bugün wiki təsadüfi son
sözaltı sözlük
məsləhət postlar mesaj Profil

adı feride amı geride


381   0   0   0


blok başlıqlarını gizlət
bütün zamanlarda yazdığı ən əjdaha entrylər:

Notice: Undefined variable: userQuery in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Undefined variable: anonim in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 85

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 92

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 101

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 102


çox heyecanlı ve sevincliyem...bir o qeder de yorğun ve bitkin...nehayet 3 illik dissertasiya işimi tamamladım ve teslim etdim...tesadüf ele getirdi ki sözlüye de eyni dönemde yazmaya başladım...bir yandan elmi işimin mövzusu üzerine oxumalar, araşdırmalar aparır, bir yandan da bura bezi qeydler edirdim...bir ara serverle bağlı problem olanda bezi yazdıqlarım silinmişdi timidus meyus olmuşdu sağolsun...bir problem olmamışdı...

bu defe heqiqeten bitdi deyesen...heç uzağa getmeyek dünen bu saatlarda harıl-harıl mizanpaj, format falan üstünde işleyirdik elmi rehberimle birlikde...dünene qeder bitmeyecek deye düşünürdüm...indi tek bir isteyim var: bir müddet elmi işimle bağlı nese görmek, oxumaq ve düşünmek istemirem haqlı olaraq -*

elmi rehber demişken bir şeyi qeyd edim, dissertasiya işinin en önemli komponentlerinden biridi elmi rehber...bu kateqoriyaya giren insanların bir qismi dissertasiya işini oxumur, dissertantla maraqlanmır...ya da tam tersi öz sahesinde bilgisi eksik olduğundan istiqamet vere bilmir...seni buraxır taleyin eline... menim şansım oldu elmi rehberim...hem kommentariyaları ve obyektiv deyerlendirmelerile, hem de yanvardan etibaren her hefte yazdığım fesillerin ve alt başlıqları bir arada müzakire etmekle kontrollu bir şekilde bu çetin merheleni yürütdük bir arada...

bütün bu müsbet cehetlere baxmayaraq 3 il sözde çox asan seslenir...retrospektiv deyerlendirme aparıram indi yazarken özüm-özümle...defelerle ele olub ki, buraxmaq istemişem her şeyi...oxuyub araşdırmaq, bir şeylerin izini sürmek görece daha asandır...ama yazı merhelesi çox zorlayıcıdır...metn- text sözü latın dilinde "textere" felinden töreyib...hörmek, ilmek-ilmek toxumaq demekdi...gerek ele toxuyasan ki ilmekler bir-birine qarışmasın, ilmeyin ucu qaçmasın, naxışlar, bezekler, hörgüler, butalar yersiz ve eğreti durmasın, ne vaxtsa ilmeni pozub yeniden hörmek asan olsun...bütün bunlar elmi işine ne qeder vakıf olmağınla bağlıdı...mövzunu menimsemeyinle...dostlarım, tanışlarım mene yaxın olanlardan çox eşitmişdim bu merhelede insanın tek ve yalnız hiss etdiyini...gülüb keçmişdim...yaşayınca öyrenir insan...yaşadım ve öyrendim...

vicdan ezabını da dadır insan bu merhelede...tezinle elaqeli nese oxumadığın, uğraşmadığın her an o hiss senin beynini gemirir...en xoşbext anların zeher olur sene...xususen de sona doğru daha da intensivleşir o duygu...

sonlara doğru yaşadığım bir duyğunu xüsusi qeyd etmek isteyirem...paranoyanın üst hedde çatdığı o yadlaşma- "estrangement" duyğusu...ele bir an gelir ki, yazdıqlarının senin uydurmanmı, yoxsa heqiqet olduğunu qarışdırmağa başlayırsan..."göresen men bunu oxumuşam bir yerde, yoxsa bunu ele indice uydurdum" aşamasına gelende qorxmuşdum...her cümlemin geçerliliyini, gerçekliyini araşdırır ele yazırdım...sonra utana-utana bunu elmi rehberim ve digerlerine soruşanda normal bir hiss olduğunu demişdiler mene rahatlamışdım...yolun sonunda bele olurmuş meger...

azı 1 ildir bu meqamın xeyalını qurduqdan sonra 1 saatın içinde bitmesi çox qeribe gelir...son 1 ilde bütün bu olub-bitenin, hengamenin, bombaların, insan ölümlerinin, darbenin, ohalin, girdabın, boğucu ortamın bir sözle esl cehennemin ten ortasında oturub tez yazmaq çox çetin bir missiya idi...ele anlarda özünü, gördüyün işi sorgulayırsan...çaresiz hiss edirsen...cılız hiss edirsen...mene çox romantik bir duygu kimi gelir eslinde bele bir dünyada tez yazmaq...hem de sosial ve humanitar disiplinlerin birinde...bütün bu olumsuzluqlara baxmayaraq yene hipotezilerinle bağlı neyinse izine düşende, nese yeni bir ipucu tapanda ya da herhansa "chapter"i nece qurğulayacağını tapanda yaşanan o hissin, ardından o hissi başqalarıyla paylaşmaq isteyinin dadı başqadı...

Notice: Undefined variable: userQuery in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Undefined variable: anonim in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 85

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 92

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 101

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 102


yaponcadan tərcümədə "durmadan kitab almaq və bu kitabları oxumağı qeyri-müəyyən müddətə ertələyərək toplamaq"davranışı və vərdişinə verilən ad...izahdan da görə biləcəyimiz kimi bir çox dilə bilavasitə tərcümə oluna bilinməyən, o dildə adekvatı olmayan sözdür...həyatının hər hansı bir anında kitabla tanışan, kitabların sehrinə, möcüzəsinə qapılan hər kəsin etdiyi bir "davranış pozğunluğu" da deyə bilərik qısaca...xoş xassəli bir xüsusiyyət, hətta imtiyaz olduğunu da düşünmək olar hansı prizmadan baxılmasından asılı olaraq...bəzən kitabları sırf toxunmaq, onların varlığını hiss etmək, onların əhatəsində olmaq, nə vaxtsa işinizə yarayacağını bilmək, zaman-zaman açıb kitabın o özünəməxsus qoxusunu ciyərlərə çəkmək, ya da sadəcə fetişist bir aludəçilik duyğusuna qapılaraq satın ala, saxlaya, toplaya bilərsiniz...şəxsən mən tsundoku ənənəsini gedərək dijitallaşan, e-lektron bir dünyada maddə, materiya, əmtəə olaraq kitabın hegemoniyasını, qanlı-canlı kitab fikrininin daima üstünlüyünü müdafiə edənlərin ritualistik bir təzahürü olaraq görürəm....
entryni yazarkən yadıma derrida ile bağlı bir əhvalat düşdü...bilavasitə olmasa da entrynin tamamlayacaq xüsusiyyəti olduğu üçün paylaşmaq istədim...derridanın evində onun haqqında film çəkmək üçün müsafir olan reportyor, filosofun kitabxanasındaki rəflər dolusu kitabları görüb: "bu kitabların hamısını oxumusunuz?" deyə kifayət qədər sadelövhcə səslənən sual verir həmsöhbətinə...derrida isə "hamısını deyil, 3-4-nü oxumuşam, ama çox yaxşı oxumuşam" deyə cavab verir...fahrenheit 451 kimi distopik dünyaları yenə kitablardan oxuyacağımız bir dünya ümidiylə kitabla qalın!

