hayao miyazaki

yapon anime ustası. animasiyaları geniş xəyal gücündən xəbər verir. amma bu entryni yazmaqda məqsədim miyazakinin xəyal gücündən danışmaq deyil. fikir vermisinizsə rejissorun əksər animasiyalarında baş qəhrəman olaraq qadın obrazı seçilib. baş qəhrəman olmasa belə demək olar hər bir filmində qadın obrazların xarekteri diqqət çəkir. hansı ki bunlar təsadüfi seçilmir.
Bir neçə gün əvvəl miyazakidən bir sitat çıxdı qabağıma bu mövzuya aid, maraqlı gəldi. bəlkə sizə də maraqlı gələr deyə yazıram: əksər filmlərimdə güclü qadın obrazı var.qəlbləri ilə inandıqları şeylər üçün 2 dəfə düşünmədən belə savaşa bilən özgüvənli qızlar.onların bir dosta ya da dəstəkçiyə ehtiyacı ola bilər amma qətiyyən bir qurtarıcını gözləməzlər. hər bir qadın hər bir kişi kimi qəhrəman olmağa qadirdir

apoptoz

bu sifarişi verən: fövqəl insan
hüceyrənin normal fizioloji şəraitdə proqramlaşdırılmış ölümünün bir növü.yunancadan tərcümədə "düşmək" "yarpağını tökmək" mənasına gəlir.bu proses müxtəlif xarici və daxili siqnallarla aktivləşən morfoloji olaraq 4 mərhələli prosesdir.

1 ci mərhələ - dnt fragmentasiyası - ca və mg ionlarından asılı olan endonukleaza fermenti hesabına baş verir.bu zaman dnt kiçik hissələrə ayrılır və nüvə membranı ilə birləşir.
2ci mərhələ- mitoxondri lərin funksiyasının itirilməsi- mitoxondri lərin membran kanalları nın keçiriciliyinin pozulması hesabına baş verir.bu zaman mitoxondrilərin daxilində olan sitoxrom c kimi bəzi zülallar stoplazmaya daxil olur.və bu zülal hüceyrənin dağılmasına cavabdeh olan caspases adlanan proteolitik fermentlər kompleksini aktivləşdirir.
3cü mərhələ - hüceyrə membranı nda şişkinliklərin əmələ gəlməsi-membranın sitoplazmaya baxan qatında yerləşən bəzi xüsusi molekulların məs. fosfatidilserin fosfolipidinin membranın xarici qatına yerdəyişməsi hesabına baş verir. fosfatidilserin gələcəkdə yaranacaq apoptotik qovuqcuqların membranına daxil olur və bu qovuqcuqların faqositoz prosesində iştirak edən makrofaqlar ın reseptorları tərəfindən tanınmasını təmin edir.
4cü mərhələ - apoptotik cismciklər in əmələ gəlməsi-bu zaman sitoplazma partlayaraq hüceyrə zarı ilə əhatə olunmuş hissələrə ayrılır.apoptotik cismciklərin daxilində nüvə fraqmentləri ilə yanaşı ayrı ayrı orqanellərə sitoskelet elementlərinə rast gəlinir.

bioloji əhəmiyyəti -apoptoz zamanı hüceyrənin ayrı-ayrı hissələrə bölünməsi onun daxilində olan toksik maddələrin hüceyrəətrafı mühitə daxil olmasının qarşısını aldığından iltihab prosesi inkişaf etmir.hüceyrənin digər ölüm forması olan nekroz dan fərqli olaraq incə prosesdir və ətraf hüceyrələri zədələmədən baş verir.

tənzimi-müxtəlif xarici və daxili faktorlar hesabına aktivləşə və ya zəifləyə bilər. tumor necrosis factor aktivləşdirən faktorlardan biridir.bu factor membran reseptorlarına təsir edir caspases adlanan proteolitik fermentləri aktivləşdirir.(yuxarıda bu haqda yazılıb). onkogenes, p53 kimi tumor supressorları və başqa daxili faktorlar hesabına da aktivləşə bilər.bəzi neyrotransmitterlər sərbəst radikallar ultrabənövşəyi və ya ion radiasiyası kimi xarici faktorlar da təsir edir. mitoz prosesinin də pozulması apoptozla nəticələnə bilər.
ətraf hüceeyrələr və ya xarici mühitdən daxil olan bəzi siqnallar hesabına bu proses zəifləyir .məs: böyümə faktorları estrogen androgen kimi hormonlar sink və.s. bəzi hüceyrələr daxilində isə sırf bu prosesi ləngitmək üçün xüsusi zülallar var.məsələn sinir hüceyrələrində naip(neuronal apoptosis inhibitory protein) adlanan zülal var ki bu prosesə nəzarət edir.
son olaraq yazım ki bu proses proqramlaşdırılmış hüceyrə ölümünə nəzarət edən yeganə proses deyil və bundan fərqli sistemlər də var.

