yazarların əlləri

kompot · 2023-06-17

yazar olmaq üçün ilk şərtdir əlinin olması. edit: əl olması şərt deyil. əsas yazmağa fikrin olsun. (italik: sifarişi verən: D..

21. Könül istərdi ki, daha incə əl şəkli yükləyək, bizdə də bu vardı

22.

Note: yaşadığım 2/5 təhlükə səviyyəsində bir tibbi vəziyyət idi. Şişirtmirəm, nədirsə onu deməyə və məlumatlarla sizə nəsə qatmağa çalışacağam. Xoş oxumalar!
Bu gün sizə çox əlaqəsiz bir şəkildən bayılmamı , səhər yeməyinin önəmini və sonda bayılma/ ürək getməsi/ panik atak/ qıcolma fərqləri və müdaxiləsi haqda danışacam. Hətta "my heart will go on" etməmişdən öncəki saniyələr..
Bu bəziləri üçün rastagələn bir hal olsa da, bilməyənlər üçün öz təəssüratlarımı bölüşmək istərdim.
Demək, yediyim 3-4 peçenye və kurtkama atdığım 1 dilim çörəklə salona yollandım. Aclıq hiss etmirdim. Hətta yeməsəm də yola verə bilərəm deyə düşündüm. Salonda orta bir enerjiylə daxil olub həvəslə yerimə əyləşib necə bir dırnaq edəcəyimizi az çox deyəndən sonra məqalə oxumağa başladım. Bir tərəfdən də gel lakın ağrısına dözürdüm. Ara-ara şüa aparatından çıxardıqda üfləyib dırnaqlarıma nəfəs aldırmağa çalışırdım. işçinin "ehtiyatlı ol, kənara dağıtma" deyişindən sonra bir az daha diqqət göstərməyə çalışdım. Bir az keçdikdən sonra Həfif ürək bulantısı hiss edirdim. Bir anda gözlərimin bir yerə dikildiyi, başımın yavaşca döndüyünü hiss etdim. "Keçər" deyə düşündüm. Əvvəl unidə də başıma gəlmişdi, axşamı yuyundum deyə sinüzitə bağlı olduğunu hesab edirdim. Keçmədi. Sanki başım topaç misalı fırlandı. "boşluğ"a düşdü . Sadəcə qaranlıq. Tək hiss etdiyim ürəyimin məni stulumdan tərpədəcək dərəcədə çırpdığı idi. Hətta çiyinlərimin senkronizə şəkildə əvvəl sağın sonra solun irəli atıldığı. Kimsə məni mi silkələyirdi? Sanmıram. Amma huşum itmişdi. Zehnimdə bədənim qapqara, sadəcə ürəyim qırmızı idi və yerindən çıxarmışcasına hərəkət edirdi sanki.. murph, oradamısın deyirdim. Murph duymuyordu beni, çırpınırdı.
Ürəyimin şüvənliyindən sonra Bir anda gözlərim açıldı. Ətrafımda işçilərin başıma yığılıb mənə heyrətlə baxdığının şahidi oldum. "Amk ölmedik mi la" dedim öz-özümə
"Bu kadar kolay olmaz, ebubekir" dedim yenə. Bayılanda Arxa fonda da əndrabi mahnı çalırdı, dedim böyle de gidilmez beeğh
Bu məkanda olduğumu unutmuşdum, sanki yuxudakı kimi yarı ölü halından ayılmışam. Bu arada işçi necə tənbeh edibsə hələ də əlimi o şüa aparatından çıxartmamışam. Ayağa qalxıb yerimi dəyişəndə içimdə sadəcə bu hiss var idi ki, ümid edirəm, epilepsiya/atak ım yoxdur, əgər belə bir şey olsa hər şeyi atıb ailəmin yanına getməli olacam deyə düşündüm. Məni qapının yanına oturtdular. Başımın üstündə "təcili yardıma zəng edək mi" sualı deyilirdi. Dəfələrlə başım itmiş vəziyyətdə "hə" dedim. "Ailənə xəbər et" sözü.. "ehtiyac yoxdur" cavabı.. dirəşirdi "amk bakıdakılara nə xəbər verim" deyəmmədim. "Titrədiyimi gördünüz mü" dedim
