✦ jurnaldan
Otaqdakı hər kəs özünün tək çətinliklə üzləşdiyinə inandırmışdır
platon
| fəlsəfə14,700 | 17 | 52
əjdahalar googlla
socrates - mağara alleqoriyası - demokratiya - sevmək - yunanıstan deyəndə ağıla gələnlər - aristotel vs platon - allahın cinsiyyəti - antik dövr filosofları - dövlət
Yalnız deyilsən!
Bu duyğuların müvəqqəti olduğunu və kömək mövcud olduğunu bilmək vacibdir. Dostlarınıza, ailənizə, profesionallara müraciət etməyiniz vacibdir. Sizi dinləmək və lazım olan dəstəyi təmin etmək istəyən insanlar var.
Sözlük yazarları olaraq səni hər zaman dinləyə bilərik.
Əgər yalnız hiss edirsənsə, qaynar xəttə zəng et:
☎ 860demokratiyaya qarşıdır. ona göre xalq dövleti idare ede bilmez, monarxiya terefdarıdır. ama buna baxmayaraq kralların filosofların içinden seçilmesini isteyir. uşaqların uşaqlıqdan etibaren bezi merheleleri keçerek filosof kimi yetişdirilmesini isteyir.
en lezzet eliyen fikri ise aileye qarşı olmağıdır, ilk defedir ki bu baredeki öz fikirlerimi başqa bir yerde göre bildim. demeli platon deyir ki evlenmek lazım deyil, ona göre evlilik qadınla kişi arasındakı berabersizliyi yaradır, eger evlilik olmasa bu berabersizlik yaranmaz. aristotelin aile baredeki fikrinin tam tersini deyir. aristotel deyirdiki aile dövletin özeyidir ve ailede kişi qadından üstün olmalıdır bu tebiidir. platon deyir evlilik lazım deyil ama cinsi elaqe ola biler ve bu cinsi elaqeden doğulan uşaqlar dövlete verilir. anası atasını tanımağı mecbur deyil dövlet onları oxudur böyüdür. mükemmel düşüncedir, adam lap o vaxttan deyib evlenmenin lazımsızlığını ama millet helede anlaya bilmir.
platon komunizmi deye birşey var bezi qaynaqlar deyirler ki platon komunizmin banisidir. cefengiyyatdır, birincisi adam cemiyyeti üç hisseye bölürdü, köleler, qoruyucular ve idareçiler. bu cehennem metallar mitosu deye bir şey var platonun o inanırdı ki her insan doğulanda birinin içine gümüş birine qızıl birinede demir qoyulur. ve biri o birinden üstün olur. yeni ona göre insanlar beraber deyildi.
he unutmadan onu da deyim. platonik aşk, eger düz başa düşdümse çox gözel izah edib totoş bu meseleni,deyir aşk dediyin şey platonik olur yeni tanrıyla insan arasında kimi birşey, elde etdikden sonra aşk olmur. sehv başa düşmedimse bunu demek istemişdi.
(baxma: əflatun)
eramızdan əvvəl 5-ci əsrde (424-347) yaşamış yunan filosofu.
əsərlərinə görə platonun yazdığı dövrü 3 yerə bölürlər. bunlar ilki cavan vaxtlarında yazdığı əsərlərdi ki, bu əsərlərdə yazıçı bir nəticəyə gəlmir, cavab tapmır. dialoq formasında yazılan əsərlərində bir tərəf hər zaman davamçısı olduğu socrates-dir. (bəzi mənbələrə görə müəllimi, amma socrates-in heç kitabı olmadığı üçün bəzi mənbələr onu müəllim kimi görmür). euthypro bu mərhələdə yazdığı ən məhşur əsəridir. əsərin ən təsirədici cümləsi "müqəddəs bir şey tanrılar onu sevdiyi üçün müqəddəsdir, yoxsa tanrılar onu müqəddəs olduğu üçün sevirlər?"
ən məhşur əsəri olan "dövlət" 12 hissədən ibarətdir ve bu hissələrin 5-ini ortayaşlarında, qalanını isə həyatının son mərhələsində yazıb.
ilk universitetin qurucusu olaraq tanınır.
platon bu dünyanın keçici olduğunu, ruhun bədəndə həbs olduğunu və ayrıldığı gün "fikirlər dünyası"na gedəcəyini düşünürdü ki, ona görə "fikirlər dünyası" əsl olan idi.
ümumilikdə götürəndə fəlsəfənin atası sayılır. heç bir kitab oxumadan, universitet bitirmədən mükəmməl bir sorğulama qabiliyyətinə sahibdir. platonun həqiqətən bir dahi olduğuna inanıram. çünki bulağının mənbəyi özü idi. əsərlərində socrates-in adı ile verdiyi suallar nə dərəcədə düzgün sorğulama qabiliyyəti olduğunu göstərir.
məlum olduğu üzrə antik yunanıstan birçox sahələrin olduğu kimi, sənətin də beşiyi sayılır...günümüzdə istifadə etdiyimiz mənada sənət nəzəriyyəti e.ə. v əsrdə sistemləşmişdir...bu dövr başqa sahələrdə olduğu kimi, estetika və ədəbiyyatşünaslıq məsələlərinin də çiçəkləndiyi bir dövrdür...artıq bu dövrdən başlayaraq, estetikada da materializm və idealizm görüşləri arasında mübarizəyə rast gəlmək olar...gözəlliyin obyektivliyi, sənətin didaktik rolu, sənətin qaynağı, ilham, üslun, janr və. s məsələlər müzakirə edilir...platon da məhz bu ictimai-siyasi dövrün yetirməsidir...obyektiv idealist olan platon, müəyyən bədii məfhumların izahını və sənət haqqında görüşlərini “hippias major-gözəllik haqqında”, “symposium-ziyafət”, “phaedrus-fedr”, “politeia-dövlət” kimi dialogiyalarında irəli sürmüşdür...
