frankstein

40 0 0 0

2. nəsil yazar

entry: 40

3 post son 1 ildə

Son 1 il 2026 2025 2024 2023 2022 2021 2020 2019 2018 2017 2016 2015 2014 2013

çox

0 gün

ardıcıl post

rekord: 3 gün

gecə quşu

Yeni

Səviyyə 1

0 / 100 XP

9.6K

təxmini söz yazıb

0.1 kitaba bərabər

Statistika

Nailiyyətlər 7 / 14

İlk Addımlar

Əjdaha Balası

Tanınmış

Oxunan

Veteran

Əbədi

Abidə

Yazıçı

Əjdaha

Karma Yığıcı

Məşhur

Vikipedist

Bestseller

Həftəlik Seri

blok başlıqlarını gizlət postları gizlət

alejandro jodorowsky

bütün zamanlarda yazdığı ən əjdaha entrylər:

Notice: Undefined variable: userQuery in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 92

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 101

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 102

keçmişi xatırlamaq

+26 əjdaha

eyni anı yaşamış iki şəxsin, ya da bir yerdə illərini bölüşmüş iki sevgilinin keçmişdə yaşadıqlarından yadda saxladıqları, ya da unutduqları biri-birindən o dərəcədə fərqli ola bilər ki...

misal üçün, münasibətdə olan iki insan, bir-iki ay davamlı olaraq görüşürlər. görüşlərin birində, qadın keçmişə aid bir hadisəni danışır/xatırlayır. yağmurlu bir gecədə, evdə xalçanın üzərində sevişərkən, çöldəki küləyin təsirindən pəncərənin qəfildən açıldığını və bütün otağın fövqəltəbii bir işığa büründüyünü, həmin özəl hadisəni bir yerdə bölüşdüklərindən duyduğu xoşbəxtliyi, sevgilisinə izah edir.

sevgilisi isə, həmin hadisənin bir parçası olsa da belə, o anı birlikdə yaşadıqlarını yada sala bilmir: xalçanın üstündə sevişdiklərini olduqca yaxşı xatırlayır, lakin, qadının danışdığı an, küləyin təsiri ilə pəncərənin qəfildən açılması, içəriyə düşən mavi işıq, hiss edilən ülviyyət qətiyyən yoxdur.

keçmişə dair xatirələr bir tərəfə, bir tərəfin əsla unuda bilmədiyi və həyatının gedişatına təsir etdiyini düşündüyü şəxs, bəzən digəri üçün tamamilə unudulmuş və kadrajdan çıxarılmış olur.

kunderanın zert romanının başlanğıcında lüdvik, təsadüfən, illər öncə ciddi eşq hekayəsi yaşadığı qadının - lucienin bərbər işlədiyi yerə daxil olur. saçını kəsdirdiyi müddət ərzində gözlərini qadının üzündən çəkməsə də belə, onu tanıya bilmir, tərəddüdə qapılır. istər-istəməz özündən soruşur: "vaxtında dəlicəsinə sevilmiş bir qadının üzünə baxdıqda, kim olduğuna dair tərəddüdə qapılmaq, nə dərəcədə mümkündür?"

l'ignoranceda josef, iyirmili yaşlarında tutduğu gündəlikdə yazılanları oxuyarkən, heç bir şey xatırlamadığını görüb, dəhşətə bürünür. yazdıqlarını oxuduqca özünü tanıya bilmir. xüsusilə də, haqqında səhifələrlə bəhs etdiyi eşq hekayəsindəki gənc qızın simasını, nə qədər çalışsa da gözünün qarşısına gətirə bilmir, adını belə xatırlamır. sırf onu qıcıqlandırmaq və qısqandırmaq məqsədi ilə qurduğu oyunları, ağlatmaq niyyəti ilə danışdığı yalanları, heyrətlənərək oxuyur.

halbuki, joseflə mübahisəsinin ardınan ağır qəza keçirərək, yaralanan miladanın bütün həyatı, o gənclik eşqinə ilişib qalmışdı.

20 əjdaha! 03.05.2015 19:51, frankstein

#160893 şikayət

Notice: Undefined variable: userQuery in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 92

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 101

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 102

kafkaesk

+15 əjdaha

kunderanın üzərində ilişib qaldığı mövzulardan biri də "kafkaesk hallar"la bağlıdır. kafkaesk halların fərdlərin davranışında yenidən törəməsi (onları əbədi müşayət etməsi) kunderanı dəhşətə salır və bunu başına gəlmiş bir hadisə vasitəsilə nəql edir.

