hindistan-pakistan müharibəsi

1947 – Bölünmə və yaranış
• Hindistan Britaniya müstəmləkəsindən azad olanda Hindistan və Pakistan olaraq iki dövlətə bölündü.
• Bu zaman əsas səbəb din idi: Hindular Hindistanda, müsəlmanlar Pakistanda toplanmalı idi.
• Kəşmir bölgəsi isə müsəlman əhalisi çox olsa da, hindu hökmdar tərəfindən idarə olunurdu və Hindistana birləşdi. Pakistan bunu qəbul etmədi – birinci müharibənin səbəbi bu oldu.

2019-cu il hadisəsi – Böyük dəyişiklik
• Hindistan Kəşmirin muxtariyyətini ləğv etdi (Maddə 370) və bölgəni federal birliyə çevirdi.
• Bu, Pakistanın və bir çox müsəlman ölkələrinin qəzəbinə səbəb oldu.
• Əlaqələr diplomatik və iqtisadi baxımdan pisləşdi.

Nüvə Silahı Faktoru
• Həm Hindistan, həm də Pakistan nüvə gücləridir.
• Bu səbəbdən açıq müharibə ehtimalı azdır, amma gizli əməliyyatlar, sərhəd insidentləri və terror aktları davam edir.

Status: Dondurulmuş münaqişə
• Hindistan Kəşmiri tamamilə öz ərazisi hesab edir.
• Pakistan isə Kəşmirin müsəlman əhalisinin öz müqəddəratını təyin etməli olduğunu deyir.
• Line of Control (LoC) – faktiki sərhəd, hər zaman gərgin olur, zaman-zaman atışmalar baş verir.
sifarişi verən: abadyerinbülbülüxarabanınbayquşu

carpal tunnel sindromu

Carpal tunnel sindromu (CTS), median sinirin biləkdəki “carpal tunel” adlı dar kanalda sıxılması nəticəsində yaranan nevroloji bir pozulmadır
Carpal tunel – biləyin iç tərəfində yerləşən dar bir tuneldir.
Bu tuneldən median sinir və 9 əzələ vətəri keçir.
Median sinir baş barmaq, şəhadət, orta və yarıqlı dördüncü barmağın hissini və bəzi hərəkətlərini idarə edir.
Səbəblər:
• Təkrarlanan bilək hərəkətləri (kompüter klaviaturası, əl işləri)
• Bilək travmaları
• Hamiləlik və ya hipotiroidizm (ödem yarada bilər)
• Revmatoid artrit və ya diabet
• idiopatik (çox hallarda səbəb bilinmir)

Simptomlar:
• Əsasən dominant əldən başlar
• Gecə oyanmalar, əl və barmaqlarda yanma, keylik, qarınqaltı hiss
• Əl gücündə zəifləmə, əşyaları yerə salma
• Tenar əzələlərin atrofiya (gec mərhələdə)

Diaqnoz:
• Tinel testi: Biləyə vurulduqda barmaqlarda keyimə
• Phalen testi: Biləkləri bir-birinə qarşı əyərək tutanda simptomların artması
• EMG/NCS (Elektromioqrafiya / Sinir keçiriciliyi testi): Median sinirin keçiriciliyini ölçür

Mənbələr:

1. American Academy of Orthopaedic Surgeons (AAOS)
• https://orthoinfo.aaos.org
2. National Institute of Neurological Disorders and Stroke (NINDS)
• https://www.ninds.nih.gov
3. UpToDate – Klinik qərar dəstəyi sistemi
• https://www.uptodate.com
(Bu resurs abunə əsaslıdır, lakin universitetlərdə və tibb fakültələrində mövcud ola bilər.)
4. Bates’ Guide to Physical Examination and History Taking
• (Simptomların klinik dəyərləndirilməsi üçün əsas mənbə)
5. Davidson’s Principles and Practice of Medicine
• (Nevroloji və revmatoloji vəziyyətlərin ümumi baxışı)
sifarişi verən: Derek

takotsubo cardiomyopathy

Qırıq qəlb sindromu (tibbi adı ilə: Takotsubo kardiomiyopatiyası) — kəskin emosional və ya fiziki stress nəticəsində ortaya çıxan, keçici və çox vaxt tərs dönən ürək əzələsi zəifliyidir. Bu sindrom, infarkt əlamətlərinə çox oxşayır, amma koronar arteriyalarda tıxanma olmur.