Notice: Undefined variable: userQuery in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Undefined variable: anonim in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 85

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 92

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 101

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 102


Notice: Undefined variable: userQuery in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Undefined variable: anonim in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 85

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 92

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 101

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 102


qeyd: ‘’dünya edebiyyatı’’ ve ‘’tercüme’’ mefhumları arasında olan qarşılıqlı münasibetleri ve elaqeleri işıqlandıracaq entrym tez çalışmamın tamamlanan fesillerinden yararlanılaraq yazılmışdır.

ilk növbede her iki mefhumun daşıdığı semantik deyer ve assosiasiya barede onu qeyd etmek lazımdır ki, ‘’dünya edebiyyatı’’ mefhumuna edebiyyatşünaslar terefinden verilen terif bu anlayışın ‘’utopik, zaman ve mekan üstü ve elçatmaz’’ olmasıyla xarakterize olunur...ziddiyyetli bir şekilde ise tercüme anlayışı heyatımızın müeyyen bir meqamında qarşımıza çıxan ( qloballaşma ile hardasa her addımda qarşılaşırıq) ve çox vaxt onun varlığını tamamen göz ardı etdiyimiz (tercümeçilerin en yaralı yeridir- tercümeçinin adı yoxdur problematikası ) bir fenomen olaraq bilinir...belelikle utopik ve gündelik olan arasında düşündüyümüzden daha derin ve hardasa tabeli olan münasibet bu entry’nin temelini formalaşdıracaqdır...

ilk olaraq entry’nin dialektikasını teşkil eden ‘’tercüme’’ mefhumu haqqında: tercümeden behs ederken onun problemli, çetin ve müşkül bir iş, bir fealiyyet olmasından behs edilir çox vaxt...bu da bizi tercüme haqqında iki tezadlı mövqeye aparır: 1) tekstual (metne aid); 2) humanist mövqe.

tekstual mövqeye göre tercüme özlüyünde defekt, eksik ve orijinal metne ‘’xeyanet’’den izler daşıyan (tradutore tradittore- tercümeçi xaindir) bir fealiyyetdir... bu fikir temellerini antik dünya görüşünden, roger bacon’a qeder geden felsefi düşünce tarixinden izler daşımaqdadır....bibliyanın tercümesine qarşı çıxan, hatta willam tyndale’i yandıran bu anlayışın neticesidir...ironik olaraq onu qeyd etmek lazımdır ki, onların tercüme olunmasına qarşı çıxdıqları vulqata bibliyasının özü de yunan ve ivrit dillerinden tercümeçilerin hamisi ( her il 30 sentyabrda tercüme günü kimi qeyd olunur) müqeddes iyeronim terefinden tercüme olunmuşdur. yeni bir növü tercümesine qarşı çıxdıqları eserin özünün de tercüme olması argumentum ad ignorantiam veziyyetine örnek teşkil edir...

diger terefden humanist mövqe ise jose ortega y gasset’in meşhur essesinde de dediyi kimi tercümenin ehtişamını terennüm edir...bu anlayışa göre tercüme diller, medeniyyetler arasında körpü rolunu oynayaraq qarşılıqlı münasibetleri tenzimleyir, tolerant ve bugünlerde olduqca populyar olan ‘’multikulturalizm’’e xidmet edir... tercüme sayesinde orijinal metin yeni heyat, yeni oxuyucu kütlesi qazanır... yazarın dünya edebiyyatına girişini ve oradaki mövqeyini teyin edir... bu fikir temellerini yunan-roma medeniyyeti, ereb intibahi, renessansdan alaraq maariflenme ve alman romantizminin tercüme anlayışına ilham vermişdir....lakin tercüme haqqında seslendirilen her iki mövqe mehdud perspektivden baxdığına göre tercüme fenomenini açıqlamağa ve izah etmeye yeterli deyildir... beleki, tekstual mövqenin dini ve idealist yanaşması orijinal metni ucaldır, tercümeni minor edebiyyat olaraq deyerini azaldır...humanist mövqenin funksional ve romantik yanaşması ise yerli ve xarici medeniyyetler arasında sintezi terennüm edir...lakin bu fealiyyetin kesişme nöqtesinde nelerin baş verdiyini, bu qovşaqlarda baş veren medeniyyetler arasında hegemoniya ve assimilasiya meselerini göz ardı etdiyinden mehdud ve terefli mövqe seslendirir...

temelleri goethe terefinden alman romantizminde atılan dünya edebiyyatı – weltliteratür mefhumu 2000-ci illerden sonra yeniden edebiyyat akademiyasında gündeme gelmeye başlamışdır...heç bir zaman ideologiyadan ayrı düşünülemeyen edebiyyatın özü de 2—ci dünya müharibesinden sonra süretle qütblere ayrılan dünyada elmi disiplin olaraq müxtelif adlar altında qarşımıza çıxmışdır... amerika ve avropada qarşılaşdırmalı edebiyyat adı altında elm sahesi kimi öyrenilen ‘’dünya edebiyyatı’’, sovet ölkelerinde ise ferqli dönemlerde ‘’burjua edebiyyatı’’, ‘’xarici ölke edebiyyatı’’ olaraq adlandırılsa da ümumi çerçeve her zaman ‘’dünya edebiyyatı’’ başlığı altında öyrenilmeye davam etmişdir... lakin goethe‘’dünya edebiyyatı’’ fikri problemli bir mefhum olaraq qalmaqdadır...goethe'nin tam ve tekmil bir mefhum olaraq inkişaf etdirmemesi, akademiyada bu fikrin ilk teyinatı ile sonraki yozum ve yorumları arasında ayrılıqların yaranmasına sebeb olmuşdur...belelikle goethe’nin dünya edebiyyatı proyekti de tehrife uğramış ve diger bütün deyerler kimi uzun müddet sadece avropamerkezli ve sadece klassik eserler ve kanonik eserleri ehtiva eden bir edebi miras olaraq görülmüşdür....

halbuki, goethe’nin dünya edebiyyatı deyerken müxtelif medeniyyetlere mexsus insanlar arasında fikir mübadilesini, milletlerin intellektual xezinelerini mübadile üçün meydana getirdikleri edebi alış veriş mühitini nezerde tuturdu...goethe’nin xeyalını qurduğu dünya edebiyyatı mefhumu güc ve hegemoniya münasibetlerinden tamamen izole olunmuş, siyasi şovinizmden uzaq, milletleri ve xalqları birleşdiren, minor edebiyyatların major edebiyyatlar ayrımının olmadığı ve temelinde tercümeni alan utopik ve ideal bir strukturdur... (marks ve engels’in kapital’daki ticari metaforlarını goethe’nin dünya edebiyyatı mefhumu zemininde ifade etmeleri ve ideal cemiyyet tefekkürünü bu mefhum etrafında formalaşdırmaları heç de tesadüfi görülmemelidir).

millenium sonrasında ise bu mefhumun tekrar gündeme gelmesi dominant amerika ve qerb merkezli mövqeyinden gederek uzaqlaşaraq, post-kolonial ve qloballaşma nezeriyyeleri çerçivesinde yeni gözle oxunaraq anlamlandırılmağa başlamışdır... günümüzde dünya edebiyatının tedqiqat obyekti ve mövzusu müxtelif xalqların edebiyyatlarının birbirleriyle qarşılaşdıraraq, onların bir birinden ayıran yerli, unikal ve mehelli cehetlerini, eyni zamanda onları bir birine bağlayan ümumi, cahanşümül ve humanist xüsusiyyetlerini ortaya çıxarmaqdan ibaretdir...bu da goethe’nin dünya edebiyyatının xalqların edebiyyatlarının xelitesinden emele gelen, her xalqın her milletin öz partiyasını çaldığı ezemetli bir simfonik konsert fikri ile tamamile üst-üste düşmekdedir...

Notice: Undefined variable: userQuery in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Undefined variable: anonim in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 85

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 92

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 101

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 102


Beynelxalq arenada bir çox mükafatların qalibi olan, dünen etibarile internet ortamına düşen genc rejissor merve gezen'in hem ssenarisini yazdığı, hem de rejissorluq etdiyi qısa film...gezi döneminde lgbti mücadelesinden olanların adeten bir slogan haline getirdikleri, mizahi çağrışımlar daşıyan ''nerdesin aşkım?'' başlığı filmi izleyicilere doğmalaşdırır...olduqca catchy bir başlıq seçildiyini düşünürem...lakin bu bele filmin geneline hakim olan o hüzün dolu, çaresiz, ümidsiz ve klaustrofobik atmosferi (film mezarlıqda başlayıb, mezarlıqda bitir) bir nebze de olsun yumuşada ve azalda bilmir...film baresinde spoiler vermek istemirem...linkini paylaşacağam sonda....qeyd etmek istediyim bezi meqamlar: filmde istifade olunan ''dil'' ve filmin sondtrack'i olan sezen aksu'nun ablam aşktan öldü mahnısında da keçen ve filmde haqlı olaraq bol bol istifade olunan ayna simvolizmi haqqında olacaqdır...