1951-ci ildə, stalinist repressiyalar dönəmində, yoldaşlarından biri rejim tərəfindən həbs edilir. bir çoxları kimi o, da törətmədiyi cinayətlərdə ittiham olunur, lakin bir çoxlarından fərqli olaraq, sonunadək ona dair qaldırılmış bütün iddiaları rədd edir. beləcə toplumun qarşısında həyata keçirilən teatral məhkəmə prosesi üçün işəyaramazın birinə çevrilir, çünki, kafkanın "məhkəmə"sindəki k obrazından fərqli olaraq rejimin ona yüklədiyi cinayəti axtarmaqdan imtina etmişdi.

nəticədə, hadisənin üzərindən on beş il keçdikdən sonra həbsdən azad edilir. həbs olunarkən bir yaşında olan oğlunun artıq on altı yaşı var. həm qadını, həm də övladı üçün izah edilməyəcək qədər xoşbəxt günlər başlayır. bu hadisədən bir müddət sonra kundera, artıq on ilə yaxındır ki, üzünü görmədiyi yoldaşının evinə gəlir və içəri daxil olduqdan bir qədər sonra qəribə hadisə ilə üz-üzə qalır. belə ki, qadın peşman vəziyyətdə yerində əyləşərək, gözləri dolmuş halda, öz oğlundan şikayətlənməyə başlayır. önə sürdüyü səbəblər isə olduqca mənasız adlandırılacaq qədər bəsitdir. misal üçün: səhərlər yuxudan gec oyanır, vaxtı vaxtında yemək masasına gəlmir və s. kundera bunun böyüdüləcək problem olmadığını dediyi arada, oğlu müdaxilə edərək: "xeyr, anam şişirtmir, haqlıdır. o cəsur və dürüst qadındır. və mənim də dürüst biri olaraq böyüməyim üçün çalışır." deyir.

kundera hadisəni belə xülasə edir, illərdir partiyanın qadın üzərində həyata keçirməyi bacarmadığını, ana öz oğlu üzərində bacarmışdı. oğlunu törətmədiyi cinayətdə ittiham edərək, onu, tanımadığı şəxsin qarşısında öz cinayətini axtarmağa təşviq eləmiş və beləcə, stalinist mühakimə müddəti ev şəraitində həyata keçirilmişdi.

kafkaesk hallar, törətmədiyimiz cinayətlərə görə ittiham edilməyimizlə başlayır və ömrü boyu içində yaşadığımız teatral məhkəmədə öz cəzamızı qəbullanmaqla başa çatır: istəmədən yaşadığımız cəmiyyətdə məhkuma çevrilirik.

11 əjdaha! 13.03.2015 12:52, frankstein

#152183 şikayət

ölüm

+13 əjdaha

ivrit dilində "həqiqət" kəlməsi üç hərfin - aleph, mem və taw`ın birləşməsindən əmələ gəlir və "emeth" deyə səslənir. həqiqət kəlməsindəki "aleph" hərfi silindikdə isə, yerdə qalan hərflər, (mem və taw) birlikdə "meth" - ölüm sözünü formalaşdırır. tolstoy isə ifadə edir ki, ölüm, həqiqətin başlanğıcıdır.

11 əjdaha! 07.07.2015 01:55, frankstein

#174214 şikayət

berserk

+22 əjdaha

Kundera üçün həyatın ən böyük paradokslarından biri insan qərarlarının əhəmiyyətsizliyidir. Hər bir seçim, əslində, təkrar olunmazdır, ona görə də heç bir ölçü meyarına sığmır. Bir dəfə yaşanan həyatın müqayisəsi yoxdur. Berserk dünyasında isə bu fikir daha qəddar şəkildə təcəssüm edir: Guts-un bütün mübarizəsi, bütün döyüşləri, bütün sevincləri — yalnız bir dəfə baş verir və bir daha təkrarlanmır.

insan taleyi, bəzən, ona öz seçimi imiş kimi görünür. Amma Guts-un həyatı bizə başqa həqiqəti göstərir: insan seçdiyini sandığı şeylərin çoxu sadəcə taleyin ironiyasıdır. Xatırlayın, o, döyüşə girmək istəmirdi, ancaq məhz döyüş onun taleyini müəyyənləşdirdi. O, sevmək istəmirdi, amma sevgi onu ən ağır yükün altına saldı. O, Griffithdən uzaqlaşmaqla azad olacağını düşündü, lakin sırf bu uzaqlıq Griffithin xəyanətinə yol açdı.