⸻

Əsas xüsusiyyətləri:
• Əlamətləri: Sinə ağrısı, təngnəfəslik, ürək döyüntüləri, bəzən huş itirmə.
• Səbəblər: Güclü emosional şok (məsələn, yaxın adamın ölümü, boşanma, ağır xəbər), fiziki stress (əməliyyat, ağır xəstəlik).
• Mexanizmi: Stress zamanı yüksələn katexolaminlər (adrenalin və s.) ürək əzələsinə toksik təsir edir, xüsusilə sol mədəciyin uc hissəsində daralma pozulur.
• Adın mənası: “Takotsubo” — yapon balıqçılarının istifadə etdiyi bir balıq tələsinə bənzədiyinə görə bu ad verilib (sol mədəcik həmin formaya düşür).
• Diaqnoz: EKG dəyişiklikləri (infarkt kimi), troponin yüngül yüksələ bilər, amma angioqrafiyada damarlarda tıxanma yoxdur.
• Müalicə: Əsasən dəstəkvidir — beta-blokatorlar, ACE inhibitorları, diuretiklər. Bəzən heç dərman da lazım olmur, çünki vəziyyət bir neçə həftəyə düzəlir.
• Proqnoz: Əksər hallarda tam sağalma olur, amma nadir hallarda ağırlaşmalar (ürək çatışmazlığı, aritmiya) ola bilər.

depressiya

Həkim olmama baxmayaraq,depressiyada haqqında onlarla cümlə yaza biləcəyimi də nəzərə almayaraq,sadəcə öz duyğularımı ifadə etmək istəyirəm
22 may,19:54 otumruşam otaqda qulağımda Sena Şener-Bak Bana oxuyur,eyni otaqda 5-6 nəfər hamısı da xoşbəxtdirlər hazırda,bəlkə onlarla dərdi var amma hazırsa anlıq onlar xoşbəxt mənsə depressiyadayam,sadəcə olduğum zaman keçsin istəyirəm,1 ay irəli getmək istətirəm,həyatdan soyumuşam,insanlardan bezmişəm,anlaşılmamaqdan,topluluq içində olub amma yalnız olmaqdan bezmişəm,ətrafımda bir ton insan var,mənsə tək hiss edirəm özümü,bilmirəm bəlkə də yazarlardan anlayan olar məni,sadəcə yox olmaq istəyirəm,int!har etmək yox sadəcə əvvəldən var olmamaq heçliyə getmək,insanların yaddaşından silinmək istəyirəm,hə okay sevgilim var,standart həyatəm var,amma ətrafımda düzgün insanlar yoxdur,heç kəsə pislik etmirəm amma qarşılığın da görmürəm
Digər insanlar kimi ikiüzlü ola bilmirəm,girənniy edəmmirəm
Bilmirəm bəlkə də ərgən kimi görünürəm yazılarımla sadəcə anonim yazıram deyə rahat yaza bilirəm(not:adminlər ip flan görür,mail görür onlar istisna?)
Bu zamana kimi notlarda yazırdım hər şeyi 2019dan bu tərəfə notlarda yazırdım indi ilk dəfədi belə yazıram
Nəysə məndən yazmaq idi yazdım,bəlkə də heç kəsin vecinə deyil bu yazılar amma xatirə kimi qalsın,mən sadəcə yazdım

lsd

(azərbaycanca: Lizerq turşusunun dietilamid duzu)

⸻

? Tarixi:
• 1938-ci ildə isveçrədə kimyaçı Albert Hofmann tərəfindən Sandoz laboratoriyalarında sintez olunub.
• Əslində migren və tənəffüs xəstəlikləri üçün dərman kimi hazırlanırdı.
• Hofmann təsadüfən LSD-nin psixodelik təsirini 1943-cü ildə kəşf etdi və bu günə “Bicycle Day” (Velosiped Günü) deyilir – çünki o gün evə velosipedlə getdiyi zaman halüsinasiyalar yaşamışdı.

⸻

? Təsiri:
• Beyindəki serotonin reseptorlarına təsir edərək duyğuları, qavrayışı, düşüncəni dəyişir.
• Effektləri:
• Görmə və səs halüsinasiyaları
• Vaxt və məkan hissinin dəyişməsi
• Güclü emosional dalğalanmalar
• Dərin fəlsəfi və ya mistik düşüncələr
• Bəzən qorxu və panika (“bad trip”)

⸻

Təsir müddəti:
• Dozdan asılı olaraq 8-12 saat davam edə bilər.

⸻

? Dozaj forması:
• Ən çox kağız parçasına hopdurulmuş formada (blotter paper) istifadə olunur.
• Həmçinin tabletkalar, maye damcılar şəklində də olur.

⸻

Təhlükələri və riskləri:
• Asılılıq yaratmır, amma psixoloji təsirləri çox güclüdür.
• Uzunmüddətli təsirlər:
• Flashbacklər (hallusinasiya yenidən qayıda bilər)
• Psixoz, panik atak və ya travmatik təcrübələr
• Əgər şəxs öncədən psixoloji pozğunluğa meyllidirsə, şizofreniya və ya ağır nevroloji pozğunluqlar inkişaf edə bilər.

