nerdesin aşkım

Beynelxalq arenada bir çox mükafatların qalibi olan, dünen etibarile internet ortamına düşen genc rejissor merve gezen'in hem ssenarisini yazdığı, hem de rejissorluq etdiyi qısa film...gezi döneminde lgbti mücadelesinden olanların adeten bir slogan haline getirdikleri, mizahi çağrışımlar daşıyan ''nerdesin aşkım?'' başlığı filmi izleyicilere doğmalaşdırır...olduqca catchy bir başlıq seçildiyini düşünürem...lakin bu bele filmin geneline hakim olan o hüzün dolu, çaresiz, ümidsiz ve klaustrofobik atmosferi (film mezarlıqda başlayıb, mezarlıqda bitir) bir nebze de olsun yumuşada ve azalda bilmir...film baresinde spoiler vermek istemirem...linkini paylaşacağam sonda....qeyd etmek istediyim bezi meqamlar: filmde istifade olunan ''dil'' ve filmin sondtrack'i olan sezen aksu'nun ablam aşktan öldü mahnısında da keçen ve filmde haqlı olaraq bol bol istifade olunan ayna simvolizmi haqqında olacaqdır...

ilk növbede filmde istifade olunan jargon, kökleri osmanlı dönemine qeder uzanan ve günümüz türkiye'sinde lgbti ferdler terefinden de istifade olunan ''lubunca'' ( lubunya bu jargonda ''passiv homoseksual'' demekdir) barede qısa melumat vermek isterdim...lubunca, esasen Türkiye'de yaşayan qaraçıların dilinden çox yararlanmışdır...ancaq homoseksuallar kimi ‘’azlıqlar’’ın istifade etdiyi bu tip jargonlardan istifade tekçe türkiye'yle mehdud deyil...araşdırsaq görerik ki, bir çox dillerde (brazilya, afrika dilleri, indoneziya vs.) var olan bu növ jargonların en meşhuru, ingiltere’de 60'ci illere qeder istifade olunan polari jargonudur...sosyo-linqvistikada bu növ jargonları ifade etmek ''camp talk'' veya ‘’lavender linguistics’’ terminleri istifade olunur...filmde de bu terminlerden gen-bol istifade edilmişdir...feqet bu terminlerin onsuz da mehdud auditoriyaya xitab etmesi ve Orijinal dilde istifade olunan terminlerin, tercümede ve subtitrlerde melum konotasiyalarından arındırılaraq denotativ menalarında verilmesini beyenmediyimi qeyd etmek isterdim...daha ferqli tercüme strategiyası izlenilerek, ingilis dilinde lüğeti olan ‘’polari’’den yararlanılmaq ola bilerdi...

ikinci qeyde deyer meqam - ayna simvolizmi...edebiyatın, ressamlığın ve ‘’görsel edebiyat’’ dediyim kinomatoqrafiyanın en çox istifade olunan ve en güclü simvolların başında gelen ‘’güzgü’’, ‘’speculum’’...sethi eks etdirme xüsusiyyeti daşıyan, özünexas derinliyi olan ve öz sahesini yaradan bir eşya...platondan bu yana senet mübahiselerinde yer alan, eks, refleks anlayışları daşıyan, baxan ve baxılanın, görüntü ve gözün qarşılaşdığı yerde duran bir engel... baxılanın baxanı çağıraraq hebs etdiyi bir kesişme sahesi...filmde ayna hem maddi bir eşya olaraq güzgü, hem de ece’nin çekdiyi resimler, portretler (mimetik temsil olaraq ayna simvolu) temelinde istifade olunmuşdur...filmde istifade olunan behs etdiyim her iki ayna simvolizmi, daxilen qadın olan, ama erkek olaraq doğulan ece ve özgenin esl xarakterini, esl kimliklerini ifade etmek üçün seçilen lacanvari bir ‘’ayna merhelesi’’dir...özgenin makyaj etdiyi aynanın qarşısında kimlik böhranı keçirerek, intiharı seçmesi ehdi-etiqde keçen ‘’aynalar, arzuların benzeridir’’ kelamını bize xatırladaraq, aynanın bize zorla diretdiyi xeyallara qarşı çıxaraq bu kelamın doğruluğunu pozur, dekonsturksiyaya uğradır...film biterken, soundtrekde keçen '' hiç yara almadan aynadan geçemezsin'' cümlesi insanın boğazında düyünlenir, beynine dolanır...

heqiqeten, görsen heç yara almadan böyümek, kimliyimizden ayrılmaq veya onunla bütünleşmek mümkündürmü?