Çox vaxt insanın etdiyi seçim və hərəkətlər sanki taleyin başqa bir planına xidmət edir. Qurtuluş məqsədilə atılan addımlar — əzabın başlanğıcına çevrilir. Sanki həyat özü bir oyun qurur və insanı həmin oyunun yazılmamış qaydaları ilə alçaldır.

Griffithin seçimi də gülüncdür. O, dostlarını qurban verərək Tanrı qatına yüksəlmək istəyir. Halbuki unudur, yüksəlişin özündə də bir boşluq var: nəticədə o, bu seçimlə öz insanlığını itirərək artıq məqsədinə çata bilmir. Çünki məqsəd yalnız insan qaldıqda əhəmiyyət daşıyır. O, uçurumdan qalxmaq istəyəndə, əslində, fərqində olmasa belə, başqa bir uçuruma düşür.

Berserk-in fəlsəfəsi, Kundera baxımından, belə formalaşır: insan öz taleyinə heç vaxt tam sahib ola bilmir. Seçimlərimiz, arzularımız, hətta sevgimiz belə taleyin bir şərhiylə əlimizdən alınır. Guts-un qılıncı — bu “şərhə” qarşı bir etirazdır. O, taleyin gülüşünə qarşı insanın dişlərini sıxmasıdır.

Amma burada başqa bir sual doğur: əgər həyat təkrar olunmur, seçimlərin doğruluğu ölçülə bilmirsə, o zaman bütün bu əzabların mənası nədir? Kundera yaşasaydı, bəlkə belə cavab verərdi: Məna yoxdur. Guts-un bütün mübarizəsi sadəcə bir insanın ağrı içində bəstələdiyi melodiyadır, dünya isə bu ağrıya qarşı laqeyddir.

Yenə də, qəribədir: nə qədər mənasız olsa da, elə bu mənasızlıq insanın həyatını unikal və dəyərli edir. Hər döyüş, hər yara, hər sevgi yalnız bir dəfə yaşanır və məhz buna görə də ağrısı dözülməz olur.

Berserk-in ən dərin ironiyası budur: Guts-un hekayəsi bizə heç bir “xilas” vəd etmir. Ancaq elə bu xilasın yoxluğu, bəlkə də, insanın ən böyük həqiqətidir.

20 əjdaha! 03.09.2025 03:56, frankstein

#392260 şikayət

orqazm

+10 əjdaha

hər nə qədər "orqazm nədir?" deyə soruşulduqda, ifadə etməkdə çətinlik çəksəniz də, orqazmın fərqindəliyinin, yaratdığı dəvətkar səsinin (və ya səssizliyinin) aləminə daxil olmaq istəyirsiniz. bəzilərinə görə yaşadığına dair inanc, bəzilərinə görə musiqi, bəzilərinə görə isə, dünyanın hələ də gözəl olduğuna inandırıldığımız andır orqazm.

şərh edilməyindən aslı olmayaraq, istər qadın, istərsə də kişi tərəfindən duyulan ən böyük həzz ölçüsüdür.

müxtəlif insanlar üçün, müxtəlif cür hissləri özündə yaşadan orqazmlar mövcuddur:

lirik orqazmlar: xəyal edilən kişi və ya qadına, dərində basdırdığımız, duyduğumuz hissləri, üstündən keçən xeyli zaman sonra belə dilə gətirmək gücündədir.

drammatik orqazmlar: sevişərkən, sözlərin öz canlılığını qoruduğu və heç bir əlavə izaha gərək duymadığımız anların portretidir.

epik orqazmlar: kişinin, qadının üzərində özünü qəhrəman, ya da fateh olaraq gördüyü məqamlar üçün keçərlidir.

kişilər, əksərən orqazmların qısa; nəzərəçarpan xokkusundan məmnundurlar. din adamları, əsrlərdir bizə matəmli, mərsiyəli orqazmlardan bəhs edirlər. siyasətçilər, göstəriş orqazmına meyillidirlər. modası keçmiş kişi və qadınlar, gözəl bir mənzərənin önündə, ortaya çıxan pastoral orqazmlardan əsla yorulmurlar.

