+3 əjdaha
1. 1922-ci ilin may ayında prust xidmətçisinin ərinin idarə etdiyi taksi ilə ritzdəki bir bala təşrif gətirir. bal iqor stravnskinin musiqilərinin müşayiəti ilə keçirilirmiş. prustun halı özündə deyil əslində, xəstədir, əhval-ruhiyyəsi pisdir. təsadüfən həmin balda iştirak edən ceyms coysun yaxınlığındakı kresloda əyləşib istirahət etməyə çalışır. onların bir-biri ilə danışmadığını görən ortaq dostlarından biri onları tanış etməyə çalışır. çünki ortaq dostları bu görüşün ədəbiyyat tarixinə düşəcək mübahisə və müzakirələrə səbəb olacağını düşünürdü. ancaq böyük yazıçı olmaq heç də söhbətcil və maraqlı həmsöhbət olmaq anlamına gəlmir...dostların unutduğu bir məqam var; böyük yazıçılar tənha, darıxdırıcı və söhbət etməyi sevməyən insanlardır.
ortaq dostları prust və coys arasındakı söhbətə körpü salmağa cəhd edir və üzünü coysa tutur:
- yəqin ki siz “itirilmiş zamanın axtarışında” əsərini oxumusunuz?
coysu laqeyid halda cavab verir:
- yox.
uzun bir səssizlik yaranır. ancaq ortaq dostları dahiləri danışdırmağa israr edir və üzünü prusta tutur:
- bəs siz? yəqin ki, “uliss”i oxumusunuz?
prust da eyni şəkildə “yox” cavabını verir.
söhbətin alınmadığını görən ortaq dostu yazıçıları danışdırmaqdan vaz keçir və məclisə qoşulur. coys və prust gecə boyunca sadəcə səhhətləri barədə mənasız laqqırtı vururlar. deyilənə görə hər ikisi laqqırtını ədəbi söhbətə çəkməyə çalışır:
prust:
- müsyö, mən “şvanların tərəfində” əsərimdə də bildirdiyim kimi, mütləq məni oxumusunuz.
coys laqeydcəsinə:
- xeyr, cənab.
azacıq fasilədən sonra coys dillənir.
- müsyo, mənim “uliss” romanımda mister blumun dediyi kimi, şübhəm yoxdur ki, məni oxumusunuz.
cavab çox qısa olur:
- xeyr, müsyö.
deyilənə görə məclisdən sonra coys ortaq dostlarına belə deyib: “prust daha çox qraflarla söhbət edirdi. mən isə daha çox onların xidmətçiləri ilə maraqlanırdım”.