cleveland

seçimə qədər heydər əliyevin sağlıq durumunu örtbasdır edən xəstəxana.niyə görə gata(gülhane askeri tıp akademisi),niyə cleveland ,niyə bu xəstəxanaları tercih edildi?bu xəstəxanalardan daha yaxşısı yox idi?təbii ki vardı.bu xəstəxanalardan asand məlumat dışarıya sızmaz.
"zaten cleveland hastanesine götürüldüyünde onun için yapılacak 1 şey kalmamışdı" heydər əliyevin gata-da müalicə edilirkən həkim ekibindən (süleyman demirel türkiyənin ən yaxşı həkimlərini 1 gecədə, həkimlərin bəzilərini istirahət zonalarından xüsusi agentlər göndərərək gətizdirib) olan bir professorla aramızda keçen söhbətdən

mastektomiya

döş(məmə ) xərçəngində məmənin əməliyyatla alınması
sadə mastektomiya
döşün, dərisi və döş ucu ilə birlikdə alınması əməliyyatıdır. ümumiyyətlə bu əməliyyatda qoltuqaltı limfa vəziləri çıxartılmaz .
modifiye radikal mastektomiya
döşün hamısının , məmə ucunun və döş ucu ətrafındakı rəngli bölgənin ( areola ) və qoltuqaltı limfa vəzilərin də alınması əməliyyatıdır.
radikal mastektomiya
döşün hamısının , məmə ucunun və döş ucu ətrafındakı rəngli bölgənin ( areola ) ,döşün altındakı əzələlərinin (kiçik və böyük pektoral əzələlər) və qoltuqaltı limfa vəzilərin də alınması əməliyyatıdır.
quandrantectomi ( kadranektomiya)
döşün dörddə birinin dərisi ilə birlikdə alınması əməliyyatıdır. qoltuqaltı limfa vəzilərin bir qisiminin və ya hamısını alına bilir
qismi yada bölgəsəl mastektomiya
döş toxumasının bir qisiminin şiş və bir miqdar sağlam toxumanı içinə alacaq şəkildə çıxarılması əməliyyatıdır

şahmat

santiago ramón y cajal (1 may 1852 - 17 oktyabr 1934) ispan patoloq,nöro- histolog, və nobel mükafatı sahibi. cajal az qala elmi kariyerasını xəstəlikli bir həvəs ,bağımlılıq hiss etdiyi şahmat üzündən məhv edirmiş.o qədər bağımlı imiş ki hərgün şahmat klubuna gedib eyni anda 4 reqiblə heç şahmat taxtasına baxmadan saatlarca oynuyurmuş.şahmata aid nə qədər kitab varsa oxuyub yutmuşdu.hətta yuxularında peşkaların,atların,vəzirlərin,fillərin bira arada çılqın reqs etdiklərini görürmüş.bu kabuslar üzündən yuxu pozğunluğu yaşayıbmış.bu durum onu çox rahatsız edirdi.beyni davamlı yorğun,dincəlmir və elmi fəaliyyətinə zaman ayıra bilmir , beyninin enerjisi yetmirdi. cajal bu vəziyyətin belə davam edə bilməyəcəyini anladı və sonrakı yaşamının 25 ili boyunca əlini şahmat fiqurlarına vurmadı,bütün diqqətini və zəkasını elmə həsr etti. və 1906-cı ildə fiziologiya və tibb sahəsində nobel mükafatını qazandı

qohum evliliyi

uşaqlar , genlərini varislik yoluyla ana və atadan alırlar; ana və ata da genlərini
varislik yoluyla öz ana və atalarından almışlar. bir cütün soyları ortaqsa , ər və arvadın eyni mutasiyalı genin (resesiv genin) daşıyıcıları olma ehtimalı yüksəlir. bu səbəblə , qohum olan evliliklərdən dünyaya gələcək uşaqlarda autosom resesiv xəstəliklərin üzə çixması ehtimalı yüksəkdir. həm ana həm də ata eyni mutasiyalı geni daşıyırsa aşağdakı ehtimallar ola bilir
1.uşağın autosom resesiv genetik xəstəliklə doğulma ehtimalı 4də 1-dir ( 25%).
2.uşağın autosom resesiv genetik xəstəlik olmadan ana və atası kimi daşıyıcı
olma ehtimalı 4də 2'dir (50%).
3.uşağın ana və atadan mutasiyalı geni varislik yoluyla almama ehtimalı 4də 1-dir ( 25%). bu uşaq nə daşıyıcı nə də xəstə olmaz

gen

lazımlı məlumatlar (bizim var olmamıza səbəb olan hər şey) genlərdə xromosomların üzərində kimyəvi şəkildə saxlanılır. genlərdəki dəyişmələr və ya mutasiyalar , bu məlumatların dəyişməsinə səbəb olar və bu durum sonuc olaraq vücudumuzda funksiyonal və orqanik dəyişikliyə səbəb olur .( bənzətmə etsək əgər : xromosom kitab kimidir ;gen kitabın içindəki hekayədir ; gendə dəyişmə və ya mutasiya olması , hekayə içində bir hərfin əskik və ya çox olmasına bənzər) .

autosom resesiv

xromosomlar genləri daşıyan ipliksi strukturlardır .insanda 23 cüt xromosom olur.insanlar 23 cüt xromosomun hər cütün bir xromosomu anadan , 1 xromosomu ise atadan alır.əgər cüt xromosomdan biri eyni genin mutasiyalı kopyasını(resesiv geni) digəri isə normal surətini daşıyırsa , normal kopiya mutasiyalı kopyanı (resesiv geni) kompensasiya etdiyi üçün bir çox vəziyyətdə adam daşıyıcı olacaq. daşıyıcı fərdlər ümumiyyətlə xəstəlik əlamətlərini göstərməzlər. daşıyıcı fərdlər sonralar öz uşaqlarına ya normal geni ya da mutasiyalı geni(resesiv geni) ötürə bilər.
bəzi xəstəliklər autosom resesiv yolla nəsildən nəsilə ötürülür. autosom resesiv yolla xəstəlik o zaman meydana çıxır ki eyni mutasiyalı gen (resesiv gen) həm atadan həm də anadan uşağa keçməlidir