önəmli olan, yaşadığınız orqazmlar ucbatından daha da çox əziyyət çəkməməkdir. sevmək məcburiyyətində də deyilsiniz. üstəlik, sizi üzə biləcək orqazmlar da yaşaya bilərsiniz; hətta itkidən, kədərdən, ümidsizlikdən dəm vuran blues orqazmları da ola bilər. sadəcə səbrli olun. oturun, özünüzü sevdiyiniz şəxsin qarşısında hiss edin, onunla (özünüzlə) danışın, gözləyin... qoyun daha da dərində: iliklərinizdə qalsın. yaşayın, hiss edin təlqinedici ritmlərini.

daha münasib vaxtları gözləyin: ən nəhayətində, vaxtilə sevdiyiniz qadın, qucağınızda əyləşib, ayaqlarını üzərinizdən aşırarkən, astagəlliklə beyninizi və ürəyinizi ələ keçirməyə başlayan, selikləşmiş xatirələrin ağuşuna atın özünüzü.

10 əjdaha! 28.05.2015 23:56, frankstein

#167358 şikayət

darıxmaq

+8 əjdaha

darıxmaq, xroniki xəstəlik kimidir. nizamsız, amma kəskin sancılar yaşadan və müəyyən bir çarəsi olmayan xəstəlik. bəzən ruhun daralır, bəzən sırf onunla danışmaq istəyirsən amma gücün çatmır, yatmaq istəyirsən, gözlərin bağlanmır heç cür. uzun müddətdir ki, içində basdırdığın hər şey, gözlərini yumduğun andan etibarən, beyninin içində təkrarən axmağa başlayır.

darıxmaq, qəribə duyğudur. insanın, içini gəmirir adətən. ağladır, əsəbləşdirir, xəyal qırıqlığı yaşadır. bəzən qovuşmaq üçün gərəkli olan mübarizəni, bəzən də görkəmli bir şəkildə itirməyi öyrədir insana. darıxmaq, bəhanəsi olmayan tək şeydir. astarı üzündən bahalı olan və davamlılığı əsla keçməyən bir duyğudu. amma darıxmaq üçün əvvəlcə sevməlisən.

6 əjdaha! 09.06.2015 01:51, frankstein

#169802 şikayət

william s. burroughs

+4 əjdaha

for john dillinger
in hope he is still alive
“thanksgiving day, november 28, 1986″

şükürlər olsun amerikan bağırsaqlarında nəcisə çevrilməyi qaçınılmaz yabanı hind quşları və yolçu göyərçinlərə.
şükürlər olsun zəhərə bulaşıb, yağmalanmış qoca qitəyə,
sükürlər olsun zorakılıqlara qarşılıq tətikdə saxlanılmış hindulara,
şükürlər olsun dəriləri üzülmüş, cəsədləri qoxumuş bizon sürülərinə.
şükürlər olsun qurd və çaqqal bolluğundakı nemətə.
şükürlər olsun vulqarlaşdırılmış və təhrif gücü yüksək amerikan röyasına.
sükürlər olsun kkk üçün,
kəllə ovçusu, zənci qatili polislərə şükürlər olsun.
kilsələri dolduran xəbis üzlü qadınlara.
"bugün isa eşqinə bir mavi öldür" yazılmış birkalara şükürlər olsun.
şükürlər olsun laboratoriya məhsulu aids bəlasına,
şükürlər olsun içki qadağası və narkotikə qarşı açılan böyük savaşa.
heç biri öz işini görməyən müxbirlər nəslinə.
bəli, əlbəttə şükürlər olsun bütün xatirələrə; amma siz baş ağrıdan, bərbad sıxıntılar idiniz.
eləysə, insanlığın sonuncu və ən böyük röyasına,
sonuncu və ən böyük xəyanətiniz üçün şükürlər olsun.

william s. burroughs

3 əjdaha! 15.02.2015 23:57, frankstein

#148910 şikayət

chungking express

+4 əjdaha

"If memories could be canned, would they also have expiry dates? If so, I hope they last for centuries."

