azərbaycanlıların avtoritarizm və konservatizm sevgisi

| mədəniyyət

əjdaha lazımdı   googllalink

    1. Azərbaycan xalqının əksəriyyətində müşahidə olunan tendensiya. Putin, erdoğan, lukaşenko, trump möhtəşəm liderlər kimi görülür. Dedikləri bir-iki söz, yaratdıqları persona, insanların konservativ fikirləri üstünə edilən populist çıxışları xoşlarına gəlib, olublar böyük lider. Xalqını sevirmiş, avropaya dirənirmiş(!), Pəh. Daha keçib, bizimkini də tərifləyin. Fərqləri nədir ki? Bizimki çox liberaldı yəqin, ona görə sevmirsiniz -* Hələ azərbaycanda oturub Trump pərəstişkarlığı edənlər var. Trump kimi bir adamı necə yaxşı şəxsiyyət, lider kimi görmək olar, başa düşə bilmirəm. Belə sevirsinizsə, bir öyrənin trumpın prezidentliyi, siyasəti haqqında, boş-boş danışmayın. Arada fikirləşirəm ki, sabah azad seçki olsa, bu xalq normal bir lider seçə bilməz.
    2. (bax: trauma bonding)

    hərçənd, konservatizm anlayışının qorunan dəyərlərə görə dəyişdiyini düşünürəm o ayrı.
    3. Avtoritatizm sevgisi mənə də çatmır, AMMA AÇIĞI mən də konsertavoram. Bu tutuculuq və ya gericilik deyil. Konservatizm bir prossesin, bir dəyişimin devrimsəl olmağını deyil, təkamül nəticəsində olmalı olduğunu müdafiə edir. Yəni, nümunə üçün sovetler gəldi, bütün dəyərləri məhv etdi, hamısını birdəfəlik ortadan qaldırdı, nəticədə 37 repressiyaları oldu. Konservatizm isə deyir ki, bir dəyişiklik edilmək istənilsə, bu birbaşa olaraq deyil, yavaş, təkamül kimi olmalıdır. Bundan əlavə, konserrvaitzmə görə bu ani sıçrayışlar özü ilə bərabərində daha ağır nəticələr gətirə bilər. Ki, bunu sovet hakimiyyətində gördük. Ona görə konservatizmın bir nömrəli düşməni sosializmdır. Mənim düşüncəmə görə də, mükəmməl bir idealogiyadır, lakin əgər bir namizəd çıxsa və desə ki, mən konservatoram və ona görə səs istəyirəm səs vermərəm ona, çünki, siyasətə nifrət edirəm və siyasətçilərə inanmıram. Bundan əlavə, bəlkə təəccüblənəcksiniz, lakin, konservatizmə ən yaxın düşüncə şəkli olan filosoflardan biri də Nietzsche idi. Fransız devrimini daima lağa qoymuş və ani dəyişimlərin necə nəticələndiyini hər fürsət düşdüyündə vurğulamışdır.
    4. Trump-ın qələbəsindən sonra qlobal dalğada avtoritar meyillərin artmasından sonra London business school tədqiqatçıları maraqlı bir araşdırmaya imza atıblar link . Qısaca toplumdakı avtoritaryönümlü davranışların əsas səbəblərindən biri kimi iqtisadi çətinliklər hesab olunur. Bunda məqsəd o ola bilər ki, dominant liderin iqtisadiyyatı bərpa edəcəyinə inanırlar.
    istisna etmirəm ki, Azərbaycan toplumundakı vəziyyət bundan fərqlidir. Vətəndaşların əksər hissəsini insan haqları, media, söz, vicdan azadlıqları maraqlandırmır, 2015-ci il öncəsi Azərbaycana qayıtmaq kifayətdir onlar üçün. Təki yanılım, təki səhv çıxım, amma mənim bu xalqın azadlıqlara dəyər verdiyinə dair zərrə inamım yoxdur. Bir şey ki, ilhama, eləcə də avtoritarlığa "rəqib" olaraq* Tural Abbaslı kimi birini dəstəkləyir, ondan demokratiya gözləmək kimi xülya görürlər. Bununla ölkə insanın demokratiya anlayışının "müasirlik soyunmaq demək deyil" fəlsəfəsi ilə eyni olduğunu demək olar.

    Konservatizmə gəldikdə isə bu əslində hər toplumda olan və son illərdə dəstəkçilərini artıran axımdır, bayden sonrası dünya üçün dəyişiklik gözləsəm də, bizə bunun heç bir təsiri olmayacaq əlbəttə*, bir halda ki bu kütlə 30 il əvvəl də eyni ağılda olana tərəf çıxırdı, indi də çıxır və özlərini aldatdıqları müddətcə çıxmağa da davam edəcək.
    Əlqərəz, Azərbaycan xalqı əksərən hansı yola doğru gedirsə, onun əksinə irəliləmək daha məntiqli görünür mənə. Sonluğu da bu ölkəyə daş qoyanı yad etməklə bağlamaq istərəm*


sən də yaz!