⸻

Hüquqi status:
• Çox ölkədə qanunsuzdur (Schedule I – ABŞ və Avropa ölkələrinin əksəriyyəti).
• Bəzi ölkələrdə tədqiqat məqsədi ilə istifadə olunur, çünki psixoterapiyada depressiya, PTSD və asılılıqlar üçün potensial faydaları araşdırılır.

⸻

? Elmi və terapevtik tədqiqatlar:
• Yenidən son illərdə psixiatriyada istifadə potensialı üzərində araşdırmalar başlayıb.
• Xüsusilə mikrodozlama (çox kiçik dozalarda istifadə) yaradıcılıq, diqqət və ruh halının yaxşılaşdırılması üçün öyrənilir.

welwitschia mirabilis

Qədim və Qəribə Bitki

? Harada bitir?
• Namibiya və Anqola səhralarında – ən quraq bölgələrdən birində.
• Demək olar ki, heç yağış yağmayan ərazilərdə sağ qala bilir.

? Ən maraqlı xüsusiyyətləri:
• Yalnız iki yarpağı olur – amma bu yarpaqlar ölənə qədər uzanır və bükülür.
• Yüz illərlə yaşayır – bəzi nümunələr 2000 yaşındadır!
• Fotosintezlə yanaşı, çiy damcılarını da su kimi istifadə edir.
• Tamamilə yerə yapışmış kimi görünür, amma alt hissədə möhkəm kökləri var.

? Görünüşü:
• Qəribə, bükülmüş və yanan kimi görünən yarpaqlar.
• Yarpaqlar çox köhnə və dağılmış olsa da, canlı və funksional qalır.
• Bəziləri deyir ki, bu bitki obrazca yadplanetli bitkilərə bənzəyir.

? Elmi baxımdan:
• “Canlı fosil” sayılır – yəni minlərlə il dəyişmədən bu günə gəlib.
• Tək bir cins və tək bir növü var: Welwitschia mirabilis.
• Gymnosperm (toxumlu bitkilər, amma çiçəkləri yoxdur).

⸻

? Niyə maraqlıdır?
• Bu qədər ekstremal şəraitdə min illərlə yaşamaq və sadəcə iki yarpaqla var olmaq çox nadirdir.
• Həm bitki biologiyası, həm də ekologiya üçün mükəmməl bir öyrənmə nümunəsidir.

welcome to me

“Welcome to Me” (Azərbaycan dilində: “Mənə Xoş Gəlmisiniz”) — 2014-cü ildə çəkilmiş Amerika dram-komediya filmidir. Filmin baş rolunda tanınmış komediya aktrisası Kristen Wiig çıxış edir. Film həm psixoloji, həm də satirik elementlər daşıyır və fərqli mövzulara toxunur.

⸻

? Filmin əsas məlumatları:
• Rejissor: Shira Piven
• Ssenari: Eliot Laurence
• Janr: Dram, Komediya
• Ölkə: ABŞ
• Premyera: 2014
• Baş rollarda:
• Kristen Wiig – Alice Klieg
• James Marsden
• Wes Bentley
• Linda Cardellini
• Joan Cusack

⸻

? Qısaca süjet:

Alice Klieg adlı qadın psixoloji narahatlıqla (Borderline şəxsiyyət pozuntusu) yaşayan biridir. O, televizorla yaşayır, Oprah Winfrey-in pərəstişkarıdır və gündəlik həyatında çox tənha və qəribə davranışlara malikdir.

Bir gün, Alice 83 milyon dollar lotoreya udur. Bu məbləğlə o, dərhal özünü TV ulduzuna çevirir: şəxsi televiziya proqramı yaradır və adı da “Welcome to Me” olur. Bu verilişdə o, öz həyatından, travmalarından və şəxsi fikirlərindən danışır – həm komik, həm dramatik, həm də qəribə bir şəkildə.

⸻

? Mövzular və ideyalar:
• Ruh sağlamlığı və cəmiyyətin bu mövzuya münasibəti
• Özünüifadə azadlığı və sərhədləri
• Şöhrətə susamaq və insanın şəxsi hekayəsini tamaşa çevirməsi
• Televiziya və mediyanın manipulyasiya gücü

⸻

⭐ Tənqidçilərin rəyi:

Film fərqli və orijinal yanaşması ilə müstəqil film festivallarında bəyənildi. Kristen Wiig-in performansı isə xüsusilə psixoloji vəziyyəti canlandırma bacarığına görə çox təriflənmişdir. Amma bəziləri üçün film bir qədər qəribə və narahatedici ola bilər.

⸻

? Kimlər baxmalıdır?

Bu film:
• Psixoloji dramları sevənlərə,
• Satirik və tənqidi yanaşmaları bəyənənlərə,
• Ruh sağlamlığı mövzularına marağı olanlara tövsiyə olunur.