xərçəng xəstəliyi

hüceyrələrin anormal bölünüb çoxalması və ölməli hüceyrələrin yığılıb şişlər əmələ gətirdiyi xəstəlik. tutduğu orqan, növü, hüceyrə qrupuna görə müxtəlif tipləri və əlamətləri olur. ancaq oxşar olaraq xərçəng xəstəliklərində immun sistemi bədənin öz toxumalarına hücum edir və özünü məhv etməyə başlayır. metastazlar linfa, qan yolu ilə yayıla bilir. buna görə də bir orqandaki xəstəlik mütləq ona qonşu bir orqan və toxumanı tutacaq deyə bir şey yoxdu. diaqnozları şübhılənilən xəstəlik, tutulan orqana görə dəyişir. diaqnozunda mrt, kt, pet-kt və bunlarla yanaşı kontraslı görüntüləmə yöntəmləri, biyopsiya, onkometrik qan analizlərindən istifadə olunur. xərçəng hüceyrələri şəkəri sevir deyə şəkər tərkibli kontrast maddə bədənə yeridilir və radioqrafiyada hüceyrələrin toplandığı yer xərçəng ocağı olaraq götürülür. nəhayət diaqnoz isə patoloji biyopsiya ilə qoyulur ən çox. müalicəsində kimyaterapiya, radioterapiya, cərrahiyyədən istifadə olunur. ümumi əlamətləri isə xəstəlikdən orqandan asılı olaraq fərqlilik göstərsə də, oxşar olaraq hərarət, halsızlıq, zəiflik, süstlük, iştahsızlıq və ağrı ola bilir. ancaq bunlar heç biri sizdə xərçəng var demək deyil. adi qripdən kəskin iltihabi prosesə qədər bütün xəstəliklər bu əlamətləri verə bilər.

antidepressant

ssri tipi hormonları alt-üst edir usubmüddətli istifadədən sonra. Həkim məsləhətində başlamaq, doza dəyişmək və tərgitmək lazımdır. Adətən istifadəni buraxandan sonra bir çox antidepresantın yoxsunluq sindromu olur. Ümumiyyətlə istifadəni buraxdıqda post-antidepresantiv dövr deyəbiləcəyimiz rehabilitasiya dövrü olur. Özbaşına keçə bilməyənlər, çətinlik çəkənlər yenə həkim nəzarətində müxtəlif dərman və tövsiyələrlə keçməlidir bu dövrü. Həkim məsləhəti olmadan dərman atmaq belə düzgün deyil. Ancaq antidepresant istifadə edəndə mütləq şəkildə həkimlə danışmaq lazımdı. Çalışın antidepresantlıq vəziyyətiniz yoxdusa terapiyalarla yaxud sizə yaxşı təsir edən şeylərlə keçişdirəsiniz. Çünkü antidepresantlar da adətən əlavə təsirləri olan preparatlar arasına girirlər. Mən bu günə qədər çox istifadə eləmişəm. Hazırda əlimdə olan amitriptilindi, hansı ki bir neçə ay əvvəl almışam və iki aydan çoxdu istifadə eləmirəm. Gündə iki dəfə afobazol, bir dəfə cerebrovinlə yola verirəm. Məndə nevrolojik və fikirləşməklə bağlı yaranır stress. Ona görə də yüngül preparatlarla keçişdirməyə çalışıram. Uzun sözün qısası ağır travmalarınız yoxdusa, çox çərin vəziyyətdə deyilsinizsə qəti sürətdə uzaq durmalı olduğunuz və filankəsə yaxşı təsir deyə istifadə etməməli olduğunuz dərman tipidir.

davamlı dava edən ailədə böyümək

insanın xarakteri və mənliyinin oturmamasına, düzgün inkişaf etməməsinə gətirib çıxarır. Bu tip ailədə böyüyənlərin depresif, içəqapanıq, asosial, panik atakalı, obsesif və digər bir sıra psixoloji problemləri olur. Bu da həmin şəxsin cəmiyyətdə normal bir yerə tutuna bilməməsi və tutduğu mövqedə də qərar qıla bilməməsinə gətirib çıxarır. Bu tip problemli ailədə böyüyənlər də problemin içində olurlar həmişə. Adətən narkotik, içki və digər bir sıra bihuşedici maddələrin istifadəsinə, qaydalara riayət etməməyə və hətta cinayət törətməyə meylli olurlar. Nəticədə həmin ailənin içində özündən başqasını nəzərə almayan gönüqalınların poxuna düşürlər böyüyəndə bu tip ailədə böyümüş adamlar. Heç vaxt da normal uğur qazana bilmirlər. Həmişə ciddi əskikliyini çəkirlər bir şeylərin.