ilk növbede filmde istifade olunan jargon, kökleri osmanlı dönemine qeder uzanan ve günümüz türkiye'sinde lgbti ferdler terefinden de istifade olunan ''lubunca'' ( lubunya bu jargonda ''passiv homoseksual'' demekdir) barede qısa melumat vermek isterdim...lubunca, esasen Türkiye'de yaşayan qaraçıların dilinden çox yararlanmışdır...ancaq homoseksuallar kimi ‘’azlıqlar’’ın istifade etdiyi bu tip jargonlardan istifade tekçe türkiye'yle mehdud deyil...araşdırsaq görerik ki, bir çox dillerde (brazilya, afrika dilleri, indoneziya vs.) var olan bu növ jargonların en meşhuru, ingiltere’de 60'ci illere qeder istifade olunan polari jargonudur...sosyo-linqvistikada bu növ jargonları ifade etmek ''camp talk'' veya ‘’lavender linguistics’’ terminleri istifade olunur...filmde de bu terminlerden gen-bol istifade edilmişdir...feqet bu terminlerin onsuz da mehdud auditoriyaya xitab etmesi ve Orijinal dilde istifade olunan terminlerin, tercümede ve subtitrlerde melum konotasiyalarından arındırılaraq denotativ menalarında verilmesini beyenmediyimi qeyd etmek isterdim...daha ferqli tercüme strategiyası izlenilerek, ingilis dilinde lüğeti olan ‘’polari’’den yararlanılmaq ola bilerdi...

ikinci qeyde deyer meqam - ayna simvolizmi...edebiyatın, ressamlığın ve ‘’görsel edebiyat’’ dediyim kinomatoqrafiyanın en çox istifade olunan ve en güclü simvolların başında gelen ‘’güzgü’’, ‘’speculum’’...sethi eks etdirme xüsusiyyeti daşıyan, özünexas derinliyi olan ve öz sahesini yaradan bir eşya...platondan bu yana senet mübahiselerinde yer alan, eks, refleks anlayışları daşıyan, baxan ve baxılanın, görüntü ve gözün qarşılaşdığı yerde duran bir engel... baxılanın baxanı çağıraraq hebs etdiyi bir kesişme sahesi...filmde ayna hem maddi bir eşya olaraq güzgü, hem de ece’nin çekdiyi resimler, portretler (mimetik temsil olaraq ayna simvolu) temelinde istifade olunmuşdur...filmde istifade olunan behs etdiyim her iki ayna simvolizmi, daxilen qadın olan, ama erkek olaraq doğulan ece ve özgenin esl xarakterini, esl kimliklerini ifade etmek üçün seçilen lacanvari bir ‘’ayna merhelesi’’dir...özgenin makyaj etdiyi aynanın qarşısında kimlik böhranı keçirerek, intiharı seçmesi ehdi-etiqde keçen ‘’aynalar, arzuların benzeridir’’ kelamını bize xatırladaraq, aynanın bize zorla diretdiyi xeyallara qarşı çıxaraq bu kelamın doğruluğunu pozur, dekonsturksiyaya uğradır...film biterken, soundtrekde keçen '' hiç yara almadan aynadan geçemezsin'' cümlesi insanın boğazında düyünlenir, beynine dolanır...

heqiqeten, görsen heç yara almadan böyümek, kimliyimizden ayrılmaq veya onunla bütünleşmek mümkündürmü?

(youtube: )

Notice: Undefined variable: userQuery in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Undefined variable: anonim in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 85

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 92

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 101

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 102


Azerbaycanın ilk online sex-shop'u...en esası çatdırılma pulsuzdur, quraşdırılma ise qalıb Allahın ümidine...
link link

Notice: Undefined variable: userQuery in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Undefined variable: anonim in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 85

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 92

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 101

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 102


etiraf edirem ki, türklerin adem elması dediyi, bizim dilde hülqum adı verilen orqana qarşı fetişim var...üstelik hülqumunun tam bitimi, vücudumuzun en erogen bölgelerinden biri olan , 2 körpücük sümüyünün arasındaki o çuxurla (baxma: Suprasternal notch ) birleşen ferdler adamın libidinal enerjisini yükseldir ve bezen de kiçik hecimli trans ve katatonik konvulsiya yaşamasına sebeb olur...

link link

Notice: Undefined variable: userQuery in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Undefined variable: anonim in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 85

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 92

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 101

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 102


Nostalghia Tarkovski'nin Rusiya sərhədləri xaricində çəkdiyi ilk filmdir (bir digəri üçün (baxma: offret.)..adından da görüldüyü kimi film öz “nostos”u olan rusiyaya qayıtmaq istəyən tarkovski'nin çəkdiyi qürbət acısının poetik inikasıdır....

--spoiler--


Filmdə eynilə zerkaloda olduğu kimi indiki zaman və keçmiş zaman, reallıq və xəyal, istər yuxu, istərsə də epifanik təzahürlər yoluyla iç-içə keçmişdir...bunun ifadəsi üçün həm formal elementlərdən, həm də konseptual mexanizmlərdən uğurla ifadə edir tarkovski...reallıq və yuxunu ayıran sepia və rəngli sekanslar...və yuxunu, hər iki dünyanı (dünya və axirət arasındakı-bərzəx aləmi) və və dolayısıyla da şüuraltını təmsil edən və anidən ortaya çıxan stalkerin köpəyini xatırladan köpək kimi stilistik figurlardan, filmlərinin olmazsa olmazı olan yağışdan məharətlə istifadə edir...

Filmin açılış sekansı bizi uzaqda, gölün kənarında pastoral arkadiyanı andıran bir təbiət görüntüsü ilə salamlayır...ümumiyyətlə filmin pratogonisti andrey(tarkovskinin prototipi-18 əsr bəstəkarı pavel sosnovskinin həyatını araşdırmağa gələn andrey- film çəkmək üçün italiyaya gələn tarkovski) tez-tez bu məkanı xatırlayır... Bu məkanın realda mövcud olan, onun yaşadığı evi, yoxsa onun idealındakı cənnət təsəvvürü olduğunu isə filmin sonunda qavraya bilirik...

Filmdə digər tarkovski filmlərində olduğu kimi 3 əsas obraz quruluşu ( trinity-təslis inancı -stalker’də-yazıçı-professor-stalker, zerkalo’da-ana və iki uşağı və.s) bu filmdə də davam edir..andrey-eugenia-domenico üçlüsünün münasibətləri fonunda bizlər xristian teolojik simvolizmi, modernizm (sistem) təndiqi, ailə münasibətləri və nəhayət vizual anlamda həzzin doruklarına ulaşdıran 2 saatlıq sənət nümunəsini izləyirik...

Filmlə bağlı bir neçə məqamı qeyd etmək istəyirəm...əvvəla filmin başında andreyin girməkdən imtina etdiyi monastrın divarındakı madonna del parto- doğum madonnası freskası məryəmin isaya hamilə olduğu dönəmi əks etdirir...o bölgədə yaşayan qısır qadınlar içi quşlarla dolu madonna heykəlini monastra gətirib dua edirlər...duanın sonunda isə madonnanın qarındakı həyatın rəmzi olan quşları azadlığa buraxmaqla ritual sona erir...yenə epifaniya hallarından birini (ilkini) yaşayan andrey əyilərək yerə düşən lələyi götürür və uzaqda evə doğru yaxınlaşan mələk figurunu (məşhur annunciation - müjdələmə tablolarındakı mələyin eynisi ) görürük...bu səhnəni dua edən qadının duasının qəbul olması kimi oxudum...

Filmdə madonna (andreyin anası, hamilə arvadı-madonna del parto) figuruna paralel olaraq işlənən lilith figuru da var...bu alov kimi qızıl saçlı, üsyankar gözəl eugenia'dan başqası deyil...eugenia'nın otel otağında saçlarını daradığı və kinini, nifrətini andrey'in simasında kişilərə qusduğu səhnə mənə gabriel rossetti'nin lilith tablosunu xatırlatdı...

