41 yazar | 16 başlıq | 88 entry
yenilə | gündəm


#son entylər 88 yeni entry cəmiyyətə demək istənilənlər 16 yüz ilin yalanları 9 verilməsi istənilməyən adamı əsəbiləşdirən suallar 6 əzilmə hissi   26 sentyabr 2021 almaniya seçkiləri 3 ubi sunt   cəmiyyətə demək istənilənlər 12 varlıq və yoxluq arasında   bakı dövlət universiteti   acı uşaqlıq xatirələri   mubi.com   art journaling   klipi ilə dinlənilməli olan musiqilər 3 darıxmaq 2 sadomazoxist   #sözaltı fotoqrafiya 2 ən yaxşı oyun soundtrackları 2 christian eriksen   x ae a-12   çiqorin müdafiəsi 2 sirius 2 uzaq məsafəli münasibət 2 şəxsiyyət vəsiqəsində qan qrupunun yazılmasının səbəbi 2 hepatit b   sözaltı partiyası   qadınların xoşladığı kişi ətirləri 3 umbay   bukayo saka   olivia rodrigo   andreas christensen   baxılası youtube videoları   dəri kresloda oturarkən çıxan osturaq səsi 3 la casa de papel 3 lichess.org   həyatın nə qədər cındır olduğunun anlaşıldığı anlar   öyrənildiyində təəccübləndirən məlumatlar 2 squid game   yüz ilin yalanları 6 azərbaycanda karantin rejimi 2 breket müalicəsi   koreya serialları 3 ataya demək istədiklərimiz 5 dünyanın ən xoşbəxt insanı 4 verilməsi istənilməyən adamı əsəbiləşdirən suallar 5 juzou_9   stigmata   attestupa   gennadi anaşkin   shuushi   isao takahata   çövkən   19 sentyabr 2021 iranın araz boyu hərbi təlimləri   auskultasiya  







dune

| ədəbiyyat

facebook twitter əjdaha lazımdı   googllalink
sözaltı etiraf - cizız krayst - həyat fəlsəfəsi edilə biləcək ən gözəl cümlə - sözlük üçün alternativ tərcümələr - türkiyə - mükəmməl sözlər - maraqlı məsələlər - isa şahmarlı - nebech -

    1. vurğunu olduğum bir elmi- fantastik dünya. frank herbertin ustalıqla yazdığı, inkişaf etdirdiyi və müasir dünyamızın bir çox probleminə işarə edən sətirləri ilə milyonlarca oxucunun sevimlisinə çevrilən bir kitablar silsiləsidir. ata herbert 6 ədəd kitab yazmışdır, daha sonra oğlu brian herbert bir başqa elmi- fantastik ədib kevin j. anderson ilə birlikdə dune dünyasını genişləndirmişdir. belə ki, bu cütlüyün yazdığı "prelude to dune" trilogiyası atasının yazdığı ilk dune kitabına zəmin hazırlayır və atasının çox sevdiyi "birdən birə hadisələrə girmək" xasiyyətinə bələd olmayanlar üçün çox gözəl kitablardır. ata herbertin yazdığı dune romanında bəhs edilən atreides ailəsinin öz vətənləri olan və dune planetinin əksinə gözəlliklərlə dolu, yamyaşıl və bol su ehtiyatlarına sahib caladan' ı necə tərk etdiklərini, əzəli rəqibləri harkonnen' lər ilə dune üstündəki savaşının pərdə arxasını izah edir, eləcə də qalaktikaya hakim olan corrino ailəsi, bene gesserit və bene thelilax, bundan əlavə bir çox irili- xırdalı digər ailələr (vernius, richiese, ginaz, ecaz, mutelli, moritani və s.), "suiqəsdçilər savaşı" haqqında məlumat verir və ata herbertin yazdıqlarında gördüyümüz gurney halleck, duncan idaho, gaius helen mohiam, vladimir harkonnen, i leto atreides və daha bir çox obraz haqqında daha ətraflı məlumat alırıq. sözünü etdiyim iki cütlüyün yazdığı bir digər məşhur trilogiya isə "legends of dune" trilogiyasıdır. bu trilogiyada insanların robotlar qarşısındakı mübarizəsindən və o məşhur butlerian cihadından söz açılır, sarena butler kimi bir obrazı tanıyırıq, corrin müharibəsini görürük və s.
    bundan başqa daha bir çox dune kitabı yazan bu iki yazar görünür ki uzun müddət ata herbertin qoyub getdiyi şərbətdən içəcəklər. narazıyıqmı? gözəl yazıldığı müddətcə xeyr.
    indi keçim ata herbertin yazdıqlarına. əvvəlki entry ilə giriş məlumatı verilib, fikrim yoxdur ki uzun və sıxıcı dune hadisələr xronologiyası yazım. bunun əvəzinə yazarın bir xatirəsini bölüşmək istəyirəm (daha sonra bütövlükdə dune dünyası üçün oxunma sırasını yazacağam):

