shichinin no samurai
![]()
1954-cü ildə çəkilən 3 saat 24 dəqiqəlik drama/action janrında olan bir film. akira kurosawa şahəsəri olaraq da bilinən bu film, həm də yapon kinematoqrafiyası-ın ən yaxşı filmlərindən biridir. film həm də çəkiliş üsullarında 1-2 yeniliyə imza atmışdır. ilk dəfə olaraq slow motion və the wipe çəkiliş üsullarında istifadə etmişdir. the wipe üsulunu sonradan star wars-da görürük. 204 dəqiqə olmasına baxmayaraq çox axıcı olan bu film, hekayəni yavaş-yavaş işləyərək, izləyicinin ağlında heç bir qaranlıq məqam buraxmır. hər bir obraz üçün onların xarakterlərini əks etdirən xüsusi musiqi, arxa fon, eləcədə onların əhval-ruhiyyəsinə uyğun təbiətdən istifadə etməsi kimi şeylər var. məsələn döyüş vaxtı yağış yağması:
![]()
və ya 2 gəncin eşq yaşadığı səhnələrin çiçəkli-böcəkli çəkilməsi bunun başqa bir örnəyidir:
![]()
bunun kimi sadə işləyişlərə görə filmi izləyərkən adam yorulmur. həmçinin yapon tarixindən və mədəniyyətindən bəhs edən bu filmdə, çoxlu satira nümunəsi var. feodalizm dövrü yaponiya-ında sosial təbəqələrin necə davrandığını bizə çox sadə dildə izah edir. həmçinin izləyici filmi izləyərkən, film boyunca bir neçə dəfə aydınlanma yaşayır. qorxaqlığın və cəsarətin nə kimi nəticələr doğura biləcəyini də göstərən bu film psixologiya sahəsinə də dərindən toxunmuşdur.
filmin posteri:
![]()
film 16-cı əsrdə bir yapon kəndlinin 40 nəfər quldurun onların kəndinə hücum edib məhsullarını yağmalamaq istədiklərini təsadüfən eşitməsi ilə başlayır. quldurların rəhbəri bu məhsul yetişənə qədər gözləyib sonra hücum etməyi planlayırdı. bu xəbəri kəndə çatdıran kəndli, digər kəndliləri təşvişə salır. qorxuya düşən kəndlilər, kənd ağsaqqalına müraciət edib məsələni danışırlar. kənd ağsaqqalı isə, əgər quldurların istədiyi qədər məhsulu versələr kəndlilərin daha sonra ərzaq tapmayacağını və acından öləcəyini deyir. buna görə də məhsulu quldurlara verməmək üçün onlarla döyüşmək lazım olduğunu və bunun üçün də samuray-ları bu məsələyə cəlb etmək lazım olduğunu deyir. bunun üzərinə " bizim samuraylara verəcək qədər pulumuz yoxdur, ancaq bir kısmat yeməyimiz var" deyən kəndlilərə qarşı " qaqa onda sizdə ajınnan ölən samuraylar tapın" deyərək məsləhətxana yazılarına taş çıkartacak bir söz deyir. bundan sonra samuraylar tapmaq üçün şəhərə yola düşən 3 kəndli ilə hekayənin əsas hissəsi başlayır.
--spoiler--
bizim 3 arkadaş şəhərə getdikdən sonra şəhərdə kiminsə evinə girən bir oğrunu zərərsizləşdirən, pensiyaların artmasından sonra artıq pensiya yaşına çatdığını düşünən ronin samuray (bir növ umbay samuray) olan Kambei Shimada-dan təsirlənib, onu döyüş üçün razı salmağa çalışırlar -*. təkcə 3 kəndçi yox, həm də gənc samuray Katsushiro Okamoto kambey dayıdan təsirlənib, onun şagirdi olmaq istədiyini deyərək kambeyin yanında fırlanır. filmi daha yaxşı anlamaq üçün bir qədər də tarixi biliyə malik olmaq lazımdır. bu şəkildə yapon feodal nərdivanı-a görə roninlərin samuraylardan aşağı təbəqə, bir növ muzdlu əsgər olduğunu görürük:
![]()
bizim 3 kəndçi kambey dayıya, quldurlara qarşı döyüşməsi üçün gündə 3 qarın yemək təklif edirlər. kambey dayı bolt-un iş təkliflərinin bundan daha mərifətli olduğunu deyib bunlara sikdiri çəkmək istəyərkən kəndlilərdən Rikichi-in ağladığını görüb qiryata gəlir və onların təklifini qəbul edir. quldurların sayının 40 nəfər olduğunu biləndən sonra, döyüşmək üçün onlara 6-7 nəfər samurayın lazım olduğunu deyərək samuray axtarmağa başlayır. samuraylar əsl samuray olub-olmadığını yoxlamaq üçün isə maraqlı üsuldan istifadə edir. ordan-burdan tapdığı samurayları məkanına çağırarkən, tələbəsi katsushirodan əlinə bir odun almasını və samuraylar içəri girərkən onların başından zərbə endirməsini istəyir. təbii ki, əsl samuraylar bu təhlükəni hiss edib zərbəni ram etməli idi:
![]()
nə başınızı ağrıdım 6 nəfər samuray yığılandan sonra, kəndli rikichi iri, güclü-qüvvətli bir amma sərxoş bir "samuray" gördüyünü deyərək onu kambey dayıya bildirir. kambey dayı isə "samuray"-ın dəvət edilməsini istəyərək yenə də onu testdən keçirir. o düşünür ki, əsl samuray o qədər ayıq-sayıq olmalıdır ki, gözlənilməz zərbələri dəf edə bilsin. və elə içməlidir ki, gözlənilməz zərbəni dəf edə biləcək ayıqlıqda olsun. amma əsl samuray olmayan bu adam, testdən keçə bilməyərək başına odun zərbəsi alır. artıq digər samuraylara biabır olan bu adam, oxuma-yazma bilmədiyinə görə hardansa oğurladığı bir sənədi, samuraylara "samuraylığı təsdiq edən bir sənəd" kimi təqdim edir. sonra bu sənədin 13 yaşlı "Kikuchiyo" adlı bir qız uşağına məxsus olduğunu görüb bu adama " Kikuchiyo" deyə xitab edərək məzələnməyə başlayırlar. amma samuraylar nəzakət əlaməti olaraq sənədin qıza aid olduğunu Kikuchiyo-a deməyib, ancaq 13 yaşlı birisinə aid olduğu hissəsi ilə Kikuchiyo ilə məzələnirlər.
