadənin tarixi ta göytürklərə kimi gedib çıxır. göytürklərdə varlı, bay təbəqəyə "ak bodun" və ya "begler bodunu" adi, sıravi və soylu olmayan xalqa isə "qara bodun" deyilirdi. Türük qara qamığ*
qamu --> hamı
bodun ança temiş: illig bodun ertim, ilim ımtı qanı? Kimke ilig qazğanurmen? - tir ermiş.
Türk qara camaatın hamısı eləcə demiş: elli xalq idim, elim indi hanı? kimə eli qazanıram? - demiş. bilgə xaqan abidələri, şərq üzü, 8-ci sıra
iranla türkmənistan sərhədində yerləşən türkmənsəhrada belə yaşayan xalq. xorasan türkləri ilə səhv salmayın, onların dili özbək dilinə daha çox oxşayır. türkmənsəhra azərbaycanlıları özlərini qızılbaş adlandırır. telegramda tanış olduğum bir nümayəndəsinə dediyinə görə onlar ora 500 il qabaq ərdəbil, hətta şəkidən*
5 yer sadalamışdı, bu ikisi yadımdadır
köçürülüblər. bunu mənə deyən oğlanın ləhcəsi bizim məişət danışığımıza oxşayırdı. ancaq, həmin yerinə əlo (elə o), hə yerinə əyə (tatarca əye, cənubi altayca, başqırdca eye) xüsusi, özəl yerinə deyəsən, türkməncənin təsiri ilə yöritə (yer yetə) sözlərini işlədirdi.
dünyanın 140-dan çox dilinə tərcümə edilmiş "l'internationale" sözləri 1871-ci ildə fransız anarxist yazıçı Eugène Pottier tərəfindən yazılmış, musiqisini isə 1888-ci ildə həmvətəni marksist Pierre De Geyter bəstələdiyi, anarxist, kommunist və sosialist hərəkatlarının qəbul etdiyi beynəlxalq himndir. 1922-1944-cü illərdə bütün ssri ilə birlikdə Azərbaycan SSR-nin də rəsmi himni olmuşdur. 140-dan çox versiyası:
(youtube: )
bu da tar sədası altında azərbaycan dilində internasional marşı:
kökü proto-türkcə eynimənalı "türmä" sözüdür. mahmud kaşğarinin lüğətində də verilib. tatarlardan və ya başqırdlardan ruslara, onlardan da bizə ötürülub.
saytın gözəl interfeysi var. oxşar funksiyalı panellər saytın həm aşağı, həm də yuxarı hissəsinə yerləşdirilib ki, siçanı daha az hərəkət etdirərək istədiyimiz funkisiyaya əlimiz çatsın. yaradıcı həm də bir yandan dark souls 3 həvəskarlarına göz vurur. insan bundan artıq nə istəyə bilər? flat design-dan da uzaqlaşır, saytın ruhunun olduğunu hiss edirsən. buna sübut olaraq siçanın üstlərinə gətirəndə hərdən entrilər göz vurur.
kökü niderlandca "pijjekker" sözüdür. buradakı "pij" xovlu, toxuma, göy parça növünə vurğudur. "jekker" isə jaketdir*
gödəkçə
. ingilislər həmin sözü "pea jacket"*
pea coat
kimi hərfi tərcümə edərək, işlətməyə başlayıblar. sonra, ruslar bu sözü ingilislərdən alıb, dillərinin fonoloji süzgəcindən keçirərək "пиджа́к" (pidjak) formasına salıblar. onlar həm də, sözün mənasını genişləndirərək müxtəlif növ palto və gödəkçələrə də "пиджак" deməyə başlayıb. biz də həmin sözü onlardan alıb, dilimizin süzgəcinə salaraq "pencək" etmişik. pea jacket və ya pea coat. ilk vaxtlar bu paltonu avropa və amerika donanmasındakı dənizçilər geyinirdi:
monqol sözü olduğu deyilir.
)