"yox, sadəcə başını masaya atmışdın" dedilər. Tək deyildim, sevindirici o idi ki, qayğıma qalırdılar, ailəmə zəng edə bilməzdim, narahatlıq da vermək istəmədim. Amma ilk dəfə başıma gəlirdi. Otaq yoldaşıma mesaj atdım. Baxmadı. Dedim "bu aynanın qabağında ya "gata only" dinləyib o yana bu yana atılıb oynayır ya 5 ci dərin yuxu fazasındadır. Nəysə.. barışdığım sevgilimə "milenaya məktublar" kimisindən "ölürəm" mesajı yazdım. Şaka..
Təcili yardım gəlməmişdi. Amma ciddi bir şey olsaydı bu qədər vaxt problem ola bilərdi. Bir ara titrəməm keçsin də özüm gedim deyə düşünmədim deyil :p. Bir tərəfdən su , şərbət içirirdilər ki, Nəhayət, gəldilər. "Amk əziyyət olduye mən gələrdim" dedim istehza ilə içimdən. Taqət 5 faiz. O da nəfəs almağa paujaja. Sual prosedurundan sonra qolunu aç dedilər. Davay çöməl desələr eliyərdim də elə bir kütlük. ölçüldü 80/50. Aşağı təzyiqli biriyəm onsuz , yuxarısı 100-110, bu hipotoniyadır. 80 ə düşməsi doublehipotoniyadır yəqin kslslj.
Düzü necə oldu, bilmədim. Əvvəl ümumən yemək yemədiyim olub amma görünür böyüdükcə sinir sistemi daha həssaslaşır. Bir neçə gün əvvəl birinə "hipotoniyonun zororu elə də yoxdur" dediyim gün artıq bu baş dönməsi ilə rastlaşıram. Tanrım, çomağın var hiss ediyorummm.
Stranger thingsdəki kimi yanıb sönən lampalar necə xəbərçi idisə baş dönməsi və kütlük də bunun xəbərçisi idi.
Bir az düzələndən sonra gülməyə az-az danışmağa çalışırdım ki, başını bir anda yerə qoymuş və çayını dağıtmış müştəriyə görə təşvişə düşməsinlər. Tibb bacısının huşsuz başımdan ad istəməsi də ayrıca qəribə idi. Amk vur kofeini sonra danışarıq da aa. Qaçmıram ki :'
Mənə kofein vuracağıq ağrıdacaq dedi. Gözlədim, Heç nə hiss eləmədim. Bədənimdə adrenalinə bağlı titrəmə və başımda kütlük vardı onsuz. Adrenalinciyim bloke etmiş ola bilir ağrını, öpürəm onu. Nəysə, necəsən dedilər, cin kimiyəm dedim dırnağımı düzəltdirməyə davam etdim
Yarı mənlə zarafatlaşır gələn gedən əhvalımı soruşurdu. Bir az gözümü dikəndə "abii bununkiler yine geldi" bakışı atırdılar deyə özümü tənzimləməyə çalışdım. Yaxşı ki unidə olmayıb dedim öz-özümə.
Digər işçi "çayının yanına qoyduğum şokoladı yeməliydin də" dedi, yarı zarafatca "gözümü dikmişdim, götürəcəkkən birdən getdim" deyə bildim . əziyyət oldu deyə bir az artıq ödədim. Utandım minnak
Atamın "bala ye, stress çəkmə, əsas can sağlığıdır" sözü qulağımda çınladı. Bu arada su için, yaxşı yemək yeyin, ayaqlarınızı oturanda yığmayın, başınızı daim aşağı salmayın--> qan sirkulyasiyasının pozulması , beyinə oksigen getməməsinə səbəbdir
Bu entrini də ayaqlarımı yuxarı divara söykəyib yazıram skj
Gələk tibbi əsasına:

Ürək getməsi- bayılma- Panik atak
Fərqlərinə
Ürək gedib ayılandan sonra sinə ağrısı olur, ona görə təcili yardım iynənin hansı olacağını bilməsi üçün bu sual verilir
"Bir yeriniz ağrıyır mı:
Və təhlükəlidir. Birdən olur xəbərdar edicilik olmur. Ürəkdə ciddi ritm pozuntusu, aritmiya, qanın beyinə getməməsidir. Təkrar riski yüksəkdir.

Bayılmada xəbərdar edicilər olur. (Sinkop)
Beyinə qan axımının müvəqqəti azalması, bədənin şalterləri müvəqqəti endirməsi
Adətən təhlükəli deyil, səbəbi araşdırılmalıdır.
Xəbərdaredici əlamətləri olur.
Baş gicəllənməsi
Gözlərin qaralması
Ürək bulanması
Soyuq tər
Zəiflik
Yavaş-yavaş yerə çökmə
5 dəqdən o tərəfə ayılma yoxdursa nevrologiya və ya ürək səbəblidir. Allah uzaq eləsin, Uzun huşsuzluq olaraq gedir. Təcili yardım mütləq, hava yolları ağız, burun yoxlanılmalı yana çevrilməli, nəfəs yoxdursa kardiak masaja keçilməli.. boğulma hallarında da belə olur.
Panik atak- real təhlükə olmadan təhlükə varmış kimi reaksiya verir. Yanlış həyəcan təbilidir. Bədən şüurlu şəkildə "qaç ya da döyüş"/"fight or flight" a keçid edir.
Sinir sistemi həssaslığı, kofein və stimulantlar, uzunmüddətli stress, emosiya içə atımı səbəb ola bilər.
Huş qalır,
Ürək sürətlə döyünür
Panik atakda qan təzyiqi düşmür, ona görə bayılma olmur.
Nəfəs çatmır kimi hiss
Sinədə sıxılma
Əllərdə titrəmə
Baş gicəllənməsi
“Ölürəm”, “ürəyim gedir” hissi (qorxu)
Keçəcək deyib arxayın edin.
Bədən pozisyasını dəyişməyə ehtiyac yoxdur. Sakit səslə danışıb nəfəs məşqləri etdirin. Dərman yalnız həkim göstərişi ilə..
10-30 dəq içində düzəlir. Qorxulu hiss edilir, amma həyati təhlükəli deyil. Ayılandan sonra titrədiyimi açıq-aşkar şəkildə gördünüz mü sualı bunun nevroloji bir həssaslığım mı törəyib törəmədiyinə görə soruşurdum.
Bonus: qıcolma- panik atak bir dəfə baş verirsə qorxu'dur, amma qıcolma xəstəlik əlamətidir.
Panik atakdan fərqli olaraq Huş yox olur, titrəmə çox güclü..başını qoruyun, bədəni yan üstə çevirin, ağızdan köpük axa bilər, ağıza nəsə tıxamayın, dil dişləmə, sidik qaçırtma

Su içirtmək(şok, çaşqınlıq vəziyyətində olan bütün hallara) , sıçratmaq olmaz
Belə.. dırnağı istədiyim kimi düzəltdirəndən sonra "sağlıqla" sözü deyildi. indi həqiqi mənada dərk etdim. Sağlıqla qalın<3
Yımax yiyin!
(baxma: huş itməsi)
(baxma: ilkin tibbi yardım)
(baxma: səhər yeməyinin önəmi)
(baxma: hipotoniya)

24. bu gün mırta çəkmişdim, başlıq çıxdı qabağıma. çehme bizi beğenmezler yeğen.

25. nə yaxşı nah atılmayıb..

30.

Buna görə əsgər getməyə bilərəm?(tətik barmagıdı,tam açılmır)

Yalnız deyilsən!