məhəllə oyunları

(bax: klas-klas)

pranga

Əsl adı Cavid Əmirxanlıdır. Təhsilçün Türkiyəyə getməmişdən və məhşurlaşmamışdan əvvəl facebookdan tanıyırdım. Tez-tez ünsiyyətdə olurduq. Pessimist idi bir qədər. 1995 ya 1996 təvəllüd olmalıdı səhv eləmirəmsə. ilk treki Giliyotin adlanır. Bundan əlavə bir trek də buraxmışdı o illərdə, youtubeda əlində Jack Daniels tutan çılpaq insan şəkliylə yayımlamışdı səhv eləmirəmsə, adını unutnuşam ancaq. Giliyotin trekində az qala saniyəbaşı siqaretdən danışır deyə, yeni çəkməyə başladığı təəssüratı yaratmışdı mənə. O vaxtlar milliyyətçi takılmırdı. Onsuz türkiyəyə gedən tələbələr yarısı yoluxur milliyətçilik və ya ümmətçiliyə. Bu pis bir şeydir ya yox, müzakirə mövzusudur və mövzumuz bu deyil. Treklərində şairlərdən, Qaraqan və bir neçə repçidən plagiat cümlələr sezilir. Onsuz özü də o vaxtı hostçu olduğunu bildirirdi. Açığı mənə görə istedadı olsa da qələmi qüvvətli olmayan biridi. Eynilə günü bu gün azrepin əksər mcləri kimi. Çünki qafiyə qurub, yaxşı desə də dinləyiciyə elə də fərqli hisslər yaşada bilmir çoxu kimi o da. Ancaq insani keyfiyyətləri tanıdığım qədərilə yaxşı biridir. Bir neçə il əvvəl fəaliyyətinə son qoyduğunu bildirmişdi. Daimi dinləyicisi deyiləm deyə necə oldu bilmirəm. Hər halda, həyatında uğurlar və bundan əvvəlki həyatından fərqli olaraq bəxtinin üzünə gülməsini və xoşbəxtlik arzu edirəm ona.

narkotik

istehsal edənə də, satana da, istifadə edənə də nifrət elədiyim başlıq. Çünki hər üçü tək öz həyatını məhv etmir, eyni zamanda öz ailəsinin, evlidirsə yoldaşı övladlarının, deyilsə elə valideynlərinin, qohumlarının, dost-tanışının həyatını qaraldır. Özü peşman yaxud olmadan o yoldadı deyə başqalarını dadandırmaq isətəyən, malın pulu şərikli çıxsın deyə aludə etmək istəyən, özü yaxud hansısa tanışı satır deyə öyrətmək istəyən n qədər əclaf var. Ona görə bu qədər yayılıb. Dahası keçən dəfə məsləhətxanada da qeyd etmişdim. Ölkənin intellekt səviyyəsi onsuz çox aşağıdır. Gündəmdə qıjı-qıjı adamlar, müğənnilər və meyxanaçılar var sadəcə. Onlar da bütün gün elə bazlıq, içib-çəkmək, narkotik və türməyə düşməkdən danışıb, oxuyurlar. Bu moron cəmiyyətin də bunlara qulaq asdığını nəzərə alsaq yayılmaması möcüzə olardı narkotikin. Kiminsə allahına söyürsən, deyir öz fikrindi amma söyüş söyüb düzgün eləmirsən. Ancaq hansısa cinayətkar, lotu adıyla soxuşdurulub şişirdilən agent haqüında bir şey desən sən bizim böyük qardaşımızı təhqir elədin deyib şoşqalayırlar adamı. Hər ay belə xəbərlər çıxır qabağıma, hələ ictimailəşən bunlardı. Bir ölkədə ki 'yenə başladı ağıllı-ağıllı danışmağa' tərzi 'ağıllı' sözü təhqir kimi işlədilirsə orda hər cür bəla baş qaldıra bilər. istifadə edənlər də onsuz məlum məsələdir ki evini, maşınını, arvadının qır-qızılını, uşağının pamperspulunu aparır verir mal almaq üçün. Həmişə də borc xırtdəkdə olur elə adamlarda, bir yerdən sonra qaytara bilmədiklərinə görə heç kim borc vermir və dahası başlarına əlavə iş açırlar. insanların xüsusi olaraq maarifləndirilməli olduğunu, bu tip şeyləri təbliğ və bunlara təşviq edənlərin cəzalandırılmalı olduğunu düşündüyüm mövzu.