/>


ümumiyyətlə nostalghia iç-içə keçmiş poetik bir mətndir... musiqidən, rəssamlığa, dindən, tarixə tutun böyük bir intertekstual mətn olaraq görürəm bu filmi...zerkaloda olduğu kimi bu filmdə də
tarkovski atasının (arseni tarkovski" target="_blank" style="color: #1994DA" rel="nofollow">link link şeirlərinə müraciət edir...özü də şair olan andreyin və tərcüməçi olan eugenia’nın dilindən tərcüməylə bağlı fikirlərini öyrənirik...roman jakobson'un məşhur "şeir tərcümə oluna bilməz" fikrini burda bir dəfə də eşidirik...bir qədər sonra məşhur italyan deyimi olan “traduttore-tradittore-tərcüməçi xaindir” deyimini təsdiqlər şəkildə eugenia öz vəzifəsinə, öhdəliyinə xəyanət edir və andreyi tək başına buraxır...təbii ki, bunun arxasında əsaslı motivi olsa da, tarkovski sanki bununla bütün tərcüməçilərdən qisas alır...

bir qədər də filmdəki təslis simvolizminin üçüncü tərəfi olan domenico haqqında...domenico'nu bela tarr'ın turin atı filmindəki anidən ortaya çıxan və 5 dəqiqəyə yaxın tiradı ilə modernizm (və daha ümumilikdə sistem) tənqidi edən axsaq qonşuya bənzədirəm...ikisinin də monoloqundakı bənzərliklər, dünyanın insanlar tərəfindən kirlənməsi, dünyanı dəyişdirmək istəmələri, istər domenico'nun son monoloqunu mark avreli'nin heykəli üzərində söylədikdən sonra özünü yandıraraq intihar etməsi, istərsə də turin atında qonşunun deyəcəklərini dedikdən sonra fırtınanın içərisinə, mübhəmliyə (heçliyə) doğru yürüməsi və.s (əslində hər iki obrazın kral lir'in təlxəyinə, mirzə cəlil'in kefli isgəndərinə bənzərlikləri (eyni dixatomiya burda da mövcuddur- dəli domenico-ağıllı cəmiyyət, kefli isgəndər və əslində ölü olan camaat) də mövcuddur ama çox da mövzudan yayınmaq istəmirəm..)...və filmdə domenico andrey'in ikinci kimliyi olaraq da qarşımıza çıxır...filmin bir yerində andrey'in güzgüdə öz sifəti yerinə domenico'nun üzünü görməsi, domenico'nun andrey'ə "bir damla yağ üstünə bir damla yağın 2 damla yox, böyük bir damla yağ" etdiyini deməsi buna işarətdir..evdə yedikləri çörək,içdikləri şərab və yağın özü (məsih sözü- yağla məsh olunan deməkdir-anointed) də dini simvolizmin uğurla ifadəsidir...

filmin sonunda beethovenin 9-cu simfoniyası və şillerin xoşbəxtlik odası (ode to joy-avropa birliyinin rəsmi himni) sədaları altında domenico özünü yandırır..nə qədər ironikdir deyil mi?...filmin bu səhnəsində "vay anasını" dedim öz-özümə..sanki tarkovski burda gələcəyi görmüş və ətrafda olan insanların duyğusuz, təsirsiz simaları (indiki avropa birliyi ölkələri) və saflığın, məsumiyyətin təcəssümü olan “Dəli” domeniconun məhvi ilə onun kimilərin bu cəmiyyətdə yeri olmadığını gözlər önünə sərmişdir...


--spoiler--

Çoxları tarkovski'nin bela tarr'la, nə bilim zvyagintsev'lə və nuri bilge'ylə olan bənzərliyindən danışır...ama mənə görə tarkovski transendental olduğu qədər, dünyəvidir...soyuq və qarlı rusiyadan olmasına baxmayaraq daha insancıldır, daha istidir, daha dokunaklıdır...

Notice: Undefined variable: userQuery in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Undefined variable: anonim in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 85

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 92

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 101

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 102


bugün 84 yaşında ''başqa dünyanın cehennemi'' olan bu dünyaya veda eden zamanemizin en böyük düşünürlerinden biri...sabah sabah bu xeberi paylaşmaq mene çox çetindir...2 gün önce hanif kureishinin qonaq olduğu bir meclisde yanımda oturan xanımla istanbulun senet ve edebiyat sahesindeki etkinliklerini danışarken, 2 il önce eco'nun boğaziçi üniversitetindeki söyleşisini yer qıtlığına göre qaçırdığımı ve çox eksik hiss etdiyimi demişdim...daha sonra ''olsun, yene geler ve o zaman dinleyerik ustadı'' deye özüme teskinlik vermişdim...vefatıyla bu ümidimi de aldı apardı eco...2016 yarpaq tökülmesine çox erken başladı...dünen harper lee , 1 ay önce türkiyenin senet, medeniyyet ve edebiyat aleminin aslarından olan tahsin yücel...ölümlü insandan geriye elimizde qalan sadece onların kanonu formalaşdıran ''ölümsüzlük yadigarlar''ı olan külliyatlarıdır...

Notice: Undefined variable: userQuery in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Undefined variable: anonim in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 85

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 92

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 101

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 102


nəşr olmasının üzərindən keçən 1 əsrə yaxın zaman dilimində haqqında qalaq-qalaq şəhər əfsanələri törəyən, sayısız-hesabsız araşdırmaya, incələməyə, elmi-praktiki seminarlarda mühazirələrə mövzu olan və oxunub anlaşılması, buna bağlı olaraq tərcümə olunmasının imkansız dərəcədə çətin olmasıyla anılan modernist romanın zirvəsi və ceyms coysun ölümsüzlüyünün qarantı...çoxdan uliss haqqında yazmağı düşünür, qeydlər aparır, oxumalarımı təzəliyirdim...bəzi entrylərimdə dolaylı olaraq coysa, ulissə toxunsam da, “ətraflı” (ətraflı sözünü yazarkən belə çox iddialı səsləndiyinin fərqindəyəm) yazmağı ertələyirdim...100-cü entry’mi mənim üçün şəxsi və akademik anlamda xüsusi bir yerə sahib olan coys və onun ulissinə həsr etmənin verdiyi zövq və eyforiya hissi paha biçilməzdir...
böyük modernist yazıçılardan bir qismi qadınlardan, bir qismi yəhudilərdən, bir qismi sosyalistlərdən, bir qismi isə adi insanlardan nifrət etmişdir…coys isə avanqrad bir sənətkar olmasına baxmayaraq, demokrat dünya görüşü və tolerantlığı ilə ayrı mövqedə dayanır…coysu digər böyük modernist romançılardan ayıran ən başlıca xüsusiyyətlərdən biri onun heyranlıq duyulacaq sıradanlığı, coysun adi və gündəlik olana duyduğu yaxınlıqdır...coysun bu sıradanlığını, onu digər yazıçılardan ayıran sıradışılığı olaraq görə bilərik...o ki qaldı ulissə, roman haqqında düşüncələrimi qaba şəkildə aşağıdakı kimi sistematikləşdirməyə çalışdım:

1 coysun füsünkar poetik üslubu ilə gündəlik, bayağı və monoton fantaziyasının birləşməsidir uliss- coys gündəlik həyatın monoton mexanizmlərini üslubi cəhətdən bilərək və müfəssəl şəkildə elə qurur ki, roman gündəlik həyatdan ironik bir şəkildə ayrılaraq yadlaşır…oxuyucu, romanın qalaq-qalaq detallarla şişirdilmiş məzmununda öz yolunu tapmağa çalışarkən, bir hiyləylə qarşı-qarşıya olduğunu anlayır…çünkü ulissdə forma (üslub), məzmuna üstün gəlir…ulissin əsas qəhrəmanları (leopold bloom, stephen dedalus və molly bloom) pozğun cinsi fantaziyaları olan, obsessiv, oedipal kompleksli, məqsədsizcə gəzən, xəyal quran, yellənən, masturbasiya edən, sevişən sıradan insanlardır...beləliklə coys, homofob və dendi proustdan, ulissi “ sızanağlarını qaşıyıb duran, narahat bir yeniyetmənin romanı” adlandıran özündənrazı woolfdan daha insancıldır, uliss isə sıradan insanlara, folklora və kütlə mədəniyyətinə yaxın bir romandır …

2 dili xronolojik təhkiyənin boyunduruğundan qoparıb bir söz, ya da ifadəylə birdən çox zamanı birdən yaxalamaq iddiasının uğurlu şəkildə realizə edildiyi şahəsərdir uliss- coys bu romanda mifolojik zamanla gündəlik zaman arasındakı gərginliyi vurğulamaqdan çox, lessinqin plastik incəsənət və dildən istifadə edən ədəbiyyat kimi söz sənəti sənət arasındakı ayrışmanı ( qotxold efraim lessinq, laocoön adlı məşhur nəzəri-traktatında, rəsm və heykəltəraşlıq kimi plastik sənətləri məkan sənətləri, ədəbiyyat(təhkiyə) və musiqini zamana bağlı sənətlər olaraq ayırmışdır...bu ayrımı qeyd olunan sənətlərin istifadə etdiyi xam maddələrə görə əsaslandırdı...lessinqə görə dil, zamana yayılan bir ifadə formasıdır; heykəl və rəsm kimi bir anlıq baxışla qavrana bilməz...bir cümlənin nə dediyini anlamaq üçün o cümlənin sonuna gəlməliyik...bununla da məşhur laokoön heykəlindən misal gətirərək, heykəltraşın laokoönun çəkdiyi izdirabı fəryad yoluyla deyil, onun gərilmiş əzələləri ilə göstərməlidir...buna baxmayaraq təhkiyədə isə laokoönun fəryadı sözlərlə təsvir edilə bilər) da ortadan qaldırmaya çalışmışdır –ilk olaraq bu ayrımı proteus bölümündə problematikləşdirərək, sonra da bu ayrımın necə aşılabiləcəyini digər bölümlərdə göstərmişdir...