    "... kitabın müvəffəq olub olmaması haqqında heç düşünməmişdim. düşündüyüm tək bir şey var idi, o da yazmaq. altı illik tədqiqatdan sonra hekayəni cəmləşdirmək üçün qolları çirmələdim; bir çox mövzunu ortada ziddiyyət qalmayacaq şəkildə bir- birinə toxumaq lazım gəldi. bu əvvələ baxanda olduqca diqqət tələb edən bir iş idi. bu hekayə məsih mifini incə detallara qədər təsvir etməli idi. hekayədə insanların işğal etdikləri planeti yalnız enerji vermək qüdrətinə malik makina olaraq görən düşüncənin yaradılışı olacaqdı. siyasət və iqtisadiyyatın bir- biriylə əlaqələnməsinə giriş xarakteri olacaqdı. dəqiq təxminin və bunu etmənin nə kimi tələlər hazırladığı və bunları aşıb keçmə olacaqdı. bu kitabda "hər şeyi dərk etmə" dərmanını tapmaq və əgər belə bir şeyə aludə olunarsa onun gətirəcəyi fəsadların nələr olacağından danışılacaqdı. içməli su, neft və hər gün azalan su ehtiyatlarının analoqu olacaqdı. bu həm ekoloji roman olmalı, həm də insanlarla və onların insani dəyərləri haqqında insanca düşüncələrinin vəhdəti olan hekayədən danışmalı idi və bütün buna kitabın hər sətrində diqqət etməliydim. bütün bunlardan başqa düşüncəm yoxdu. ilk kitabın ilk nəşrindən sonra, nəşriyyatların rəyləri çox gec gəlməyə başladı və gəldiyində də həqiqətdən uzaq idi. tənqidçilər kitabda tənqid etmədikləri yer qoymadılar. on ikidən artıq nəşriyyat elə ilk anda kitabı rədd etdi. kitabın reklamı yox idi, amma bir şeylər baş verirdi. iki il sonra, kitab mağazaları və oxucuların kitabı təmin etməkdə problem yaşadıqları şikayətini eşitdim. və ardınca bütün dünya kataloqu kitabı tərifləməyə başladı. yeni bir dastan mı yazdın sualları verən telefonlar gəlirdi və mənim cavabım "vallah xeyr, billah xeyr!" olurdu. demək istədiyim, müvəffəqiyyətin yavaş- yavaş fərqinə varılmasıdır. ilk üç dune kitabı çapdan çıxdıqdan sonra, mənə deyildiyinə görə bunun populyar kitab olduğu, dünyada on milyon tirajla çap olunması ilə nəşriyyatların ən məşhur kitablarından birisi olduğuna şüphə qalmamışdı. indi isə insanların ən çox verdikləri sual "bu müvəffəqiyyət sizcə nəyi ifadə edir?" sualıdır.
    bu sual məni təəccübləndirir. əslində uğur qazanacağımdan şüphə etməmişdim. amma bu bir iş idi və mən də bunu etdim. "dune messiah" və "children of dune"un bəzi fəsilləri ilk dune kitabı bitmədən yazılmışdı və ilk kitabı yazarkən daha da inkişaf etdirdim, amma ümumi ssenari heç vaxt dəyişmədi. mən bir yazar idim və yazırdım.
    uğur, daha çox yazmaq üçün vaxt ayıra biləcəyin mənası idi. geri dönüb baxdığımda instinktiv hərəkət edərək doğru bir şey ortaya çıxartdığımı görürəm. uğur üçün yazılmır. belə bir münasibət diqqətinizin böyük hissəsini yazmaqdan yayındırar. həqiqətən yazmaq istəyirsinizsə, qarşınızda bircə şey var: yazmaq.
    siz və oxucunuzla arasında yazılmamış bir müqavilə var. bir insan kitab almağa gedib, əziyyətlə qazandığı pulunu (yəni enerjisini) sizin kitabınız üçün verirsə, deməli, siz onun bu kitabdan zövq almasını təmin etməklə məsuliyyətlisiniz.
    həqiqətən də mənim üçün uğur demək bu idi. (frank herbert)

