+2 əjdaha
1. bugün nədənsə hey yazmaq istəyirəm əziz sözlük.bu dəfəki temam isə zərdüştlük və onun törəmələri,digər din və inanclarla qarşımı onlara təsiri üzərinədir.
deməli belə,bayaq oxuduğum #16198 nömrəli entrydə qeyd edildiyi kimi zərdüştlük bir baxıma təktanrılı bir din deyildir.
zərdüştlükdə ibadət atəşə oda deyil.atəşə və ya günəşə doğru səcdə etdiklərinə baxmayaraq zərdüşlükdə ibadət nura və təbiətədir.nur dediyimiz islam və digər ibrahimi dinlərdə olduğu kimi ruh inancı ilə eynilik təşkil etməkdədir.bu dinin bilinməyən tərəflərindən biri də insanın ruhunun atəşdən olduğunu inancının var olmasıdır.
törəmələri yezidilik,çinarizmdir.* işıq ələviliyi
əslinə qalsa çinarizmin ideologiyasına və ortaya atılan tarixinə baxsaq min illərdir var olan bir inanc sistemindən söz açmış olarıq.
bunu sübut edəbiləcək dəlil olmadığından bu inancın köklərini araşdırmaq qeyri mümkündür.çünki erdoğan çınar adlı biri tərəfindən yaradılan və əsassız olduğu üçün çox da diqqət cəlb etməyən bir axım idi.
günümüzdə zərdüştülük inancının əsas törəməsi olan yezidilikdir.yezidilik islam peyğəmbəri məhəmməd bin abdullahın məkkədən qovduğu dördüncü əməvi xəlifəsi mərvan bin əl-hakəmin soyundan gələn adi ibni müsafir tərəfindən günümüz yəmənində zərdüştlük inancına əsaslanaraq qurulmuş bir dindir.
tarixi 12`ci əsrə dayanan bu dinin təməlində antik mezopotamiya inancları və islam sufiliyi ilə qarışdırılmış zərdüştlük ideyaları yatır.
günümüzdə 1 milyona yaxın yezidi vardır və kürddilli olub əsasən iraqın musul və ya tarixi adı ilə mosul vilayətində yaşamaqdadırlar.
suriya,türkiyə,gürcüstan,ermənistan və iranda türkcə ilə desək cemaatleri olan yezidilər əsas yaradıcıya yəni azdaya deyil* kürd dilindən tanrı kəlməsinin qarşılığı olub yaradan,var edən deyə tərcümə olunur öz yaratdığı insan qarşısında təzim etməyən mələk tavusa ibadət edirlər.inancın qaynağında zərdüştlükdə olduğu kimi xeyir və şər yatır.mələk tavus xeyiri və şəri özündə cəmləşdirən yaradılmışların ən alisi hesab olunan və azdanın kainatı yaratdıqdan sonra idarəsini tapşırdığı baş mələkdir.
azda ilk öncə öz atəşindən mələk tavusu yaradır və ona insanı yaratma missiasını verir.yaradılışda mələk tavusa kömək etməsi üçün 6 mələk daha yaradan azda insan nəslinin yaranması üçün ona bir toz verir.kişi ilə qadını yaradan mələk tavus azdaya təqdim etmək üçün onları gətirdiyində "onlara ibadət et" deyə buyruq alır.azda "onları öz əllərimlə yaratmışam,onlara ibadət etməkdənsə məni yaradan sənə ibadət edərəm" deyən mələk tavusa dünyanın idarəsini hədiyyə edir.
islamdan adəmə səcdə etməyən şeytab simvolu götürüldüyü açıq aşkar ortadadır.lakin bu şeytan xeyir və şəri özündə birləşdirmiş ikinci və ibadətə layiq olan mələk tavus olaraq göstərilmişdir.
yezidi inancına görə dünya sonsuzdur və yaradan heç vaxt onu yıxmaz.axirət günü və sorğu sual bu inancda öz yerini tapmaz,reinkarnasiya inancı mövcuddur.şeytanın adını anmaq haram buyrulmuşdur.çərşənbə günü istirahət günü hesab olunur çünki mələk tavusun bugün yaradıldığına inanılır.
yezidilərin müqəddəs saydığı iki kitab vardır.
meshaf reş və kitab əl cəlva.
bi kitabların hər ikisi kürd dilində olub orjinal variantları kürdistan bölgesel yönetimindeki qasr'tz-din kəndində saxlanılmaqdadır.