dilimizin ən böyük problemləri



əjdaha lazımdı   googllalink

    1. bu sifarişi verən: Can vermə qəmü eşqə ki, eşq afəti-candır
    Dil alimlərinin yazı qaydasıyla yersiz oynayıb, yeni sözlər ortaya qoymaması. Yeni söz dediysəm, dialekt, arxaik sözləri ümumişlək hala gətirmək, bəzi xarici sözlərə alternativ tapmağı nəzərdə tuturam. Bu templə dildə kasadlaşma gedəcək.
    2. Dilimizdə zatən qarşılığı var olan sözlərin yerinə yeni xarici sözlər gətirilməsi. Məsələn son zamanlar mətbuatda eşitdiyim feyk (fake) sözü. Axı bizim dilimizdə zatən işlənən "saxta" sözü var. Nəyə lazımdır əvəzinə "feyk" demək? Ayrı vaxt sinə gərərək dilimizin qorunulmasından danışılır halbuki.
    3. "Saxta" sözü onsuz da fars dilindəndir , ساخته sāχte kimi yazılır.
    Fars dilinin Azərbaycan dilinə güclü təsir payını azaltmaq üçün müasir dövrdə Avropa xalqlarının çoxunda işlənən bir sözün dilimizə nüfuz etməsi pislənməməlidir ,əslində. "Fake" sözünə gəlincə , kökləri barədə 3 ayrı nəzəriyyə vardır.
    4. aləmin bir-birinə dəyməsi. Türk mənşəli, ərəb mənşəli, fars mənşəli, rus mənşəli və beynəlxalq mənşəli sözlərin bir araya gəlib ortaya kaşa-maşala bir dil əmələ gətirməsidir. Bütün bunlarla yanaşı, dilimizdəki sözlərin qıt olması. ingilis sektorda oxumuşam, elə olurdu müəllim dərsi başa salanda hərdən azərbaycan dilində də danışırdı, deyirdik ki, səalla qayıt ingiliscə başa sal. Öz dilimizdə hər şeyi bilirik, amma heç nə başa düşmürük.
    5. Dilçilik institutu operativ iş görmədiyindən dolayı dilimizin leksikonunda çatışmazlıq tez nəzərə çarpır. Azərbaycan dili Deyildiyi qədər kasad deyil, ədəbi nümunələri diqqətdən keçirəndə nə qədər yeni sözlər öyrənirəm, bunların arasında ərəb mənşəli, fars mənşəli, rus-avropa mənşəli nümunələrə də rast gəlmək olar. Fikrimcə, dilin alınma sözlər hesabına inkişafı pis yol deyil, əlbəttə, hər kəs istəyər ki, türk mənşəli sözlər üstünlük əldə etsin, amma yaşadığımız regionda türklərin üstünlüyü rus və ərəb-farslardan dəfələrlə az olub, bu da dilimizə təsir göstərib.
    Bu gün məsələni həll etmək institutun boynuna düşür, onların irəli sürdüyü təkliflər isə məsxərə obyektinə çevrilib. Məsələn, elə geyçim sözü. ilk eşidəndən qulağa xoş gəlmişdi, amma cəmiyyət bunu qəbul eləmədi. inkişaf üçün çalışmalıyıqsa, buna görə də məsələyə ciddi yanaşmaq lazımdır.


sən də yaz!