azərbaycanda fərli nəşriyyat evinin olmaması

məni də çox düşündürən bir zad olub. hətta düşündürməyib, hərəkətə gətirib. ən azı 3 dəfə alternativ nəşriyyat açmaq üçün cəhd göstərmişdim. işləyəcək adamları, komandanı da yığmışdım. işin rəsmi tərəfləri də hazır idi. ancaq bir məsələ mənə mane oldu: pul.

pul tapa bilmədim işə başlamaqçün. halbuki bütün planlar hazır idi: hansı əsərləri çap eləyəcəyik, hansı seriyalar, hansı mövzulu, hansı dildən tərcümə, dizayn hansı formatda və s. mən də hələ də qalıb o planlar. hətta 1 ilin biznes planı belə hazırdı. amma di gəl ki, ən çoxu 10 min manat lazımdı bu işə başlamğıma, çox istəmirəm, 10ca min -*

plaza de mayo anaları

argentinada yaranmış hərəkat. 1976-1983cü illərdə aparılan " çirkin müharibə" zamanı oğulları və qızları "itkin düşmüş" analar plaza de mayo * tərcüməsi "may meydanı" deməkdi meydanına toplaşırlar. hərəkat zamanı meydana toplaşan analar ağ örpək geyinir və susurdular. ilk belə hərəkat 1977ci ildə olub.

yaxın zamanlar ətraflı yazacam bu haqda.

giuseppe tornatore

mənə elə gəlir ki, orta statistik tamaşaçı üçün özündən çox filmləri yadda qalan rejissordu. ən məşhur filmi malenadı təbii ki. ancaq nuovo cinema paradiso, the legend of 1900 filmləri ondan geri qalmır. hətta mən deyərdim, bəzi məqamlarda malenadan da yaxşıdı

filmoqrafiyası:
il camorrista - 1986
nuovo cinema paradiso - 1988
stanno tutti bene - 1990
una pura formalita - 1994
l'uomo delle stelle - 1995
lo schermo a tre punte - 1995
ritratti d'autore: seconda serie - 1996
the legend of 1900 - 1998
malena - 2000
la sconosciuta - 2006
baaria - 2009
the best offer - 2013

city lights

seymur baycan charlie chaplin haqdakı yazısında bu film haqda da yazır:

--sitat--

“Böyük şəhərin işıqları” filmindən bir səhnəni yada salaq: heykəlin açılışına çox adam yığışıb. Ziyalılar, burjua sinfinin nümayəndələri, polislər... Lakin ONUN yatmağa yeri yoxdu. Ağ mələfə endirilir və biz görürük ki O, heykəlin qucağında yatıb. Bəli, adamlar heykəlin açılışına yığışıb, Ç.Çaplin isə yatmağa yeri olmadığına gorə heykəlin qucağında yatib. Təbii, bu, ora yığışanların xoşuna gəlmir. Hamı onun üstünə qışqırır. Çünki Çaplin ikiüzlülük edənlərin, yalan danışanların, öz yalanlarına başqalarının da inanmasını tələb edənlərin sifətinə sərt sillə vurur. Onların ovqatını korlayır. Çaplin açılış mərasiminə yığışanların qəzəbinə tuş gəlir. Onlar aşağıdan qışqırırlar, ”sən, niyə bu inkişafı görmək istəmirsən, çörək yoxdu, piroq ye”. Çaplin aşağı düşmək istəyir, bu zaman kəməri heykəlin qılıncına keçir. Üstəlik, himn çalınır və o, həm də qılınca keçmiş bir vəziyyətdə düz dayanmağa məcburdu. Buyurun, kiçik bir səhnədə ötürülən mesaj nə qədər aktualdı. O qədər aktualdır ki, bilmirsən güləsən, yoxsa ağlayasan.

--sitat--


tam yazı

roberto benigni

italyan rejissor, aktyor, komediyen, ssenarist. bir sözlə əsl kino adamı.

rejissor kimi filmoqrafiyası:
you upset me - 1983
l'addio a enrico berlinguer - 1984
nothing left to do but cry - 1985
the little devil - 1988
johnny toothpick - 1991
the monster - 1994
life is beautiful - 1997
pinocchio - 2002
the tiger and the snow - 2005

life is beautiful

ata olmağın nə demək olduğunu göstərən əvəzsiz filmdi. müharibə, sevgi hekayəsi, siyasi atmacalar, qorxu, şirin yalan, müharibədən oyun düzəltmək, ölüm... hər şey var bu filmdə. çoxdan baxmışam, hələ də posterini, adını hardasa görəndə kövrəlməyim gəlir. bəlkə də mənimçün xüsusi əhəmiyyəti olduğuna görə bu qədər sevirəm bu filmi.
amma istənilən halda baxılası filmdi.

