bugün məsləhət təsadüfi
sözaltı sözlük
Yoxlama mesaj

yenilə | gündəm

12345»

başlıq aç + 🎞 lenta
son ▾
sözaltı player verdens verste menneske | kino   4b hərəkatı   azərbaycan və cənubi koreya   noyabr 2 yazarların xəyalları 2 azərbaycana və ya azərbaycanlılara xas xüsusiyyətlər   şablon azərbaycanlı sualları   qızlardan qızlara tövsiyələr   gijdıllağ   sözaltı lab   nvda   ayrılıq   gta 6 2 sözaltı sözlük 3 sözaltı günlük 2 içini sikim dedirdən anlar   hypergamy   anthropic   gecəyə bir mahnı paylaş   dövlət orqanları arasındakı konfliktlər   nisbilik nəzəriyyəsi | elm   twin paradox | elm   uşaq ağlı ilə inanılanlar   dərdlərin nisbiliyi  
digər ▾
abş hava qüvvələri tarixi   sözaltı jurnal 7 milo of croton   minigolf las vegas  
hamısı ▾
verdens verste menneske | kino   abş hava qüvvələri tarixi   sözaltı jurnal 7 milo of croton   minigolf las vegas   4b hərəkatı   azərbaycan və cənubi koreya   noyabr 2 yazarların xəyalları 2 azərbaycana və ya azərbaycanlılara xas xüsusiyyətlər   croke parkın gizli tarixi   kontinium   pallasite   chugyeogja | kino   şablon azərbaycanlı sualları   qızlardan qızlara tövsiyələr   gijdıllağ   sözaltı lab   nvda   new cersi vilayəti tarixi   university of connecticut stamford   fermion   the blair witch project   ayrılıq   gta 6 2 sözaltı sözlük 3 sözaltı günlük 2 içini sikim dedirdən anlar   hypergamy   anthropic   gecəyə bir mahnı paylaş   dövlət orqanları arasındakı konfliktlər   rome‑berlin‑tokyo oxu   optogenetika   zachary levi   autodefensas unidas de colombia   nisbilik nəzəriyyəsi | elm   twin paradox | elm   uşaq ağlı ilə inanılanlar   dərdlərin nisbiliyi  
sabitlənən ▾
son baş verənlər37sözaltı jurnal251sözaltı intellekt13sözaltı yeniliklərsözaltı divan35sözaltı sifarişsözaltı xəbərsözaltı futbol219laboratoriya
populyar ▾
sözaltı sözlük 4 yazarların xəyalları 4 sözaltı günlük 4 uşaq ağlı ilə inanılanlar 3 uşaqların döyülməklə tərbiyə edilməsi 3
arxiv ▾
yeniçərilər   moein   ganymede   jensen huang 5 sözaltı günlük 12 abş hava qüvvələri tarixi croke parkın gizli tarixi hypergamy new cersi vilayəti tarixi rome‑berlin‑tokyo oxu








maks plank



facebook twitter əjdaha lazımdı izlə dostlar   mən   googlla
fizika - öyrənildiyində təəccübləndirən məlumatlar - baharın on yeddi anı - kvant fizikası - işıq - fotoelektrik effekti - neandertal - euro 2024 - the schwarzschild solution to the nexus graviton field
başlıqdakı ən bəyənilən yazılar:

+7 əjdaha

1. adına fizikada sabit bir ədəd təyin edilmiş, elmdə yeni cığır açan nadir alimlərdən biridir. elədiyi ən böyük işlərdən biri qara cisim şüalanmasına aydınlıq gətirməsi oldu. vəziyyətdən tam dəqiqliyi ilə mənim də xəbərim yoxdu. amma mümkün qədər az işıq əks etdirən, yəni qara bir cismi qızdırdıqda müəyyən müddətdən sonra işıq saçır, şüalanır. alimlər də bu şüalanmanı araşdıranda qəribə bir vəziyyətlə qarşılaşırlar. deməli saçılan işığın dalğa uzunluğu və şiddəti arasında əlaqəni göstərən bir grafik çəkəndə aydın olur ki, burda nəsə düz deyil. yenə deyirəm sizə nəyə görə belə olduğunu yaza bilməyəcəm amma problemin nə olduğunu bilirəm. deməli bu qrafikə görə qara cisim qızdırıldıqca davamlı olaram işıq saçmalı idi və bu da sonsuz bir enerji deməkdi ortada səhv olan bir şeylər var idi. plank qardaşımız məsələyə aydınlıq gətirdi. onun təklifinə əsasən işıq şüaları davamlı olaraq deyil də enerji paketləri şəklində, kvantlar olaraq yayılır. paketlərin sahib olduğu enerji onların dalğalarının rəqs etmə tezlikləri ilə birbaşa əlaqəlidir. aradakı əlaqəni də alimimizin şərəfinə plank sabiti adlandırdılar. bu təklif elmdə gözləniləndən çox şey ortaya çıxardı. bu enerji paketlərinə fotonlar da deyildi. bu fotonların kütləsi olmasa da möcüzəvi şəkildə impulsa sahib idilər. elektronlarla toqquşanda özünü adi billard topu kimi aparır, yəni istiqamətini dəyişə bilir. işığın cisim olaraq təsəvvür olunması başqa bir müəmma idi çünki işığın dalğa olaraq yayıldığını isbatlayan təcrübələr də var idi. bütün bu müəmmalar yeni bir elm sahəsi kvant mexanikasının əsasını qoydu. aydın oldu ki, işıq sürətinə yaxın sürətlərdə bütün cisimlər dalğa özəlliyi göstərir. de brogli adlı alimin hazırladığı düstura görə hərəkət edən hər cisim dalğa özəlliyi göstərir sadəcə bu işıq sürətinə yaxın sürətlərdə nəzərə çarpır. bundan başqa təcrübələr göstərdi ki, işığın müəmmalı təbiəti sadəcə dalğa və cisim özəlliklərinə eyni anda sahib olması ilə bitmir. başqa bir müəmma işıq sürətinin hər hansı bir referans nöqtəsindən asılı olmamasındadır. məsələn bir maşın saatda 100km sürətlə şimala doğru hərəkət edir. ikinci bir maşın da şimala doğru 80 km sürətlə hərəkət edir. əgər biz ikinci maşında oturub birinci maşını müşahidə etsəydik onu 20 km sürətlə şimala doğru hərəkət etdiyini görərdik. indi isə qayıdaq işığa. işıq saniyədə 300000km sürətlə şimala doğru gedir və bizim də "arabamız" saniyədə 50000km sürətlə şimala doğru gedir. prinsipcə biz işığın sürətini saniyədə 250000km şimala doğru ölçməliyik. amma bu baş vermir. işıq yenə də sabit saniyədə 300000km sürətlə şimala doğru getməyə davam eliyir. bu alimləri sözün əsl mənasında şoka saldı. adicə ibtidai sinif şagirdinin bildiyi v=s/t düsturu bu vəziyyətdə səhv çıxırdı. uzun müzakirələrə həmişəki kimi albert einstein reyiz son qoydu. kişi böyük cəsarət göstərib "əgər işıq sürəti sabit qalırsa onda məkan bükülməli və zaman yavaşlamalıdır" dedi. bu hələ də indiyə kimi məntiqli izah kimi qəbul olunur. hətta bəzi sübutları da var.

+2 əjdaha

2. görkemli alman fiziki. kvant nezeriyyesinin banisi kimi xx esrin evvellerinden fizika elminin inkişafı istiqametini müeyyenleşdirmişdir.



hamısını göstər

maks plank