3 babil qülləsinə çıxan pillələrdən ziyadə özü bir babil qülləsidir uliss- enis batur ulissin yapı kredi yayınları nəşrində önsözündə babil qülləsi əfsanəsi və uliss arasında bir bənzərlik qurur... necə ki, babil qülləsi tanrıya bir üsyandır, uliss də eyniliklə ingilis dilinə, ədəbi iqtidara prometey kimi baş qaldırmadır...

4 ənənəvi romanların bir parodiyasıdır uliss- coys, homerin odisseya əsərinin kompozisiyanı dublində keçən 1904-cü il 16 iyunundaki bir günü qurmaq üçün istifadə edir, lakin bu qurğunun özü belə parodiyadan o yana keçmir…ironik şəkildə odisseyin yerini reklam təmsilçisi olan leopold bloom alır, (latınca uliss), bloomun zina edən yoldaşı molli blum odisseyin sadiq arvadı penelopanı təmsil edir, məktəb illərində yezuit məktəbində dini təhsil alan, lakin sonradan bu təhsilə kəskin reaksiyalar versə də, özlüyündə hələ metafizik bir xarakterə sahib gənc müəllim olan stephen dedalusa isə telamaxın rolunu verməklə modern dünyanın qeyri-müəyyənliyinə, pluralizminə, çoxmənalığına diqqət çəkir...

5 baxtinin nəzəri əsasını təsvir etdiyi dialojik romanın modern zirvəsidir uliss- uliss heç nəyi qüdsiləşdirməyən və mütləqləşdirməyən, dəyişən və davamlı gərdiş halında olan dünyanın qrotesk, artistik və karnavalesk bir təmsilidir…ənənəvi romanın, bitkin, yetkin və tamamlanmış, sadəcə zahirdən təsvir edilən fərdiləri, uliss ilə birlikdə girintili-çıxıntılı, daxili və xarici aləmlə təmas halında olan cahanşümül, kosmik bir varlığa çevrilmişdir…fərd uliss ilə cahanşümül bir kimlik qazanmışdır…bu baxımdan uliss kainatın kiçik miqyaslı bir kopyasıdır, həyatın kitabıdır…

p.s bir qədər də romanın tərcümələri haqqında məlumat vermək istərdim:
qorbaçovun qlastnost siyasətinin nəticəsində bir çox qadağan olunmuş xarici ədəbiyyat nümunələri (1984, cəsur yeni dünya, heyvanıstan kimi romanlar) kimi uliss də rus dilinə 80’ci illərin son onilliyində daha dəqiq desək, 1989-cu ildə tərcümə olmuşdur…nə qədər maraqlı səslənsə də, uliss sovet dövründə ilk dəfə rus dilinə deyil, gürcü dilinə tərcümə olunmuşdur…ulissin gürcü tərcüməçisi niko kiasaşvilli tərəfindən ilk 3 fəsli 1971-ci ildə “kchomli” ədəbi-bədii jurnalında nəşr olunmuşdur…bu da tarix səhifəsində öz əlifbası olan xalqların 1-0 avantajla başladığının əyani sübutu ola bilər…
türk dilində ulissin 2 fərqli tərcüməsi mövcuddur…1996-cı il yapı kredi yayınları tərəfindən nəşr olunmuş nevzat erkmen tercüməsi və 2012-ci ildə norgunk nəşriyyat tərəfindən çap olunmuş armağan ekici tərcüməsi…mənim şəxsi fikrimcə, ekici tərcüməsi erkmen tərcüməsindən daha yetkin, daha oxunaqlı, coysun xarakterinə, ulissin dadına daha yaxındır…
roman azərbaycan dilinə tərcümə olunmamışdır...

Notice: Undefined variable: userQuery in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Undefined variable: anonim in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 85

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 92

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 101

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 102


italyancadan tərcümədə "iki illik" mənasına gələn söz...günümüzdə daha çox hər iki ildə bir organizə olunan müasir vizual sənət sərgisi olan dünyanın ən qədim bienali, venesiya bienali ilə xarakterizə olunur...napaleonun italiyaya miras olaraq bəxş etdiyi "giardini napoleonici"- napaleon bağları hazırda venesiya bieanlinin ana məkanını təşkil edir və burada dünyanın 50-dən çox ölkəsinin xüsusi təyin olunmuş sərgi məkanlarında (pavilyonlarında) öz sənət əsərlərini nümayiş etmə imkanı verilir...azərbaycan 2007-ci ildən bəri bu mötəbər sənət hadisəsində iştirak edir... bundan əlavə istanbul, berlin, toronto və.s şəhərlərdə də hər iki ildə bir bənzər xarakterli sənət yarmarkası keçirilir....venesiya bienalinin tarixi ilə bağlı qısa videonu linkdə izləyə bilərsiniz...

(youtube: )

Notice: Undefined variable: userQuery in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Undefined variable: anonim in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 85

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 92

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 101

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 102


varliğından, daha doğrusu ironik də olsa yoxluğundan bugün xəbər tutduğum, 2010-cu ildə intiharının ardında 1905 səhifəlik "suicide note" adlı sözdə intihar notu, ama intihar notundan daha çox ictimai-fəlsəfi traktat buraxaraq ölməyi seçən zəmanəmizin qəhrəmanı, nietzsche'nin ecce homo'su (intihar notunun təməl referanslarından biri olması təsadüfi deyil təbii olaraq)...linki vermək istəmirəm, ama kitabı internetdən endirmək mümkündür...qısa olsa göz gəzdirdim və ilk izlənim olaraq tək kəlimə ilə "genial" bir masterpiece olduğunu düşünürəm...burda zaman-zaman bəzi yazarlarla fiction, artes liberales vs artes mecanichae, sənətin daha spesifik mənada ədəbiyatın estetik, ictimai, ideolojik, didaktik və.s funksiyaları haqqında söhbətlərimiz olurdu...məncə bu "əsər" (adlandırma və sinifləndirmədə sıxıntı yaşadım hələ də tam olaraq qavramış deyiləm) tüm alışılagelmiş doksaları, epistemleri qıraraq yalnızca özü üçün var olan sənətin bir epitomudur...

Notice: Undefined variable: userQuery in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Undefined variable: anonim in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 85

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 92

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 101

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 102


meşhur senedli filmler istehsalçısı ve distribyutoru olan journeyman pictures terefinden çekilen bakı haqqında indiyedek çekilmiş en gözel senedli film... ali ve nino romanı fonunda (baxma: fin-de-siecle) bakısının ictimai-siyasi oçerki...traileri ile ağzımıza bir barmaq bal çalındı, ağzım sulandı...en qısa zamanda filmin tamamını izlemek vesilesile...

(youtube: )

Notice: Undefined variable: userQuery in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Undefined variable: anonim in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 85

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 92

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 101

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 102


bir qadınla eyni zamanda həm sekslə məşğul olmayı, həm de ehtirama layiq olmayı yaraşdıra bilməyən bəzi dırnaq arası kişilərin, əslində azərbaycan dilində işlədilən anlamıyla erkəklərin sindromu...freud tərəfindən "madonna-whore syndrome" adlandırılır...əsasən bir iktidarsızlıq krizidir...patriaxart türk kültüründə "evlənəcək qadın-eylenecek qadın" ayırımının adekvatıdır... dünən ak partinin başbilənlərindən bülent arınç tərəfindən səviyyəsizcəsinə səsləndirilən "qadın yüksək səslə qəhqəhə atmamalıdır" kimi qıcqırmış zəkanın məhsulu olan cümlənin və gülüşün və qəhqəhənin qadını, kişisi olmayacağını bilməyəcək qədər yobaz zəkanın arxa planını formalaşdıran da bu sindromdur...