    seriyaya aid kitablar:
    klassik seriya (yazar- frank herbert),
    1. dune (1965)
    2. dune messiah (1969)
    3. children of dune (1976)
    4. god emperor of dune (1981)
    5. heretics of dune (1984)
    6. chapterhouse: dune (1985)

    brian herbert və kevin j. anderson' un yazdıqları,
    prelude to dune trilogiyası:
    1. house atreides (1999)
    2. house harkonnen (2000)
    3. house corrino (2001)

    legends of dune trilogiyası:
    1. the butlerian jihad (2002)
    2. the machine crusade (2003)
    3. the battle of corrin (2004)

    seriya olmayan kitablar aşağıdakı iki kitab:
    1. hunters of dune (2006)
    2. sandworms of dune (2007)

    heroes of dune seriyası:
    1. paul of dune (2008)
    2. the winds of dune (2009)

    great schools of dune trilogiyası:
    1. sisterhood of dune (2012)
    2. mentats of dune (2014)
    3. navigators of dune (2016)
    bununla yanaşı biri ata herbert digəri 8- i oğlu tərəfindən yazılan 9 qısa hekayə də var.

    desəniz oxumaq istəsək necə və hardan başlayaq? mən tövsiyə edərdim əvvəlcə legends of dune və prelude to dune ilə başlasanız daha gözəl olar. daha sonra klassik seriyanı oxuyun. bu 2 kitab sonrasında davam etmək istəyini nəzərə alaraq digər kitabları oxuya bilərsiniz.

    qeyd. sözünü etməyi unuttuğum nöqtələri fürsət tapdıqca əlavə edəcəyəm.
    2. Dune sevdiyim əsərdir. Denis villeneuve məncə bu işin öhdəsindən gələcək. Amma bir əmması var. Əsəri oxuyanlar bilər. Liet kynes adlı bir planetlərarası alim var kitabda. Ekşidə bir yazar bu barədə entry yazmışdı. Liet kynes kişi cinsindəndir. Amma filmdə onu Sharon Duncan brewster adlı aktrisa canlandıracaq. Seksist falan deyiləm. Amma "kitaba 100 faiz sadiq qalacam" deyib bunu etmək ikiüzlülükdür. Ekşidəki yazarın da yazdığı kimi, təsəvvür elə isa peyğəmbər haqqında film çəkilir. Peyğəmbərin obrazını da qadın canlandırır. Məntiqsizlikdir. Ümumiyyətlə bu gender swap məsələsi gələcəkdə hələ çox olacaq. Mən hətta gələn ilki The lord of the rings serialında potensial gender swap və ya zənci elflərin olacağından qorxuram. Yenə deyirəm mən irqçi və ya Seksist deyiləm. Kitablara uyğun bir film və ya serial izləməyi istəmək günah deyil. Bunu etməklə onlar rəhmətlik TolkienFrank Herberti qəbrlərində tərs döndürürlər. Avropalılar və amerikalılar bunu artıq normal qarşılayıb və mən bunu necə etdiklərini başa düşə bilmirəm. Bunlara baxmayaraq yenə də bu iki əsəri səbrsizliklə gözləyirəm. Ümid edirəm ki, zay çıxmazlar.
    3. 1974-də fransız alejandro jodorowsky filmi sinemaya uyarlamağa qərar verir, senari, oyuncu kadrosu filan hazır olur amma maliyyəti çoxdu deyə yapımcı tapa bilmir, o dönəmdə star wars girir vizyona ve dune unudulur. sonra bir də çəkməyə qərar verirlər david lynch olur rejissor, amma yenə büdcə sıxıntısına görə bərbad bir film çıxır ortalığa.2000-də serialın çəkirlər, nəticə yenə rəzalət.
    sonra studio yenidən çəkmək qərarına gəlir və başa da denis villeneuve-ü gətirir, o da kontrol tamamən məndə olacaq və istədiyim büdcəni də alacam şərti qoyur. oyuncu kadrosu da göz doldurur və 18 dekabrda vizyona girməsi gözlənilir.
    4. elmi fantastik romanın klassik nümunəsi, ondan sonrakıların qida mənbəyi, atası. fantastik tərəfi çəkicə daha ağırdır. şərq insanı onu daha dərindən dərk edir. yeni filmi də yoldadır, traileri çıxdı.