dərsdə oturmağın söyüş kimi gəldiyi anlar

təsəvvür elə mühazirəyə girəcəksən. elə mühazirələr var ki dinləmək istəsən belə dinləyə bilməzsən elələri də var ki dinləməmək əldə deyil. bax bu girəcəyin mühazirə 1ci tipə aiddir. hansı ki müəllim auditoriyanı nəzərə almadan o "möhtəşəm"səsi ilə 90 dəqiqə vərəqdən əslində faydalı olan məlumatları istifadəyə yararsız söz salatına çevirərək oxuyacaq və sadəcə qayıb almamaq üçün zalda mövcud olan kütlə də hərə öz işi ilə məşğul olacaq. sən də başqa bir fənni oxumağı qərarlaşdırmısan. o möhtəşəm mühazirə başlayır və sən də təbii olaraq hamı kimi öz işinlə məşğulsan. bu zaman müəllimin zalda olan səs küyün yüksəlməsindənmi ya nə bilim pəncərədən üzünə düşən günəş şüasındanmı beyni çönür və heç vaxt etmədiyi anormal bir hərəkət etmək qərarına gəlir. tələbələrə baxır ki bunu sayan yoxdu və onlara kiçik bir dərs vermək keçir içindən, gözünü zalda gəzdirir 50 60 nəfərin içində gözü sənə ilişir və gəlib sənin əlindən şey şüyüvü alır ki, a bala sən hansı dərsə gəlmisən belə hörmətsizlik olar zad zud.adama deyərlər korsan sən yoxsa özünü gicliyə vurmusan görmürsən. bu qədər tələbə səni sayır ki danışdığın bildiyin də bir zibil olsa və bunu mədəni şəkildə ifadə edirsən amma nə fayda.sora da dərsin qalan hissəsini tavana baxıb şəxsivə olan söyüşlərin hamısına eyvallah deyərək bir 90dəqiqəni də qayıb almamaq üçün yola verirsən.

alphaville

bu sifarişi verən: benedictus
1980-ci illərdə məşhurluq qazanmış alman synthpop qrupu. qrupun ilk adı "forever young" olmuşdur. big in japan, forever young, sounds like a melody kimi gözəl mahnıların müəllifi.

strawberry fields forever

the beatles qrupunun 1967 ci il penny lane ilə birlikdə double a-side adı ilə yayınladığı single. bir beatles şahəsəri.hətta john lennon bu mahnının onun ən böyük uğuru oldğunu hesab edir
strawberry field lennonun uşaqlığını keçirdiyi evin yaxınlığında yerləşən salvation army uşaq evinə verilən ad idi. psychedelic rock janrına aid olan bu mahnı sözlərindən sürreal bir aləmdən bəhs olunduğu təsiri bağışlasa da bu sadəcə john lenonun uşaqlıq xatirələrindən ilhamlanaraq yazılıb.
mahnı adından nə qədər pozitiv görünsə də əslində kədərlə qarışıq ümidsizlik ifadə edir sözləri. sanki dünyadan çox şey gözləyən birinin bütün ümidlərinin bitdiyi zaman heç nəyin əhəmiyyətli olmadığı xəyali bir aləmə sığınaraq yazılıb bu sözlər.
"...living is easy with eyes closed
misunderstanding all you see
it's getting hard to be someone but it all works out
it doesn't matter much to me..."

good bye lenin

2003cü il alman tragikomediya filmi.filmdə hadisələr 1989-1990cı illər berlin divarının yıxıldığı dövrdə baş verir. filmdə mövcud olmuş sosyalizm ve hazırkı kapitalizm haqqında möhtəşəm fikirlər var.sərhədlər çəkən sosyalizm və gözü doymayan kapitalizm çox gözəl tənqid olunur və baş qəhrəmanın anasının sevdiyi sosyalist rejimin sadəcə xəyallarda mövcud olduğu qeyd olunur.filmin son cümlələri çox qəşəngdi.

--spoiler--

sosyalizm rejiminə dərindən bağlı olan baş rol alex'in anası sosyalist almaniyada komaya girir ve 8 ay sonra kapitalist almaniyada gözlərini açır.həkimin məsləhətinə görə o hər cür həyəcan yaradan vəziyyətdən uzaq durmalıdır və buna görə film boyunca anasına bu haqda heç nə deyilmir.

--spoiler--
anamın tərk etdiyi dünya onun inandığı dünya idi.biz son saniyəsinə qədər ona bu dünyada yaşamasına icazə verdik.həqiqətdə heç var olmamış dünya.xatirələrimdə anamla əlaqələndirdiyim dünya.

qeyd: filmin sountrackləri möhtəşəmdi.