Notice: Undefined variable: userQuery in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Undefined variable: anonim in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 85

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 92

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 101

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 102


ucuz ssenari, fars...heç nədən hay-küy başqa heç nə..baş rolda da ''böyük oyunu'' pozan akp seçiciləri...gecə saat 1.30 etibarilə məscidlərdə oxunan azan, selah səsləri...bəzi bölgələrfə kontr-çevrilişə çağıran anons səsləri...tvlərdə təkbirlərlə coşmuş ''irəli demokratiya'' səsləri falan filan fəşməkan...evimin içinə orta şərq coğrafiyasının hüzuru və asayişi dolur yavaş-yavaş...xeyirli olsun!!!

Notice: Undefined variable: userQuery in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Undefined variable: anonim in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 85

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 92

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 101

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 102


sözlükde adına "azərbaycanlı kök müğənni" (!) yazılan başlığa sahib almaz elesgerova 'nın 2000'li illerin başında oxuduğu mahnı ve bu mahnıya aba kanalında çekilen ve yayımlanan eyni adlı klip...
yeqin çoxları razılaşar; nece ki, türk pop musiqisinin pik nöqtesi 90'lar olaraq sayılır, azerbaycan pop musiqisinin de renessans dövrünü mehz 2000'li iller teşkil edir...bir qeder pop musiqisi haqqında qısa rezensiya...

pop musiqisini, ekseriyete, populyasiyanın zövqüne xitab eden ve gündelik heyata aid, adi insanların istifade etdiyi dil vasitelerinden istifade ederek bir baxıma öz mövcudiyyetini bu yolla quran musiqi janrı olarak düşüne bilerik...bu menada modern, elit ve rasional zekanın idaresinde olanların yaratdığı "tehsilli" musiqi janrları ve onların dinleyicileri terefinden irrasional olarak adlandırılıb xor görülmesine baxmayaraq, gündelik heyatın carçısı kimi bu vezifenin öhdesinden layiqince geldiyi üçün minlerce insanı arxasınca sürükleme potensialına sahibdir...belelikle, şairlerin, yazıçı ve filosofların üzerinde baş sındırıb uca mertebeye qaldırdıqları eşq, nifret, ayrılıq kimi mücerred duyğular pop musiqisi vasitesile adi insanın heyatından ve tecrübelerinden izler daşıyır ve gündelik heyatın ve insan münasibetlerinin reallığında öz eksini tapır...belelikle, mücerred olan sıravi olana dönüşerek öz ontolojik trayektoriyasını tamamlayır...
keçmiş sovet döneminde amerikalı müadilinden ferqli olaraq bu janrın adı pop yox, estrada idi...eyni zamanda amerikalı versiyadan ferqli olaraq ağır senzuraya meruz qaldığından içinde gündelik heyata aid ifadelere, argo ve söyüşlere yer yox idi...bu menada sovet dövrünün estrada müğennileri ve onların repertuarı daha çox qerbi avropa mektebine, italya ve fransadakı (bax: şanson) janrına daha yaxın, ama qonşu coğrafiyasında olan şerq musiqilerinden de bir o qeder uzaq ladları ve melodiyaları ehtiva edirdi...bu sebebden 2000'lerle birlikde sovet mektebinin davamçılarının ve o dönemin estrada tehsili alanların azerbaycan musiqisinde yeni ortaya çıxan bezi deyişikleri "türk boğazı", "fars milizmaları" vs kimi tenqidi fikirlerini bu kontekstde düşünmeliyik...

keçek esas meseleye, bu entry'ni yazmağıma sebeb olan mahnıya...almaz'ın bu mahnısı azerbaycan pop'unun en seciyyevi nümunelerinden biridir...zamanında sovet estradasının mehrum qaldığı qabaqcıl musiqi aparaturasının kömeyile müasir elektronik musiqi janrında aranjirovka, zaman zaman sözlerin musiqi ile uyuşmamasından doğan aritmiya ve "yazığım gelir sene" kimi sıradan dile aid ifade mahnının dile dolanmasını tezleşdirir...mahnının metni ve yadda qalan musiqisi almazın ifası ve aktyorluğuyla birleşerek güclü ferdiyyet duyğusuna sahib, introspektiv monoloquyla etrafında olub biteni etinasızlıqla qebul eden, klipde de gördüyümüz kimi kişilere meydan oxuyan, müsteqil bir qadın portreti inşa edir...belelikle, entrynin başında da qeyd etdiyim kimi, sovet dövrünün senzuradan nesibini almış, ciddi ve bir qeder monoton estrada repertuarını dekonstruksiyaya uğradır ve estradadan pop'a keçişi süretlendirir...
xoş dinlemeler...
(youtube: )

Notice: Undefined variable: userQuery in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Undefined variable: anonim in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 85

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 92

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 101

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 102


dünya ədəbiyyatında qüsursuz estet olaraq tanınan oscar wilde əsərləriylə 19.cu əsrin estetizm və dekadans sənət cərəyanlarını, gec dönəm romantizm ilə mükəmməl şəkildə sintezləmişdir...onun ilk və tək romanı sayılan “dorian greyin portreti”ni qısaca insanın bir sənət obyektinə, “object d’arte”a dönüşməsindən ibarət əsər olaraq düşünə bilərik...
roman, sənət və gözəlliyin ayrılmaz bir bütün olduğu fikrini müdafiə edən wilde’ın sənət və gözəllik haqqında fəlsəfi görüşlərindən ibarət müqəddimə ilə başlayır...wilde sənətçini “gözəlliklərin yaradıcısı” olaraq adlandırır... sənət əsərinin məqsədinin sənəti aşkara çıxarmaq olduğunu soyləyən wilde, sənəti-bəhs edilən sənətin timsalı olaraq dorian greyin portretini- dorian greyin təslimiyyəti altından çıxararaq, dorian greyi portretin hakimiyyəti altına salmaqla sənəti süverenliyin ən pik mərtəbəsinə qədər ucaltdığını görürük...lakin buna baxmayaraq romanın müqəddimədə səslənən fikirlərlə tam təzad təşkil edən təhkiyyəsi var...müqəddimədə wilde ədəbiyyatın məqsədinin didaktik və əxlaqi bir dərs vermək olmadığını söyləsə də, əsərin sonluğunda “hedonist və dekadan” bir (anti)-qəhrəman olan dorian greyi öldürərək adəta əxlaqi bir dərs verir...təsadüfi deyil ki, wilde sonralar özü bunu əsərdəki “tək xəta” olaraq xarakterizə edəcəkdir...
buna baxmayaraq wilde əsərdə sənətə ritualistik və ezoterik bir funksiya da yükləmişdir...rəssam basil portreti sərgiyə qoymaqdan imtina edir, dorian isə onu əvvəl bir pərdənin arxasında, sonralar isə çardaqda kilidli qapılar arxasında saxlamasıya sənəti sanki müqəddəsləşdirərək toxunulmaz edir...wilde sənəti eyni zamanda ən qəddar barbarlığın təcəssümü olaraq da göstərir...portretin yaradıcısı, rəssam basilin portretin önündə dorian tərəfindən qətlə yetirilməsi, dorianın etdiyi bütün pisliklərin rəsmdə öz əksini tapması buna əyani sübutdur...
romandakı dorian grey tipajını wilde’ın uğruna reading zindanında yatdığı, və dünya ədəbiyyatının ən gözəl məktub-ədəbiyyatlarından sayılan de profundis’i yazdığı lord alfred douglas, qısacası bosie ilə əlaqələndirənlər olsa da bu tamamən səhv məlumatdır...wilde, dorian greyin portretində qarmaşıq və ixtilaflı personasının üç ayrı təmsilçisini rəsm etmişdir; basil hallward wilde'ın əxlaqi tərəfidir, dorian grey wilde'ın şüüraltı instinkləri, lord henry isə başqaları ilə tanışlığı zamanı taxdığı maskadan ibarətdir...bu fikri wilde roman haqqında yazdığı bir məktubda aşağıdaki şəkildə ifadə etmişdir:
“ it contains much of me in it. basil hallward is what i think i am; lord henry what the world thinks me; dorian, what i would like to be.”

