+3 əjdaha
1. bilik sahibi olmadan acilan basliq olmusdur.sanki neft surpriz bir sekilde bitecek, kimse buna hazirliqli olmayacaq ve kaos ortaya cixacaq.
1. evvela dunyadaki neftin isbatlanmis ve texmin edilen miqdarlarini bilmek lazimdir. sadece bunu azerbaycan ucun deyim ki, isbatlanmis neftimiz dunyanin sadece 0.2% teskil edir ve hasil olunmus neftin %60dan coxunu ixrac etmesine baxmayaraq azerbaycan`in nefti 2020-lerden sonra bitecekdir.
2. hasil edilen neftin neler ucun istifade edildiyini ve modern texnologiya ile bunun nece evezlendiyini bilmek lazimdir. dunyada hasil edilen neftin 5% itkiye, 15% neqliyyata, 18-20% meiset, 20% enerji istehsali, 30% ise senayede istifade edilmekdedir. neft qiymetlerinin ucuzlamasindan da bildiyiniz kimi, iqtisadi olaraq yavaslama, senayedeki muasirlesme ve yeni texnologiyalar artiq nefte olan ehtiyaci azaltmis ve belece de bazarda neft bollugu yarandigi ucun neftin qiymeti keskin bir sekilde dusmusdur.
bu iki isiqda butun olkeler ve sirketler stratejik planlama etmekdedirler. misal ucun kia markali avtomobil istehsal eden sirket, serqi avropada(slovakiya) elektrikli avtomobil istehsalina baslamisdir. veya auto show`larda artiq yenilene bilir enerji ile calisan avtomobiller boy gostermekdedir. daha da ireli gederek deyek ki, artiq yanacaq doldurma menteqeleri yerine avtomobilleri charge edecek yerler qurulmaqdadir.
meisetde isledilen ve enerji istehsali ucun serf olunan neft mehsullari da bu sekilde yavas yavas heyatimizdan cixmaqdadir.
geriye bir tek senayede istifade olunan enerji qalir ki, tebietde olan diger maddeler ile (bor, torium, uranium kimi) evez olunmaga baslanmaqdadir. olkelerde qurulan atom enerji stansiyalarindaki artis bunun bir subutudur.
netice olaraq bunu deyim ki, neftin bitis vaxti 2050-2055-ci iller deyil ve deyek ki o tarixde bitmis olsun, dunya buna cox daha hazirliqlidir. no worries.