(bax: la vita e bella)

iblis

yuxu qrupunun ölümə çarə yox albomundakı parçanın adı

(youtube: )

iblis

hüseyn cavidin və hesab edirəm ki, azərbaycan ədəbiyyatının şah əsəri/əsərlərindən biri. hələ orta məktəbdə oxuyandan fikirləşirəm ki, hüseyn cavid ola bilsin ki, bu əsəri johann wolfgang von goethenin faust əsərindən təsirlənərək yazıb. təqribən oxşarlıqlar çoxdu. həm cavid xəstələnəndə almaniyada müalicə alıb. cavid - intellektual ədəbiyyat adamı. yazıçı. böyük alman şairinin heç olmasa adını eşitməmiş olmazdı. almaniyaya da gedibsə, çox güman ki, faustu oxumuş olar.

hər nə qədər təsirlənsə də, təsirlənməsə də, iblisi faustdan üstün görürəm.

amores perros

6 baş qəhrəmanı olan 3 hekayəli 1 film. hər hekayənin 2 qəhrəmanı var: itlər və onların sahibləri. hekayə dediyim də əslində hekayədən çox ayrıca filmdi. 1 film içində 3 film. o 3 filmi bir-birinə bağlayan bir yol qəza hadisəsidir; 3 hekayənin düyün nöqtəsidi bu hadisə. itlərin taleyi sahiblərinin taleyilə eynilik/oxşarlıq təşkil edir.

film əslində bir montaj məhsuludur. rejissor alejandro gonzalez inarritu filmi daha uzun çəkmişdi. bir gün guillermo del toroya göstərir filmi, o isə deyir ki, bu bir masterpiecedi, amma qısaltmalısan. nəysə, rejissoru inandırır və filmi qısaldıb 154 dəqiqə edirlər. tv versiyası isə 115 dəqiqədir. bu millət uzun filmdən niyə qaçır anlamıram.

3 filmi bir filmə sığdırmaq bu olsa gərək. özü də hər biri qəribə bir hekayədir. 3cü hekayəyə baxanda 1cisi yaddan çıxır. 1ci hekayədəki döyüşkən it 3cü hekayədəki itləri öldürür. 2ci hekayədəki aktrisa 1ci hekayədəki hadisələrin son mərhələsində tvdə görülür. belə qarışıqlıq var yəni. amma diqqətli baxan üçün heç bir çətinliyi yoxdu.

filmdə aşırı dərəcə heyvana zülm var. özü də ilk səhnələrdə. həddən artıq ürək ağrıdan mənzərələrdi, amma film xatirinə buna dözmək lazımdı. itlərin döyüş səhnələri filan.

3cü hekayədə bomj daydayın gəlib 1ci hekayədəki itin onun itlərini öldürməsini görəndə itin başına tapança nişan alır, amma tətiyi sıxmır. çox güman ki, itlə adamın talelərinin eyni olması üçün güllə atmır. hər ikisi öz növünü, öz cinsini öldürüb. kişi iti öldürsə idi, gərək özünə də öldürəydi.

thomas vinterberg

46 yaşlı danimarkalı rejissor. lars von trierlə birlikdə dogme 95 qaydalarını işləyib hazırlayıb. elə doqma qaydaları ilə də ilk filmi vinterberg çəkib - festen.

filmoqrafiyası:
de storste helte (1996)
festen (1998)
the third lie (2000)
it's all about love (2003)
dear wendy (2005)
en mand kommer hjem (2007)
submarino (2010)
jagten (2012)
far from the madding crowd (2015)
kollektivet (2015)

jagten

avropa sinemasının ən, ən, ən gözəl nümunələrindən biridi. filmdəki təsadüfün ssenari yox, elə məhz təsadüf olmasına inanmamaq mümkün deyil. yalanın, önyargının ən gözəl nümunəsidir. filmin sonunda ova çıxarkən lucasa bilinməyən bir adam tərəfindən güllə atılır. mənə elə gəlir ki, rejissor sözünün məğzini elə burda çatdırır. bunu mən belə yozuram ki, güllənin atılması ilə lucasa xatırladılır ki, həmin insanlar sənin "əməlini" unutmayıblar. bu isə adi bir yalanın, şərin, böhtanın, önyargının insanı necə məhv elədiyini, onların üstümüzə atılan ləkəsini heç nə ilə yuya bilməyəcəyimizi göstərir. bir sözlə, mükəmməl filmdir.
(bax: thomas vinterberg)