Roland Barthes - Fragments d'un discours amoureux adlı kitabında yazır ki, sevgi bütöv hekayə halında yox, daha çox müxtəlif fraqmentlər, rabitəsiz cümlələr və anlıq hisslər formasında yaşayır. Chungking Express filmində də bu belədir. Buradakı münasibətlərin heç biri tamamlanmış deyil. Bir qadın gedir, amma aldığı konservlər soyuducuda qalır. Bir kişi unutmaq istəyir, amma içdiyi hər pivə, dinlədiyi hər musiqi ona keçmişi xatırladır.

Filmdəki iki polis əslində iki müxtəlif fəlsəfi tipdir. 223 nömrəli polis (baxma: Takeshi Kaneshiro) vaxtı “konserv qutuları” ilə ölçür. Onun tənhalığı absurd çalar daşıyır: sanki sevgisini supermarketdən satın alır, son istifadə tarixinə qədər saxlayır, sonra da atır. bu, sevginin banal kədəri deyil, “komik metafizikasıdır”: axı insanlar əbədi hissləri belə son istifadə tarixi olan məhsullara çevirməkdə mahirdirlər.

663 nömrəli polis (baxma: Tony Leung) isə daha çox Don Kixota bənzəyir: o, əşyalarla danışır, pərdələrin və sabunun dilini bilir. Bu isə tənhalığın patetik təsviri deyil; əksinə, həyatdakı xırda jestlərin insanı necə xilas etdiyinin sübutudur. O, yaxşı dərk edir ki, həyatın mənası bu kiçik detallarda gizlənib. Odur ki, itirdiyi qadının boşluğunu əşyaların sükutu ilə doldurur və bu əvəzləmə ona yaşamaq üçün kifayət edir.

Süjetlərin bir-birinə toxunmaması filmə bir ayrı estetika qatıb. Film Dostoyevski romanlarında olduğu kimi paralel hekayələr və “yarımçıq” motivlərlə quruludur. Çünki insan həyatının özündə bütövlük yoxdur. Bizim hər birimiz başqa birinin romanının yalnız bir səhifəsiyik. Filmin iki hissəsi də belədir: eyni şəhərdə yaşanan amma fərqli küçələri bölüşən iki müstəqil hekayə...

Bütün bunların üzərində musiqinin obsessiv təkrarı dayanır — “California Dreamin”. Oliver Sacksa görə musiqi bəzən insanın unuda bildiyi emosiyaları və xatirələri oyadır. ya da bizim real hisslərimizi bizdən daha yaxşı bilir. California Dreamin qəhrəmanların dəyişmək arzusu ilə dəyişə bilməməsinin musiqi ekvivalentidir. Təkrarlanan mahnı, təkrarlanan gündəlik hərəkətlər — insanın öz taleyindən qaçmaq istəyib bacara bilməməsinin ironik təsviridir.

Son nəticədə Chungking Express filmi izləyicisini çətin sual qarşısında qoyur: sevgi əslində nədir? Bir konservin son istifadə müddəti, bir mahnının sonsuz sayda təkrarı, yoxsa gizlincə başqasına məxsus evin təmizlənməsi? Cavab heç vaxt aydın deyil, çünki sevgi özü belə insan üçün izahı məchul fraqmentlərin, təsadüflərin və yüngüllüyün poeziyasıdır. wong kar-wai sonda bizə bir şeyi xatırladır: həyat yarımçıq hekayələrin məcmusudur və yalnız yarımçıq olduqları üçün yadda qalırlar.

3 əjdaha! 12.09.2025 06:10, frankstein

#392355 şikayət

xorxe luis borxes

+4 əjdaha

1919-cu il, borgesin ailəsi üçün növbəti dayanacaq mallorca olarkən, atası yeganə romanı üzərində çalışdığı dönəmdə, borges də ilk şeirlərini yazmağa başlamışdı. atasının romanı 47 yaşında dərc edilsə də, heç bir diqqət görmür.

irəliləyən illərdə borgesinin atasının səhhəti pisləşdikcə, oğlundan, romanın üzərində yenidən işləməsini xahiş edir. halbuki, borgesin yazdığı ən uzun mətn 14 səhifəlik " kongres adlı hekayədir; onu da yazması illərini almışdı.

