+11 əjdaha
1. Autentik sözü qədim yunan dilində “özü” və “eyni” mənalarını daşıyan “autos” sözündən yaranıb. Özü olmaq, əslinin eynisi olmaq, orijinal, xalis, bir sözlə, həqiqi olmaq deməkdir autentik olmaq.Hürufilərin “ənəlhəqq”ini həqiqilik (autentiklik) baxımından da təfsir etmək olar. Mənim variantıma görə, hürufi «ənəlhəqq» deyərkən, demək istəyirdi ki, mən saxta deyiləm, fikirlərim həqiqət (doğru) olmaya bilər, amma özüm həqiqiyəm (doğruçuyam). Mənim fikrimcə, «ənəlhəqq» “mən həqiqiyəm” deməkdir.
Yaradıcı şəxs üçün autentiklik ən ilkin şərtdir. Yalnız autentik yaradıcılar şəxsiyyət olurlar. Dahi yaradıcılar ona görə mövcud qaydalara riayət etməyib, özləri qayda yaradırlar ki, onlar autentikdirlər. Dahilik autentiklikdir.
Autentik səmimi və dürüst olmaqdan daha dərin anlayışdır. Səmimiyyətsizlik düşündüyü kimi danışmamaqdır, yəni fikri ilə sözü üst-üstə düşməməkdir. Nadürüstlük isə elədiyi kimi danşmamaqdır, yəni hərəkəti ilə sözü üst-üstə düşməməkdir. Autentiklik (həqiqilik) varlığı olduğu kimi yaşamaqdır. O, əxlaqi kamillik yox, əksinə, öz əxlaqsızlığından utanmamaqdır. Autentik paradoksal cəhətlərini süni yollarla vəhdətə gətirmir, utanmır, peşman olmur. O, “Mən buyam!” deyib yaşayır.
Yəqin ki, bütün dövrlərdə autentiklər az olurlar. Amma əvəzində həqiqəti deyən saxtakarlar çox olur. Baxırsan ki, doğru danışır, amma özü doğruçu adam deyil. Dünyada hər bir həqiqət bir həqiqi adamdan bizə yadigardır. Saxtakarlar isə həqiqəti ağızlarında daşıyırlar. Həqiqət onların ömründə, ruhunda, qəlbində deyil. Onlar həqiqəti həqiqi adamlardan oğurlayıb əzbərləyirlər.
Maraqlı olmağın ilkin şərti autentik olmaqdır. Mənim aləmimdə öz maraqsızlığına görə, ən dözülməz söhbət edənlər xanəndələrdir. Bilmirəm, “ecazkar musiqi”ni ifa edəndən sonra, xanəndə danışanda adiliyə təəccüblənməyən heç olubmu, görəsən? Bu nədən irəli gəlir?
Muğam ifaçılığı autentik yaradıcılıq deyil. Ümumiyyətlə, muğamda sənətin yaradıcı xüsusiyyəti təqlidə çevrilir. Muğamda fərd yoxdur, ona görə də, orada orijinal yenilikdən yox, qayda-qanunlara sadiq təkrarçılıqdan söhbət gedir. Muğam ifaçısı, xanəndə mövcud olanı təkrarlayan icraçıdır. Bu mənada, bir xanəndənin şeiri bəlağətlə deyən bədii qiraət ustasından, yaxud da Quranı avazla oxuyan qaredən mahiyyətcə çox az fərqi var. Əgər xanəndə sənətkardırsa, onda hər səhər azan oxuyan molla da sənətkardır. Ona görə də, muğam ustalarına sənətkar yox, elə usta demək daha doğru olardı. Bu baxımdan, məsələn, “Dəyirman” qrupunun üzvlərinin “mani-mani” deyib, hoppanıb-düşmələri xanəndə A.Abdullayevin muğam ifasından (icrasından) daha sənətkaranədir. Çünki daha yaradıcıdır. Sənətdə ən bəsit yaradıcılıq aliliyin təkrarından üstündür.
"Aşma" kitabı, "Autentik olmaq" yazısından bir hissə
https://www.facebook.com/permalink.php?id=288684194537416