Philippe varlı, aristokrat bir ailədən gələn və paraşüt qəzasından sonra boyundan aşağı iflic olmuş bir kişidir. O, gündəlik həyatında ona kömək edəcək baxıcı axtarır. Bu baxıcı gündəlik işdən əlavə onu həyatına qaytara biləcək mi?
Driss isə tamamilə başqa dünyadan gəlir. işə ehtiyacı olsa da, əslində Philippe-in baxıcısı olmaq üçün ciddi maraq göstərmir. Onun kobud, spontan və qaydalara çox da əhəmiyyət verməyən davranışı (küçə mədəniyyəti) Philippe-in əvvəlki baxıcılarından tamamilə fərqli görünür.
Film-ə keçməzdən əvvəl onu deyim ki, izləmə səbəbim bu filmi canım Ludovico Einaudinin “Una Mattina” əsərinin video qapağında görmüş olmamdır.. Filmdə dramatik yerlərdə bunu səsləndirsələr də mən buna "olumlamalar" adı verərdim. Bir şey yaxşılığıa doğru dəyişirmişcəsinə..
Açığı filmi izləməyə həvəsli deyildim. Maraqlı səhnələr (iflicli birinin ayağına isti çayı töküb yoxlamaq deməsi ya da klassik musiqiyə aa bunu iş yeri axtararkən telefonda "gözləyin" dediklərində arxa fonda oxunan səs, tabloları mənasız kimi görməsi, işçi qadının onun flörtləşməsindən uzaq durmağa çalışması və s) gördükdə aa izlenir deyirsən. Amma nəticədə klassik yardımlaşma hekayəsi kimi gördüm. "Me before you" kişinin baxıcı qıza aşiq olması və həyata bağlanması.. ya da digər zəncili filmlər .. hey ahpap deyib filmə maraq qatmalar.. olum bunları biliyoz zaten.. yox , yox burada bir nüans var. Filmdə sadəcə əlil insana fokuslanmayıb , maraqlısı budur ki, onların hər ikisi bir-birinin həyatını dəyişir. Və filmi izləniləsi edən digər məqam:
Şəxsən zəncinin özündən əmin hərəkətləri mənə cəsarət verdi.
Yardılaşmanın, dostluğun, dəyərin nə olduğu sizə maraqlıdırsa elə isə başladıq. (Tam detallı)
---- the intouchables--------------
Filmin əsas rollarında François Cluzet (Philippe) və Omar Sy (Driss) oynayır.
Entrinin girişində philippe və driss-in fərqliliklərindən danışdım. Amma bilməlisiniz ki, məhz bu fərqlilik onların dostluğunun başlanğıcı olur.
Driss baxıcıdır. Amma Driss Philippe-ə heç vaxt yazığı gələn insan kimi davranmır. Başqaları Philippe ilə danışanda onun xəstəliyini görür. Driss isə əvvəlcə insanı görürdü. Məhz buna görə Philippe Drissin yanında özünü daha "normal" hiss edir.
Bəzən insana kömək edən şey onun vəziyyətinə uyğun davranmaq yox, onu vəziyyətindən ibarət olmayan bir insan kimi görməkdir.
Bunu gündəlik həyatımıza da tətbiq edə bilərik. Kədərli bir dostun varsa, onu yalnız bu kədərdən ibarət görmə, zarafat et, fikrini soruş, birlikdə adi bir şeylər et.
Özünə güvənməyən birinə “sən onsuz da bacarmırsan” təsəvvürünü gücləndirmək əvəzinə, məsuliyyət ver.
Fiziki məhdudiyyəti olan birinə: ehtiyacı varsa kömək et, amma avtomatik olaraq hər şeyi onun əvəzinə etmə. Əvvəlcə "Kömək lazımdır?" soruş. Və s və s..
Mən demirəm, elə insanlara normal insan kimi davranmaq insanın çətinliyini görməməkdir. Demirəm, əlil insana "sən də hamı kimisən" deyib onun real ehtiyaclarını görməmək də düzgün deyil. Eyni şəkildə depressiyada olan birinə "boş ver, pozitiv ol" demək kömək deyil. Daha düzgünü: "Sənin çətinliyini görürəm, amma səni yalnız o çətinlikdən ibarət görmürəm."
Özümüzü də bir səhvimizə, bir ayrılığa, bir uğursuzluğa, bir qorxuya və ya bir pis günə aid kimi hiss etməmək lazımdır.
çalışın, probleminiz şəxsiyyətiniz olmasın, onun(həyatınızın bir hissəsi kimi qalsın.
Mən uğursuz oldum əvəzinə Mən bu işdə uğursuz oldum
Filmə qayıtsaq,
Philippe-in fiziki məhdudiyyəti var, Drissin isə həyatında istiqamət və məqsəd problemi. Biri digərinə lazım olan şeyi verir.
Ona görə filmin adı da maraqlıdır
--------- The Intouchables---------- Sanki onlar cəmiyyətin qoyduğu sərhədlərə, statuslara və "belə insan belə yaşamalıdır" qaydalarına toxunmadan keçirlər.
Əsas fikirsə , insan bəzən vəziyyətini dəyişə bilməz, amma o vəziyyətin içində necə yaşayacağını dəyişə bilər. Və onlar da bu cür yolunu tapırlar.
Drissin çılğın olduğunu dedim. Adi , phillipə varikoz corabını belə geydirmir. Yəni Driss işi qaydalara uyğun, mükəmməl şəkildə görməyə çalışmır. Philippe əvvəlcə buna təəccüblənir, amma Drissin rahat, həyasız və bir az da dəli davranışı ona xoş gəlir. Çünki Philippe çoxdan həyatının həddindən artıq nəzarət altında olmasından bezib. Drissin dırnaq içi çılğınlıqlarına niyə dözür?