ziyafət adlı əsərdində platon yazır: “gözəllik əbədidir. o doğmur; artmır, azalmır, gözəllik bir yerdə gözəl, başqa bir yerdə çirkin deyil, bu münasibətlə gözəl, başqa münasibətlə çirkin ola bilməz”...demək, gözəlik özü-özlüyündə mütləqdir, dəyişməzdir...gözəllik ideya aləminin passiv bir əksidir...idealist əflatun gözəlliyi təbiətdə, maddı varlıqda deyil, mücərrəd ideya aləmində axtarır...beləliklə, gözəlliyi dərk etmək ancaq yüksək idrak vasitələri ilə mümkündür...platonun sənət və onun mahiyyəti və əhəmiyyəti haqqında fikirləri burdan doğur...platona görə, sənət ideya aləminin zəif bir surəti olan real, mövcud münasibətləri təqlid etmək, onu əks etdirməkdir...beləliklə, sənət varlığı dərk etmənin qeyri-mükəmməl bir şəklidir...ona görə, sənət cəmiyyət üçün, ideal dövlət üçün ikinci dərəcəli bir əhəmiyyətə malikdir...platona görə, sənət ancaq dövlətin əsaslandırdığı əxlaqi qayələrə xidmət göstərərək, vətəndaşları tərbiyə etməlidir...sənətkar hər duyduğu hissi, ehtirası, qəlb ağrısını ifadə etməkdə azad deyildir...əgər bu hisslər gənc nəslin əxlaqını pozarsa, onun cəmiyyət qarşısındakı vəzifələrini yerinə yetirməkdən caydırarsa zərərlidir...ideal dövlət şəraitində buna yol vermək olmaz...eşq və ehtiras ifadə edən şeirlər, nəğmələr, şərqilər vətəndaşı dünyəvi müdrik münasibətlərdən ayırıb, öz maddi eşqinin dənizlərində qərq edən bədii əsərlər və onların yaradıcıları ideal dövlət sərhədlərindən qovulmalıdır...
bir başqa entrymdə qeyd etdiyim kimi platon homerə olan heyranlığına rəğmən onu belə öz dialogiyalarında amansız tənqid etmiş, homerdən başqa bütün şair və drammaturqları inkar edərək, homerin özünə belə ideal dövlətində yer verməmişdir...poeziyanın təqlid sənəti olduğunu iddia edərkən o, təqlidin maddi mənasını inkar etmişdir...platona görə sənətkar saf idrakdan məhrumdur...tragediyadakı qorxu, mərhəmət, təmizlənmə (katarsis) istilahlarını da tamamilə idealist mənada izah edərək, onları yalnız əxlaqi nöqteyi-nəzərdən müəyyənləşdirmişdir...ədəbi növlərin bir-birindən ayırmanın yalnızca qaba sxemini verən platon, ədəbi növlərin hüdudunu, əsas əlamətlərini müəyyənləşdirməmişdir...
--spoiler--
əgər insan nəsə görüb və ya nəsə eşidib , yaxud da nəsə qavrayıb bunu bilməklə yanaşı həm də nəsə başqa bir şey düşünüb qoşursa ... məgər biz onda onun düşündüyünü yada saldığını iddia etməkdə haqlı olmuruqmu ?
bu necə ola bilər ?
budur sənə nümunə . insanı tanımaq və liranı tanımaq - axı bunalr müxtəlik biliklərdir? - öz-özünə aydındır , amma əlbəttə , sevənlərin öz sevgilərinin lirasını ,plaşını ,yaxud da şeylərindən nəyisə gördükləri zaman nə keçirdikləri sənə məlumdur . onlar liranı tanıyır və dərhal ağıllarında bu liranın məxsus olduğu gəncin obrazı peydə olur . anımsama , ilişgili xatırlama da elə budur
--spoiler--
ərəblərdə p hərfi olmadığına görə islami ədəbiyyatda adı əflatun olaraq keçir.
şairin qəşəng bir sözü var ki, üzərində ciddi təfəkkür etməyə ehtiyac duyulur. mağara alleqoriyasından:"mağaranın çölünü görə bilən insan bunu çölü görə bilməyənlərə - içəridəkilərə başa salmağa çalışdıqda anlaşılmamaq ilə imtahan olunacaq".
müslimin müqəddiməsində ibni-məsud deyirdi ki, sən bir camaata dərk edə bilməyəcəyi bir şey desən, bu mütləq bir qisminə fitnə olar.
Məşhur "mağara" bənzətməsinin çox qısa amma gözəl açıqlaması üçün :
(youtube: 
)
)üzv ol
əlaqəli xəbər
bütün xəbərlər →
jurnal
Birini sevdiyinizi necə bilirsiniz? Filosof Martha Nussbaum‑ın Ürəyin Həqiqətinin Tamamlanmamış Teoremi, Platon‑dan Proust‑a
azerbaijan
Axios: ABŞ İranın iki diplomatını ölkədən çıxarıb
politics
Zelenski Rusiya üzrə daha çox neft emalı fabriki hücumları vəd edir, Trumpun apellyasiyasına baxmayaraq
sport
Colorado vs. Texas Tech proqnozu, ehtimallar: 5-ci həftənin kollec futbolu seçimləri sübut olunmuş model tərəfindən