rüşvət verən tələbə modeli

Mənəm o. Elə mənim timsalında da çoxu. Oxuduğu universitet və ixtisasdan asılı olmayaraq bir çox tələbənin üzləşəbiləcəyi hadisədir. Birinci kurs təzə başlamışdı, rus dili müəllimi tələbələrlə elə danışırdı ki elə bil ölüsünü gordan çıxarıb sıraya qoyublar. Hələ mühındis qrafikası müəllimi var idi, filankəsin filankəsi idi. Kimin hünəri nə idi bir şey deyə? Onsuz kəsdi yarıdan çox tələbəni. Sonra altdan dərsə də gedəndə açıq bazar, konkret məbləğlə pul istədilər müəllimlə danışanda. Özləri şərait yaradırlar. Ya müəllim tələbəylə elə rəftar edir, ya da dərs keçmir və laboratoriya, seminarlarda bal vermir düzəməlli, hansı ki belə halda semestr sonu tələbə yaxınlaşanda başqa söhbətlər dönməyə başlayır. Ya da konkret hərəkət və sözlərindən rüşvətxor olduğunu əvvəlcə büruzə verir müəllim. Təbii ki işini layiqincə görən, ən azından tələbənin cibinə göz dikməyən, rüşvət almayan müəllimlər də çox olub. Ancaq mütləq hər semestrdə 5-6 fəndən 1-2 dənəsində rüşvət verməli olurduq. Onsuz öz şəxsi müşahidələrimə görə sizə tan əminliklə deyə bilərəm ki sizin o zəhmətkeş, oxuyan uşaq bildiyiniz tələbələrin də yarısı tapşırılır yaxud rüşvət verir. Sadəcə gizləməyi yaxş bacarırlar. Mənim bir tanışım var idi, böyük yerdən tapşırılmışdı. Amma 5 dəqiqə dəesə gecikəndə az qala itin sözünü qəbul edib səsini çıxarmırdı. Müəllimlər dərs soruşanda hazır olmurdu, danlanırdı ya kəsiləcəksən deyirdilər. Ancaq sessiya sonu ballar çıxanda görürdük ki girişi də pis deyil, çıxışı da. Ən azından ən tərs müəllim belə 34lə imtahana buraxıb, imtahandan 18 ilə keçirirdi. Özümün başıma dəfələrlə gəlib ki müəllim göt kimi rəftar etməyə, gic-gic danışmağa başlayıb dərsdə mənlə .gedib yaxınlaşıb işi danışandan sonra elə olub ki elə bil qardaşı oğluyam. Bu dəfələrlə baş verib bax, bir-iki dəfə yox. Bir sözlə Azərbaycandaki tələbələrin hardasa yarısı dediyim başlıq.

sirroz

Hepatit, yağlanma, qurd xəstəliyi, öd problemləri, hormonal problemlər, yağlanma və ya keçirilən hansısa xəstəliyin birbaşa yaxud dolayı təsiri ilə yaranan qara ciyərin qara gün xəstəliyi. Çox insan sirroz dedikdə uzun illər spirtli içki qəbul etmiş birini düşünür, ancaq qaraciyərin xəstəlikləri sirroza çatana qədər bir neçə mərhələ keçir. Hansı ki bunlar da alkolik və non-alkolik olmaqla yağlanma, iltihab, hepatit, və sirroz yaxud xərçəng. Hətta bəzən bir arada da görülə bilir. Sirroz qaraciyər hüceyrələrinin bərkiyərək yararsız hala gəlməsinə deyilir. Konkret müalicəsi yoxdur. Ancaq cərrahi müdaxilə, preparatlar, qidalanma və həyat tərzi dəyişiklikləri ilə müşahidə altında saxlamaq, ağırlaşmasına mane olmaq və hətta təxribatı bir qədər azaltmaq da olur. Qara ciyərin ağrı reseptorları olmadığına görə orqanda böyümə (hepatomegali) nəticəsində qonşu toxuma, orqan və sinirləri sıxışdırdıqda ağrı əmələ gələ bilir. Bu mrəhələdə isə proses kəskinləşmiş və adətən mürəkkəb hal almış olur. Sirrozun inkişafı üçün mütəmadı 5 ilə 10 il arası alkoqol qəbulu kifayətdir. Ona görə də az və qədərində içmək lazımdı.