Çünki Driss Philippe-in həyatına həyat gətirir. Əslində Philippe Drissin bəzi hərəkətlərindən narahat olmur, çünki onunla birlikdə özünü daha canlı hiss edir.
Digər məsələ: philippin uzaqdan bir xanımla məktublaşması..
Philippe qadınla əsasən məktub vasitəsilə əlaqə saxlayır, çünki münasibətləri əvvəlcə fiziki deyil, emosional və intellektual xarakter daşıyır. Qadın onun əlil olduğunu bilsə də, onunla yazışmağa davam edir. Qadın bəs onda nə görür ki, bu münasibət davam edir. Philippe savadlı və mədəni biridir, musiqi və sənətlə maraqlanır, yaxşı danışır və düşünür, maddi imkanlarından çox, şəxsiyyəti ilə maraq yaradır.
eyni zamanda, qadına qarşı hörmətli və romantikdir.
yəni qadın onunla yazışarkən əvvəlcə onun bədəninə yox, zehninə və şəxsiyyətinə bağlanır.
Philippe özü də bu münasibətdə müəyyən tərəddüd yaşayır. Çünki qadının onu həqiqətən bir kişi kimi arzulayıb-arzulamadığını, yoxsa sadəcə ona qarşı mərhəmət hiss etdiyini tam bilmir. Bu da onun üçün həssas məsələdir.
O qadınla görüşünü də driss həyata keçirir. Məktublaşma, zəng et deyir. Şəklini göndər deyir və ona əlil arabasında olan şəkli üçün təkid edir. Söz yox, philipp o şəkli dəyişdirib sağlam olan formasını göstərir. Amma bu filmin gedişatına problem yaratmır.
Bu arada film boyu driss'in sərhəd bilməsə də öz dəyərini bilməsini çox sevdim. Drissin (zənci baxıcının) Philippe-in qızı Elizaya qarşı əsəbiləşdiyi səhnəni deyirəm.
Eliza Drissə yuxarıdan-aşağı və hörmətsiz davranır.
Driss Philippe-in evində artıq özünü ailənin bir üzvü kimi hiss etməyə başlayır. Ona görə də Elizanın davranışı onu qıcıqlandırır və Philippe-in yanında Elizaya qarşı sərt reaksiya verir. Burada maraqlı olan odur ki, Driss ümumiyyətlə Philippe-ə qarşı çox rahatdır, amma Philippe-in qızına qarşı da eyni "səninlə bərabərəm" münasibətini göstərir. statusa, pula və ailənin sosial mövqeyinə görə özünü aşağı görmür. Amma qızdan da köməyini əsirgəmir.
Filmin ortalarında driss getməli olur. Çünki Drissin ailəsində problemlər var. Kiçik qardaşının pis çevrəyə düşdüyünü və ona ehtiyacı olduğunu görür. Philippe bunu anlayır və Drissə ailəsinə qayıtmağın lazım olduğunu deyir.
Beləcə Driss bir müddət sonra Philippe-i tərk edir. Philippe başqa baxıcı götürür, amma əvvəlki rahatlığı tapa bilmir. Çünki Driss onun üçün artıq sadəcə işçi deyil, dost olmuşdur.
Filmin sonunda Philippe yenidən Drisslə əlaqə qurur. Driss onu maşınla aparır. Philippe əvvəlcə bunun sadəcə bir gəzinti olduğunu düşünür. Amma Driss onu dəniz kənarına aparır və paraşütlə uçuş təşkil edir. Bu, Philippe üçün çox mənalıdır. onu əlilliyindən dolayı həyatdan uzaqlaşdırmaq əvəzinə, Driss yenidən ona yaşamaq və həyəcan hissini qaytarır. Uzun müddətdir, saxladığı saqqalını da güldürərək kəsməyə çalışması da izləyicilər üçün ayrı bir gözəl detal imiş.
Ha, filmin sonu necə bitir?
Philippe görünüşünə görə rədd edilməkdən qorxur və münasibətə başlamaqda tərəddüd edir. Driss isə onu bu mövzuda cəsarətləndirir. Bu cesaret yarım kalmamalı.. çünki philippe ilk görüşdə qadını bir az da olsa gözləməkdən imtina edir və masanı tərk edir. Elə isə ani qərarlar yenidən üzləşməyə təşviq edər. Və..
Driss ondan xəbərsiz onu Éléonore ilə görüşməyə sövq edir.
Philippe restoranda qadını gözləyir. Driss isə onu orada tək qoyub gedir ki, Philippe özü münasibət qursun. Və qadını görəndə philippe'in üzündə gülümsəmə , şok və hədsiz həyəcan.. Və son..
Reallıqdan götürmə dedik. Kimmiş onlar?
Əsl insan Philippe Pozzo di Borgo idi. O, varlı fransız aristokratı və iş adamı idi. 1993-cü ildə paraplan qəzasından sonra tetraplegik olmuşdu. (insanın dörd ətrafının, yəni həm hər iki qolunun, həm də hər iki ayağının iflic olması və ya ciddi hərəkət itkisinin olması deməkdir. Bu, adətən onurğa beyninin boyun nahiyəsində zədələnməsi nəticəsində baş verir. Əgər 2 ayaq iflici desək, bu , paraplegiyadır. )
Filmdəki Driss əslində Abdel Yasmin Sellou adlı əlcəzairli gəncdən ilhamlanıb. Yəni real həyatda Driss seneqallı deyildi, əlcəzairli idi. Buna dair bənzər filmlər, yazılmış kitablar da var. Elə isə izləməyə dəyər! Dəyməsə bu qədər yazı yazmazdım hər hal . (Yazar gülümsəyir.)