    klassik altı cildliyin 5 cildini tam bitirsəm də, 6-cı cildi bitirə bilmədim. hər dəfə bir maneə çıxdı. böyük ehtimalla, bundan sonra da oxumayacağam.

    oxuyanlar üçün deyirəm: fremenlər ürəkdi.
    5. Öz kainatına sahib olan kitabları sevirəm. Bu kitab onlardan biri idi. Müəllif dini, dili, ənənələri, əfsanələri və tarixi ilə tamamilə fərqli bir dünya yaradıb. Buna görə oxumağa başlamazdan əvvəl bu barədə qısa bir araşdırma aparmaq və ya heç olmasa kitabın arxa üzündəki əlavə məlumatları oxumaq yaxşı olardı. Çünki kitabda mövzu kəsilir və baş verənlər izah olunmur. Məsələn, Butlerian Cihadından sonra baş verdiyi deyilir, lakin Butlerian Cihadın nə olduğu, necə və niyə olduğunu tam olaraq açıqlanmır. Kitabın arxasındakı əlavə məlumatlarda Dune planeti, dinlər, qədim zadəgan sülalələr və müxtəlif siyasi qurumlar haqqında qısa məlumat və lüğət var. Kitabı oxuyarkən Dune'u Ərəbistan kimi düşündüm. Yalnız səhra iqliminə görə deyil; Gözlənilən bir peyğəmbər olması, bunun əvvəlcədən elan edilməsi, bu peyğəmbərdə müxtəlif əlamətlərin görüləcəyi, bu peyğəmbərin xalqına bildiklərini öyrətməsi və düşmənlər ilə mübarizə aparması mənə Məhəmməd peyğəmbəri xatırlatdı. Fremenlərin istifadə etdiyi bəzi sözlər belədir: Bədəvi / ihvan Bədəviyan, bila-keyf, seyyidina ... Yalnız islam təsirləri yoxdur. Məsələn, qəbul edilmiş dinlərdən birinin kitabı narıncı Katolik incilidir. Hekayə Arrakis adlanan səhra planetində baş verir. Planetin yerli sakinləri olan Fremenlər bu planetə Dune deyirlər. Planetin başqa bir planetdə olmayan melanj adlı çox qiymətli ədviyyatı ilə əhəmiyyətli ticari dəyəri var. imperatorun əmri ilə Duke Leto Atreides planeti ələ keçirir və ailəsi ilə birlikdə bu planetdə məskunlaşır. Bundan sonrasını yazmıram. Çünki spoilerdir. Və kitabın elmi qurğu ilə qarışıq bir fantaziya olduğunu yazmalıyam. Niyə elmi qurğu kateqoriyasına daxil edildiyi çox aydındır, amma içindəki fantastik elementlər və fantastikaya fərqli yanaşması bu kitabı digərlərindən fərqləndirir. Mütləq oxunmalı bir şahəsərdir.
    6. hər cümləsi böyük bir diqqətlə yazılmış və oxuyarkən fəlsəfəyə, psixologiyaya və dinlə bağlı mətnlərə doyduğumuz, yazılmış ən önəmli elmi fantastika nümunələrindən biri. Yazar frank herbert-in sahib olduğu maraq dairəsinin mənimkinə çox yaxın olması və onun bu maraq dairəsi sayəsində belə bir əsər ortaya çıxarmış olması əsəri oxuyarkən həyəcanımı qat-qat artırır.

    Keçən səfər isə zehnimdən çıxara bilmədiyim, məni çox düşündürən belə bir hissə oxudum:

    "Yücelik geçici bir deneyimdir. Asla kalıcı değildir. Kısmen insanoğlunun efsane yaratmaya meyilli hayal gücüne dayanır. Yüceliği deneyimleyen kişi, nasıl bir efsanenin içinde olduğunu anlamalıdır. Kendisine hangi imajın verildiğini düşünmelidir. Alay etmesini de bilmelidir. Böylece rolünü inanmadan oynar. Alaycılık, kendini rolüne fazla kaptırmasını önler. Bu nitelik olmazsa, yücelik insanı yok eder."


sən də yaz!