ad günü

has seak tear · 2013-02-13

yaxşı bişeydir insanın kefi yaxşı olur ən azı 1 gün ama işin o biri tərəfidə varki əgər yalnızsınızsa əsl fəlakətdi zira həmin gün tək olduğ..

41. Uşaqlıqda ailəm tanışlarla qeyd etməyimə qarşı idi deyə çox da normal xatirələrim yoxdur. Amma insan daha çox uşaqlıqda ad gününü sevir, bəlkə də yanılıram.

Artıq ailəmdən çox uzağam deyə doğum günümü dostlarımla keçirirəm. Bu yaxında nənəmin ad günü olacaq. Bayaq bir anlıq hesabladım ki, adamın 80 yaşı olacaq. Bir az kədərləndim, doğrusu. Müəyyən yaşdan sonra bu günlər təxirəsalınmış bombanın periodik döyüntüsü kimi hiss olunur. Sanki əzizlərinin əlindən alacaq gün hər il yaxınlaşmasını sənə xatırladır.

Hər nəysə, bu yaxında, keçmişdə və gələcəkdə ad günü olacaq bütün yubilyarları təbrik edirəm, şən və məsud həyat arzulayıram.

42. I'm 23 now but will I live to see 24?

43. Əvvələr çox sevindiyin və sənin üçün xüsusi bir gün olaraq yadda qalan idi lakin yaş artdıqca artıq ad günlərinə nifrət etməyə başlayırsan.

44. Dantenin ilahi komediyası çox qəribə bir yerdən başlayır. Əsərin başlanğıcında görürük ki, qəhrəman nə cənnətdədir, nə də cəhənnəmdə. Hətta əsas səfərə hələ çıxmayıb. O, qaranlıq bir meşədədir, lakin ən vacib şey artıq baş verib: o yolunu azıb.

Dante həmin vaxt otuz beş yaşında idi. Əsərin ilk cümləsində “həyat yolunun ortasında” olduğunu deyir. Orta əsr təsəvvüründə insan ömrünün yetmiş il olduğu qəbul edilirdi və otuz beş yaş bu yolun tam ortası sayılırdı. Mənim isə bu il otuz dörd yaşım tamam oldu. Deməli, Dantenin meşəsinə çatmağıma bir il qalıb. Bu, ilk baxışda adi rəqəm fərqidir. Otuz dörd və otuz beş. Təqvimdə yan-yana dayanan iki rəqəm. Amma ədəbiyyat rəqəmlərə belə baxmır. Dante üçün otuz beş yaş həyatın ortası idi. Mənim üçün otuz dörd o meşənin qarşısında dayanmaqdır. Arxada gənclik illəri var, qabaqda məni nəyin gözlədiyini isə heç kim bilmir.

iyirmi yaşında insanın qarşısında uzun bir yol olur. Otuz dörd yaşında isə yolun bir hissəsi artıq arxada qalır. Bəzi cümlələri silə bilmirsən. Bəzi qərarların nəticələri artıq səndən asılı deyil.
Bəzi insanlarla görüşməyəcəyini, bəzi şəhərlərə qayıtmayacağını bilirsən. Bəzi arzuların artıq əvvəlki kimi səslənmir. Və anlayırsan ki, əvvəllər “gələcək” adlandırdığın şey artıq elə də uzaqda deyil.

Dantenin qaranlıq meşəsi haqqında çox yazılıb. Amma mənə ən maraqlı gələn onun meşədə azması deyil. Oradan çıxmaq üçün əvvəlcə meşədə olduğunu qəbul etməsidir. insan illərlə yanlış istiqamətdə gedir və yalnız bir gün dayanıb arxaya baxanda anlayır ki, çoxdan başqa yola dönüb. Bu dönüşün dəqiq tarixi olmur. Hansısa bir qərar. Hansısa imtina. Hansısa ölüm. Hansısa uğursuzluq. Hansısa qadın. Hansısa telefon zəngi. Bəzən də heç nə… Həyatın ən mühüm dönüşləri çox vaxt adi hadisə kimi görünür. Onların əhəmiyyətini illər sonra anlayırsan.

insan öz yolunu itirəndə ona heç də həmişə yeni xəritə lazım olmur. Bəzən bir bələdçi də kifayət edir. Virgil peyda olur və Danteyə yol göstərir. Amma onu birbaşa cənnətə aparmır. Əvvəlcə aşağı düşürlər. izah edir ki, cəhənnəmdən keçilməlidir. Sonra təmizlənmə yolundan. Yalnız bundan sonra o yuxarı qalxa bilər. Burada qəribə bir həqiqət var: insan bəzən özünü tapmaq üçün əvvəlcə özündən qaçdığı yerlərə baş çəkir.

Maraqlıdır, otuz dörd yaşda insanın həm xatirələri olur, həm də kifayət qədər yolu. Həm itirdiklərini hesablaya bilərsən, həm də qarşında dayananları. Dərk edirsən ki, artıq uşaq deyilsən. Amma qocalıq hələ də uzaqdadır. iki yol ayrıcında dayanmısan. Arxaya baxanda da bir ömür görünür, qabağa baxanda da. Üstəlik ikisinin də həqiqi ölçüsünü heç vaxt dəqiq bilmirsən.

Dantenin 35 yaşında meşədə itməsi mənə başqa səbəbdən də maraqlıdır. O, həyatının ortasında yolunu itirir. Deməli, həyatın ortasına çatmaq artıq istiqamətin müəyyən olunduğu anlamına gəlmir. insan bəzən çox gec anlayır ki, indiyə qədər getdiyi yol ilə getmək istədiyi yol eyni deyil. Otuz dörd yaşda insanın qarşısında iki sual dayanır: Mən əslində hara getmək istəyirdim? Və hazırda haradayam?

Dante əsərin əvvəlində yolunu itirir. Əsərin sonunda isə artıq başqa adama çevrilmiş olur. Bu dəyişiklik bir gündə baş vermir. O, cəhənnəmdən keçir, öz qorxuları ilə üzləşir, yuxarı qalxır və bir daha dünyaya əvvəlki kimi baxa bilmir. Həyatın müəyyən dövrlərində insandan gözlənilən də məhz budur. Daha sürətli getmək yox, hara getdiyinə baxmaq lazımdır. Buna görə də otuz dörd yaşımı yolun ortası hesab etmirəm. Otuz dörd yaş mənim üçün Dantenin meşəsinə bir il qalmış, sonuncu dayanacaqdır. Bir il sonra otuz beş olacaq. Məni o meşədə nələr gözləyir bilmirəm. Çünki həyatda hər şeyi əvvəlcədən bilmək mümkün olsaydı, yolun da bir əhəmiyyəti qalmazdı. Otuz dörd yaşında mənim bildiyim tək şey budur: qarşıda bir meşə; arxada bir yol; əlimdə isə istiqaməti dəyişmək üçün hələ kifayət qədər vaxt var. Bilirəm ki, gec deyil, amma artıq əvvəlki kimi erkən də deyil.

10.09.2026

Yalnız deyilsən!