(youtube: )

saqqız

(baxma: saqqız ağacı)
(baxma: eldar şamı dövlət təbiət qoruğu)
(baxma: relikt ve endemik bitkiler )

loving vincent

dünya ressamlıq tarixinin en mehsuldar ressamlarından biri olan vincent van gogh'un resm eserlerinden hazırlanmış dünyada ilk tam metrajlı animasiya filmi...filmin vizyon tarixi haqqında helelik deqiq melum olmasa da, imdb saytında vizyon tarixi olaraq 2016-cı il gösterilmişdir...filmin trailerini paylaşıram...

(youtube: )

qrafinya de monsoro

gece-gece nostaljinin dibine vurduq yene...xatırlayanlar xatırlayar, bilenler biler türk serialları debe düşmezden evvelki azerbaycan televiziyasının 80'li illerde yayınladığı aleksandr düma (ata)nın La dame de Monsoreau adlı romanı esasında 1971-ci ilde çekilmiş mini serial...homoseksual olduğu iddia olunan kral 3. henri, telxek şiko kimi obrazları, baş rol ifaçısı ''childhood crush''larımdan olan nicholas silberg'in adamı esir alan baxışları en yadımda qalan xatirelerdir...ümumiyyetle XVI esr fransa tarixinin en qanlı, en telatümlü dönemidir... müqeddes varfolomey gecesi, hugenotlar ve katolikler arasında durmadan davam eden din savaşları fonunda qraf de büsi (nikola silberg) ve diana de monsoro'nun nakam eşq hekayetini anlatan serialın möhteşem soundtrekini de paylaşıram...izlemeyenler izlesin netde rusça dublyajlı versiyasını tapmaq mümkündür...

(youtube: )

umberto eco

bugün 84 yaşında ''başqa dünyanın cehennemi'' olan bu dünyaya veda eden zamanemizin en böyük düşünürlerinden biri...sabah sabah bu xeberi paylaşmaq mene çox çetindir...2 gün önce hanif kureishinin qonaq olduğu bir meclisde yanımda oturan xanımla istanbulun senet ve edebiyat sahesindeki etkinliklerini danışarken, 2 il önce eco'nun boğaziçi üniversitetindeki söyleşisini yer qıtlığına göre qaçırdığımı ve çox eksik hiss etdiyimi demişdim...daha sonra ''olsun, yene geler ve o zaman dinleyerik ustadı'' deye özüme teskinlik vermişdim...vefatıyla bu ümidimi de aldı apardı eco...2016 yarpaq tökülmesine çox erken başladı...dünen harper lee , 1 ay önce türkiyenin senet, medeniyyet ve edebiyat aleminin aslarından olan tahsin yücel...ölümlü insandan geriye elimizde qalan sadece onların kanonu formalaşdıran ''ölümsüzlük yadigarlar''ı olan külliyatlarıdır...

orhan veli kanık

denizi özleyenler için

gemiler geçer rüyalarımda,
allı pullu gemiler, damların üzerinden;
ben zavallı,
ben yıllardır denize hasret,
bakar ağlarım.

hatırlarım ilk görüşümü dünyayı,
bir midye kabuğunun aralığından:
suların yeşili, göklerin mavisi,
lapinaların en harelisi...
hala tuzlu akar kanım
istiridyenin kestiği yerden.

neydi o deli gibi gidişimiz,
bembeyaz köpüklerle, açıklara!
köpükler ki fena kalpli değil,
köpükler ki dudaklara benzer;
köpükler ki insanlarla
zinaları ayıp değil.

gemiler geçer rüyalarımda,
allı pullu gemiler, damların üzerinden;
ben zavallı,
ben yıllardır denize hasret.