borges 19 yaşındaykən, atası, hər hansısa bir qadınla sevişib-sevişmədiyini soruşur. cavab, "yox" idi. ardınca atası, oğlu borgesə; yetişkənliyə keçidin sırıdığı rituallarla baş-başa qalması üçün kiçik yardım etmək qərarına gəlir. ona yazılı adres verərək, gedəcəyi yerdə bir qadının onu gözləyəcəyini bildirir. borges, kağızda yazılan ünvana çatdıqda isə, həmin qadını atası ilə bölüşəcəyini öyrəndiyi üçün, ilk sınağı uğursuz alınır.

borges üçün həkimə görünməli olduğu deyildikdə isə, həkimin rəyi: "bu cavan oğlan, qadın bədənindən alacağı zövq və həzzi, ədəbiyyatdan alır" şəklində olur.

borgesin plaza douborgun ikinci mərtəbəsində yaşanılanlar bəhsinin, başına gəlmiş bu hadisəyə bir göndərmə olduğu deyilir.

borges haqqında, ən çox onunla yatmaq və ya evlənmək istəməyən qadınlarla anlaşdığı deyilir. qəribədir ki, borgesin bir çox qadınlarla əlaqəsi var idi, lakin heç biri ilə sevgili olmurdu.

illər keçməkdə idi; bir çoxları kimi borgesə də zamanın əli toxunmuşdu. artıq mallorcada vaxtının yetərincə çoxunu fahişəxanalarda keçirirdi. axşamları qumardan əldə etdiyi pulların hamısını tək gecəlik əlaqələrinə yatırırdı. sonralar, yatdığı fahişələr haqqında; "içlərində kilsə kimi qadınlar var idi, ancaq fahişə olduqlarını unutmamağa çalışırdım." ifadəsini səsləndirmişdi.

üstündən keçən vaxt ərzində dəyişilmək bilməyən tək şey var idi: borgesin anasına bəslədiyi oedipial sevgisi. borges evləndiyi bütün qadınlara, anasının ruhu ilə xəyanət edirdi.

1967-ci ildə evlənən borgesin ailə həyatı isə, əsl tragediya idi. evləndikləri gün qadını ilə olmaq istəmir; vərdiş etdiyi yatağında təkbaşına uzanır. bal ayı üçün hotelə getdikləri sırada, yoldaşını borges deyil, anası müşayət edir. 1970-ci ildə yoldaşından boşanmaq qərarına gəlir. lakin tərslikdən həmin dövr argentinada boşanma qadağan idi. bu sırada borgesin dostlarından, argentinalı yazıçı, filosof di giovanni araya girir. borges evdən çıxarkən, yoldaşına, axşama, sevdiyi yeməklərdən birini hazırlamağı tapşırır. və həmin gün evdən, bir də geri qayıtmamaq şərtilə çıxaraq, dostunun da yardımı ilə, hava limanına doğru yollanır.

1986-cı il, artıq öləcəyini hiss edən borges, kitablarla ilk tanışlığının olduğu yerə avropaya qayıtmaq istəyir. bir şeirində də arzuladığı kimi, cenevrəyə ölmək üzrə yola çıxan borges, aprel ayında maria kodama ilə evlənir; və elə həmin ilin iyun ayında isə həyata vida edir.

öldükdən sonra, maria kodamadan, "borges sizi gördümü?" deyə soruşulduqda, cavabı: "xeyr, borges məni nə evlilik vaxtı, nə də ondan öncə əsla görmədi."

4 əjdaha! 10.06.2015 19:08, frankstein

#170098 şikayət

charles bukowski

+5 əjdaha

xırıltılı və boğuq səsi var idi. səsindəki toxluq həyatı həzm etmişliyindən qaynaqlanırdı. bəzən alkoqolun təsirindən dili sürüşürdü və sifətindəki məsamələrdən ikinci dünya müharibəsinin arxada qalan bir parçasına bənzəyirdi. kitabındakılar adi yazı deyil, həm də həyatının yazılarındakı əksi idi. yeni bir kəlmə, kiçik an məsələsinə çevrilmişdi. o, anı tutmaq, anı yaşamaq barədə peşəkar idi; yaxşı yazdı həmişə. səsləndirdiyi fikirlər, qulağa dəyən şilləyə çevrildi. o, bukowski idi.