Notice: Undefined variable: userQuery in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Undefined variable: anonim in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 85

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 92

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 101

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 102


(bax: nisə qasımova)nın 2001-ci ilde sehneye yeniden qayıdışını eks etdiren (baxma: qayıtdım) adlı albomunda seslendirdiyi, eyni adlı klipe sahib mahnı. sovet hakimiyyetinin dağılmasından sonra uğurlu ivme qazanan kariyerası hem şexsi hem de peşekar sehne heyatındaki kayıplar onu uzun müddet sehneden uzaqlaşmasına sebeb olmuşdu. yadımdadır 1990-cı illerin sonlarına doğru aztv'de nise qasımovanı ağ libasda namaz qılarken videosu yayınlanmışdı. yene eyni videoda sehneden uzaqlaşmasına dair açıqlamalar etmişdi tam olaraq xatırlamasam da, dolaylı yoldan zeyneb xanlarova'nı ittiham edirdi -* bezen deyirem kaş bizde de (baxma: şokopop) kimi magazin xeberçiliyi eden birisi olsaydı da şoubiznesin qalmaqallarını araşdırıb ortaya çıxarsaydı -* elqerez, 2000'ci iller Azerbaycan estradasında özünemexsus yeri olan mahnı texnika olaraq da olduqca qelizdir. türkler demişken "pesi pes, tizi de tizdir", müqayise üçün benzer texnikaya sahib mahnı olaraq (bax: ebru gündeş )'in ersay üner imzalı hayrandım mahnısını göstermek olar. minor ladda başlayan mahnının neqaretden sonraki meyan hissesindeki qefil zil notlar ve zenguleleri etmek her babayiğidin işi deyil. xüsusile nise xanımın mahnının outro qisminde neqareti 3-4 ferqli modulyasiyada ifa etmesi esl (baxma: tour de force) nümunesidir.
mahnı ne qeder ecazkardırsa mahnıya çekilen klip bir o qeder (bax: kitsch) senet nümunesi olaraq qarşımıza çıxır. buna reğmen klip 2000'lerin başındaki azerbaycan reallığını gözel eks etdirir. şeherin çörek sexlerinden birinde çalışan ve kasada bozbaş yeyen oğlanın saf eşqini, ona bahalı hediyeler ve en esası maşın alan varlı oğlana deyişen xeyanetkar qız temalı klip mahnının sözlerindeki aldadılan ve taleyi ile razılaşan pasif sevgilinin yaxarışları ile eyni leytmotife sahib olsa da mahnının atmosferine girmemize icaze vermir. bezi sehnelerdeki detallar amatör porno videolarındaki sehnelere benzeyir. meselen qızla telefonda danışan varlı qaqaşın qara pişiyi sığallaması ve vermek istenen mesajı çox düşündüler yeqin -* bu detallar üçün belke revisit ederem entryni bir gün. he bitirmeden bir de bir şeyi qeyd edim; tam olaraq bilmirem, yazarken düşünürem bizim estradada türklerdeki kimi ayrılıq sonrası beddua eden mahnı var mı göresen? şerq popundaki muadillerinden ferqli olarak bu mahnının sözlerinde her ne qeder aldadılsa da günahı özünde gören bir sevgili obrazı var. bunun psixolojik megzini de düşünmemiz gerek.
uzatmadan beraber efkarlanaq -*
(youtube: )

Notice: Undefined variable: userQuery in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Undefined variable: anonim in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 85

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 92

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 101

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 102


Fransız senet tarixçisi ve filosofu Gaston Bachelard “su ve xeyallar” adlı felsefi essesinde ontolojik baxımdan od ve torpaq arasında bir element olaraq adlandırdığı su ile ister gündelik xeyallarımız, isterse de poetik ve metapoetik texeyyülümüz arasındaki elaqeden uzun uzadıya behs edir...daima deyişken (heraklitçi anlayış), axan, aşıb daşan suya “su olsam sensiz akmam” deyerek serhed qoyaraq durduran yıldız tilbe bu mahnıda suyun teyin edici xüsusiyyeti olan axışı, axımı öz acısıyla birleşdirir...ne de olsa acı çekerken axıtdığımız göz yaşı da madde olaraq sudan ibaret deyil mi?...“suyun acısı sonsuzdur” deyen bachelard kimi tilbenin ayrılıq acısını ifade etmek üçün istifade etdiyi su metaforu ve bize hissetdirdiyi acı da su kimi üfuqi bir sonluğa doğru axaraq sonsuzluq qazanır...mahnın neqaretinde ışıqları (ateş elementini) söndürerek, suyun axıntısını kesen tilbe sevgilisinin xatiresinin (xeyal) yeterli olmayacağını söyleyerek xeyal ve su arasındaki elaqeni düşünmeye meni vadar etdi...gece-gece bunları qaralamaq istedim...uzun zaman sonra...xoş dinlemeler!
(youtube: )

Notice: Undefined variable: userQuery in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Undefined variable: anonim in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 85

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 92

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 101

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 102


Notice: Undefined variable: userQuery in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Undefined variable: anonim in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 85

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 92

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 101

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 102


Notice: Undefined variable: userQuery in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Undefined variable: anonim in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 85

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 92

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 101

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 102


1891, viktoriya dönəmi ingiltərəsi…london 18-ci əsrdə qərb sivilizasiyasının qeyri-rəsmi paytaxtı olan parisdən 19-cu əsrdə bu ünvanı alaraq sələfinin taxtına oturmuşdur...ingilis utilitarianizminin qurucularından olan john stuart mill’in məqalələrində də dediyi kimi ölkədə tam bir “keçid dönəmi” yaşanmaqdadır...memarlıqda “qotika” üslübu dirilir, ədəbiyyatda romantizm yerini tənqidi realizmə dövr edir, kral corc dönəminin rasionalizmi yerini ictimai və cinsi münasibətlərdə “romantik” bir məhdudiyyətə buraxır...
bu sezonun ən başarılı yapımlarından biri olan, adıyla da ədəbiyyatsevərlərdə maraq oyadan “penny dreadful” serialı tam da yuxarıda qeyd etdiyim atmosferdə cərəyan etməktədir...dickenesque( dikensvari) londonun mavi və solğun rənglərlə bürünmüş o dumanlı, sisli havası, frankensteindən tutmuş,van helsinqə, dorian graydən eva green’in canlandırdığı sherlock holmes’un irene adlerinin prototipi olan ecazkar və sirrli gözəl vannessa ivesa qədər çox dolğun işlənmiş obrazlarla, ən sevdiyim ədəbi axın olan romantizmin ingiltərə təmsilçiləri keats, wordsworth, shelleyin şeirlərindən misralar sərpişdirilmiş replikalarıyla, vampir mövzusuna fərqli yanaşmaları, bol bol homoseksual və heteroseksual sevişmə səhnələriylə dolu qotik-qorxu roman tərzi, psixoseksual serial…serialın adı nə üçün maraqlıdır onu açıqlayım; 19-cü əsr ingiltərəsində ucuz və bayağı ədəbiyyat nümunələri ki, bunlardan ən məşhuru da bərbər sweeney todd’dan bəhs edirdi, “penny dreadful” adlanırdı…hər nə qədər ironik səslənsə də bizim serial nəinki ucuz roman olmaqdan fərsax-fərsax uzaq, hətta çox uğurlu ədəbiyyat adoptasiyalarının ambiyansına sahibdir….nəticə etibarilə, izləmənizi məsləhət görərdim…

Notice: Undefined variable: userQuery in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Undefined variable: anonim in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 85

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 92

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 101

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 102


sözlüye yazmamaq qərarimi pozduğum və əfsuslar olsun ki, belə bir vesile ile yazdığım ucun peşmanam…sənin kimi tamamlanmamışlıq duyğusundan eziyyət çəkən, parazitik bir organizmanin nik6na yazaraq səni şərəfləndirmiş olacam ama olsun qoy…sənin hələ də davam edən yüzsüzlüyüne bir dur demek vaxtı gəlib çoxdan çatıb… vergide isleyen anarxistin zəfərinə şərik çıxmaq, onun meydan oxuyan, cəsarətli addımını kölgələmək istəmirdim ama görünen o ki, sen hele de ağıllanmamısan....bu yazımda “salon kadını” imajimdan kayacak, ola bildiyince çirkefleşeceyem, şirret mahalle karisi mode on takınacağam ona göre…senin anlayacağın frekansdan danışacağam mecbur, başqa çaresi yoxdu…oxumaq istemeyenler, ürek xesteliyinden eziyyet çekenler uzaq durun…ha bu halimi sevmedim de deyil esline qalsa…arada bir lazimdi…deşarj olmaq iyi gelirmiş…neyse qisa bir sinopsisden sonra verin elinizi ey mnemosinanın qızları!…

