Sözaltı Sözlük - Azərbaycandilli Fikir Ensiklopediyası

1. məməli heyvanlarda zəif fərdlərin güclü liderə və sürüyə ehtiyac duyması ilə açıqlana bilinən instinkt.
sifarişi verən: local

4. simptomları müsəlman ölkələrində daha çox hiss olunan xəstəlikdir.
doğrudur, bu psixologiya, çin, şimali koreya, hətta yaponiya kimi qeyri-müsəlman ölkələrində də mövcud ola bilər.
ancaq müsəlman ölkələrində bu psixologiya daha yaxşı inkişaf edib. məsələn, səudiyyə ərəbistanında xalq özünü kralın köləsi sayır; iranda camaat "ağam! ağam! xamneyi!" şüarını səsləndirməkdən boğazları cırılıb; türkmənistan əhlindən səs çıxmır. yalnız siyasətdə deyil, digər mövzularda da eyni vəziyyət hakimdir.
lakin nəyə görə bu psixologiya islam dininin yayıldığı bölgələrdə uğurla inkişaf edib? insanı, qul və yaxud kölə olmağa məcbur edən bir dinin hakim olduğu ölkələrdə bu, qeyri-təbii ola bilməz. mentalitet də dinin əsasında formalaşdığına görə yuxarıda qeyd edilən ölkələrin vəziyyəti belədir və dinin, mentalitetin hökm sürdüyü müddətdə belə də qalacaq.
bu vəziyyət dəyişilməlidir, ya dəyişilməli deyil? bunu rousseau-nun "hər idarəetmə sistemi hər ölkəyə uyğun deyil" fikrini xatırlamaqla cavab vermək mümkündür.
bu psixologiyaya sahib insanların çoxluq təşkil etdiyi ölkədə demokratiya olsa nə baş verər?
arthur schopenhauer kimi faşizm "bani"si olan alman filosofları, öz əsərlərində almanları hər cür "söyürlər"; alman xalqını "axmaq", "cahil", "kütbeyin" adlandırırlar.
almaniya kimi qeyri-müsəlman ölkəsi adolf hitlerə yol açaraq güclüdən tərəf olmaq psixologiyasını yaşayıbsa, müsəlman ölkələrindəki kütbeyin kütlənin bu psixologiyada olması təbii haldır.