![]()
hər nəysə bunlar kəndə doğru yola düşüb, kəndə çatandan sonra kəndlilər samurayların pis şöhrətinə görə, hamısı qaçıb gizlənir. hətta bir ata öz qızının saçın kəsib, onun oğlan kimi geyinməsi üçün məcbur edir. hətta burada kikuchiyo-un gözəl bir nitqi var:
"What do you think of farmers? You think they're saints? Hah! They're foxy beasts! They say, "We've got no rice, we've no wheat. We've got nothing!" But they have! They have everything! Dig under the floors! Or search the barns! You'll find plenty! Beans, salt, rice, sake! Look in the valleys, they've got hidden warehouses! They pose as saints but are full of lies! If they smell a battle, they hunt the defeated! They're nothing but stingy, greedy, blubbering, foxy, and mean! God damn it all! But then who made them such beasts? You did! You samurai did it! You burn their villages! Destroy their farms! Steal their food! Force them to labour! Take their women! And kill them if they resist! So what should farmers do?"
ancaq film bütün samurayların eyni cür olmadığını, bəzilərinin qiryatlı olduğunu bizə göstərir.
zaman keçdikcə kəndlilərlə aralarını düzəldən samuraylar, onları döyüşə hazırlayar və quldurlara olan qorxularını qəzəb ilə əvəz etməyi bacarıb onları döyüş üçün cəsarətləndirirlər:
![]()
döyüş vaxtı çatdıqda isə , o zamanın şərtlərinə görə mükəmməl bir döyüş səhnəsi çəkən rejissor bu sahədə sonradan çəkiləcək bəzi filmlərə də ilham mənbəyi olmuşdur( battal gazi kimi).
![]()
![]()
![]()
və samurayların səyləri nəticəsində döyüş zamanı kəndlilər quldurlara qarşı cəsarətlə vuruşurlar. hətta maraqlı bir faktda ondadır ki, heç bir quldur əsir alınmadı, atdan düşən quldura qarşı 15 nəfər kəndli nizə ilə hücum edib onu anındaca öldürürdülər. samuraylardan ən yaxşı qılınc oynatmağı bacaran kyuzo-un filmin sonunda tüfəng ilə öldürülməsi isə çox ironikdir. koroğlu demiş "tüfəng çıxdı, kişilik sikdirdi" . döyüş bitdikdən sonra ümumilikdə 4 samuray həlak olur.
geriyə qalan 3 samuray isə kəndlilərin döyüşdən bir müddət sonra şən bir şəkildə məhsulu yığmasına baxarkən onlardan ən gənc olan samuray katsushiro " biz qazandıq" deyir. samuraylardan ən təcrübəli olan kambey dayı isə " biz yenə məğlub olduq, qazanan kəndlilər oldu"(döyüşdə itirdikləri 4 samurayın xatirəsinə) deyir. filmin son kadrında ölən 4 samurayın məzarı göstərilir və film burda bitir.
![]()
artıq kəndilərin samuraylara ehtiyacı olmayacaq deyə yəqin ki, onları qovacaqdılar.
--spoiler--
filmdə kəndlilər əslində cahil xalqı təmsil edir. və film boyu kəndlilərin davranışı isə, xalqın müəyyən situasiyalarda necə davrandığını göstərir. bir filmdən daha artığı olan bu əsəri hər kəsin izləməyini tövsiyyə edirəm. və sonda filmin çox şirin posterləri də var ki, atmasam olmaz:
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
(filmin özü 3.5 saatdır, amma entry-i yazmaq 5 saat çəkdi aq -*. bu qədər uzun çəkməyinin səbəbi entry-ə atdığım şəkillərin çoxunun jfif, webp, həcmi 1 mb dan çox olan şəkillər olması idi ki, onları uyğun hala gətirməyə çox vaxtım getdi aq).