illa da tanım verecek olursak, menim üçün boş küme, çeviri bele demeye dilim varmayacaq qeder berbad “çeviri”leri öz olmayan “beyninin” mehsulu kimi sırıyacaq qeder yüzsüz yazar parçası…pabucumun “entellektuel” yazarı…davam ede bilerem ama onsuz da bu entryde seni yerden-yere vuracağım üçün dozajı az tutum girişde…yolumuz uzun malum….peredozirovka olma diye…

elqerez, eger yadinizdadirsa bundan bir neçe ay qabaq if i were a boy adli yazara qarsi plagiat iddialari surulmusdu…men onda o qizcigazin yaninda durdum, coxlari belke bunu basqa cur qebul eledi…meni qinayanlar da oldu…ama menim esl meqsedim sen ve senin kimi zavallilarin overrated konumlarindan meharetle istifade ederek, ucuz oyunu surdurmeleri ve bunu sozlukdeki temiz niyyetli publikaya orijinal mehsul kimi kakalamalarina qarsiliq sozlukdekilerin sesini bele cixarmamalarina qarsi bir durus sergilemek, hec deyilse bezilerinin gozlerinin acilmasina calismaq idi…hetta o entryde bele ustuortulu bu movzuya toxunaraq, eyham vurmusdum sene…uzagdan uzaga hedef gostererek, sene aparan işaretleri yerleşdirmişdim altmetne…ama mən polemikaya girmeyi sevmediyimden, ve de en esasi senin kimi birine vaxt serf elemeye deymeyeceyinden konformist bir yaklasim menimseyib susurdum…istemirdim ki, desinler seni qisqaniram, ya da nese ele bir sey -*...gotumle gulerem buna orasi ayri -*…yine de özüme olan hörmetimden ve senden ferqli olaraq kim olduğumu, neye qadir oldugumu bildiyimden gelirdi bu tutumum…

senin semimiyetsiz, ekşisözlükdən, radikal blogdan, ordan-burdan aşırdığın o entryleri oxuyub “göresen bir tek menmiyem bu mexluqun özu olmadığına inanan, yoxsa var menim kimi birileri?!” deye düşünürdüm....daha sonra anarxistle etdiyimiz sohbetlerimiz zamani tek olmadigimin sahidi oldum …adam da seni bir gozel ifsa eledi…sense hele de heyasizligina basib bu entryni #150460 yazdin ama sicdin iyice -*…bildiyin sicis, hem de en boktanindan…utanmaz, utanmaz o basit numarana davam edib (don kixot ne alaka? -* tehsil sistemi elestirisi edirsen ama entryle ne alakasi var, wtf?, ya da milan kundera linkini vermek neyin kafasi? bu entrynde facebook’daki azerbaycansayagi-turkce sehifesindeki qeder iyrenc tercumelerinle davam eledin- qebullanir ne allasen -* ) mağdur edebiyati yapib qurtulacagini dusundun (hele de etmeye davam edirsen) ama seni ele bir yaxalamis ki, anarxist bu zekayla asanliqla cixa bilmezdin o hemleden…nitekim cixa bilmedin de -*…yox ruh haliymismis de, xeyal qurduqlarımmış da, bi afralar, bi tafralar, at gozluklu tavir takinmalar, hadsizlikler zart-zurt…al sana zzzzzzztttttttttttttt erenkoy!! pişkinliyin daniskasi da timidusu meselenin icine cekmeyin, ondan bir guvenlik qalxani kimi istifade etmeye çalışmağın oldu…divara qisilmis lagim faresi kimi qaldin ortada…vitrine oynamaga calisdin ama masken dusduyu ucun olmadi reis… yemezler yavrum, get basqa kosede oyna deyerler adama….cavabinda gelen entry’yle de knockout oldun iyiden iyiye…kimse siklemedi yazdigin o entryni de…frankensteinin igoru olan ucube ruhanistden basqa…dünenin en beyenileni olmadi yani…kıçımın en beyenilen entrysi oldu -*

sen ozunun dediyi kimi seni izleyen 12 yazara(artıq təsadüfmü desem, takdir-i ilahimi desem?! -* isanin * (hani senin o seve-seve ekişdirdiyin, orasini-burasini duzeldib entryler yazdığın isa ) 12 hevarisi metaforu) xeyanet etmis iudasan…özgüven yoxsunu, anonim bir platformada bele şan-şöhret, populyarlıq arxasıyca qaçacaq qeder kompleksli, superegonun esiri olmus bir zavallisan…odur ki, o doppelgangerindi, kişilik bölunmesi sonucu ortaya cixan personajin olan ruhanist deyilen o zavallini da al, azalaraq bit bi zahmet…

Notice: Undefined variable: userQuery in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Undefined variable: anonim in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 85

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 92

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 101

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 102


Notice: Undefined variable: userQuery in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Undefined variable: anonim in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 85

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 92

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 101

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 102


şərq mədəniyyətinin bəşəriyyətin söz xəzinəsinə bəxş etdiyi möhtəşəm və ölməz abidələrdən biri olan “min bir gecə” əsrlər boyu mürəkkəb təkamül və təşəkkül mərhələsi keçərək, çoxsaylı tərcümələr sayəsində yarandığı regionun hüdudlarını aşaraq bütün dünyada şöhrət qazanmışdır...min bir gecənin mətnində təkcə ərəblərin deyil, xilafətə daxil olan bir çox digər xalqların bədii təxəyyülünün məhsulu maddiləşmişdir...min bir gecənin tədqiqatçıları abidədə fars, hind, yunan, yəhudi və.s mədəniyyətlərin izlərini açıq-aşkar görüldüyünü irəli sürməktədir...
abbasilərin xilafəti dövründə başlayan və sonralar “islam intibahı” olaraq adlandırılan viii-x əsrlər, ərəb-müsəlman sinkretik mədəniyyətinin formalaşmasında və tərəqqisində tərcüməçilik fəaliyyətlərinin xüsusi yeri var idi…antik yunan filosoflarının əsərləri ilə yanaşı, sassanilər dövründə yaranmış ədəbi abidələrin pəhləvi dillərindən edilən tərcümələr yoluyla ərəb ədəbiyyatına yeni nəsr janrları meydana gəlməyə başlamışdır…bu tərcümə əsərlər arasında, “kəlilə və dimnə”ni göstərə bilərik…
min bir gecənin əsas məzmununu oluşturan, onun prototipi olan “hezar əfsanə-min nağıl” məcmuəsi vi əsrdə mükəmməl variantda sassani imperiyasında mövcud olmuşdur...vii əsrdə abbasilər xilafətində edilən tərcümələr yoluyla əlavələr və redaktələrlə zənginləşən “min bir gecə” artıq x əsrdə bütün ərəb xilafətində məşhur idi... lakin o vaxtlar, bu abidə pəhləvicə protoptipinə uyğun olaraq, çox zaman “min nağıl”, yaxud “min gecə” adlandırılırdı... buna rəğmən abidənin bağdad nəşrində gecələrin sayı 100-ü keçmirdi...bir çox mülahizələrə görə, abidənin adının “min bir” olaraq dəyişməsi ərəblərin cüt rəqəmləri uğursuz saymalarıyla əlaqədar olmuşdur...bunla bağlı ən maraqlı ideyanı, min bir gecənin qərbdə ən yetkin ilk tərcümələrdən biri sayılan alman tərcüməçisi enno littman tərəfindən ortaya atılmışdır...littmana görə, əsərin adı türk dillərində qeyri-müəyyən çoxluq bildirən “min bir” idiomatik ifadəsinin ərəbcəyə tərcüməsi nəticəsində yaranmışdır...bu durumu hazırda türkçə və azərbaycan dilində “min bir əziyyət çəkmək”, “min bir xırdavat” kimi ifadələrdə də görmək mümkündür...digər tərəfdən abidənin son təşəkkül mərhələsinin misirdə məmlüklər və osmanlılar dönəmində baş verdiyin nəzərə alsaq, bu ehtimal kifayət qədər inandırıcı təsir bağışlayır...sonralar bu ifadə hərfi mənada başa düşüldüyündən çoxsaylı əlavələrin köməyi ilə gecələrin sayı da başlığa uyğunlaşdırılmışdır...

Notice: Undefined variable: user_id in /var/www/soz6/sds-themes/vengeful-light/profile.php on line 1336


blok -   başlıqlarını gizlət
Notice: Undefined variable: user_id in /var/www/soz6/sds-themes/vengeful-light/profile.php on line 1343

Son bəyənilənlər