4 əjdaha! 12.06.2015 02:59, frankstein

#170393 şikayət

yazarların qısa hekayələri

+3 əjdaha

intihar məktubu* frankstein

intihar məktubuna bu sözlərlə başlamışdı: kaş həyat, uşaqkən qurduğumuz xəyallardakı kimi davam etsəydi, amma olmadı.

küçənin ən işlək səmtlərindən birində, səkkizmərtəbəli bir binanın, beşinci mərtəbəsində yerləşən evinin balkonuna çıxaraq, intihar etmək üçün aldığı nəfəslə razılaşmaya nail olmağa çalışırdı. "bu dəfə... yox, dərindən nəfəs al, bir də, bir də... bu dəfə bacaracaqsan..."

hər anlaşmazlıq, daxilində gizlətdiyi qorxunu biraz daha vücuduna doğru yaxınlaşdırırdı. aşağıya baxdı, insanlar həyatlarından razı görünürdülər. "görəsən mən də yuxarıdan tanrıya belə görünürəm?" deyə, düşünməyə başladı. "daha neçə mərtəbə yuxarıya çıxsam, mənim varlığımı hiss edər?"

hava tez qaralmışdı. beşinci mərtəbədə olduğu üçün, hava aşağıya nisbətdə daha soyuq idi və dayanmadan külək əsirdi. özünü isitmək üçün qolları ilə bədənini ovuşdurmağa başladı. üçüncü dəfə də eyni hərəkəti təkrarladıqda dayandı və gülümsədi: intihar etmək üçün beşinci mərtəbəyə çıxmış bir adamın özünü isitməyə çalışmasını, acizlik olaraq qələmə verdi. bacara bilməyəcəyini düşündü, lakin bu fikri sadəcə üç dəqiqə vaxtını aldı.
yenidən aşağıya doğru baxdı, bu dəfə qərarında qətiyyətli idi. intihar məktubunu bir daşın altına qoyaraq, son dəfə çarəsizcəsinə göy üzünə baxdı. hava daha da qaranlıqlaşmaqda idi. intihar etmək üçün başını aşağıya sarı əydiyi müddətdə, göy üzündən bir işığın sürətlə yerə doğru enməkdə olduğunu gördü. işıq, biraz da yerə yaxınlaşdıqda alovlandı və onun da olduğu binadan çox da uzaq olmayan bir yerə düşdü.

tanrının ona cavab verəcəyinə inanırdı və özlüyündə bunun da işarə olduğuna dair qərar verdi. bu ani qərar sayəsində intihardan vaz keçib, yerə düşən cismin nə olduğunu müəyyənləşdirmək üçün yola çıxdı. düşən cismi tapmağı, elə də uzun çəkmədi, çünki axtarışda olan təkcə o deyildi. yolu tapmaq üçün yaxınlıqdakı binalardan küçələrə axışan insanları, yanğınsöndürmə və polis maşınlarını izləməyi bəs elədi. hansısa peyk parçası, ətrafdakı kiçik məhəllələrdən birində yerləşən dükana düşmüşdü. düşdüyü yerdə əmələ gələn partlayışda üç uşaq dünyasını dəyişmişdi.

uşaqların cəsədlərini gördükdən sonra, bunun həqiqətən də bir işarə olduğu qənaətinə gəldi və cəld şəkildə intihar məktubunun olduğu binaya doğru qayıtdı. beşinci mərtəbədəki intihar məktubunu götürüb, bir neçə əlavə də qeyd etdikdən sonra binanın səkkizinci mərtəbəsinə çıxdı. məktubu bir daşın altına qoyub, bir saniyə belə düşünmədən, özünü boşluğa yuvarladı. bir neçə saniyə sonra səkidə beyni dağılmış bir cəsəd uzanmışdı.

məktubuna: "həyat, onu gördüyün kimidir. möcüzələrə inanmağı kənara atıb, öz şansımızı artırmağa çalışdığımız gün, işlər biraz daha qaydasına düşəcək. bir işarə filan gözləməyin həyatdan. gələn hər bir işarə, bir son ola bilər." sətirlərini əlavə eləmişdi.

3 əjdaha! 05.06.2015 04:20, frankstein

#169006 şikayət

friedrich nietzsche

+4 əjdaha

bela tarr`ın bu son filmim olacaq deyə çəkdiyi "a torinoi lo" (turin atı) filminin proloq hissəsində, qara fonun nəzdində belə bir hekayə səsləndirilir. friedrich nietzsche 3 yanvar, 1889-cu ildə, turində, via carlo albertodakı 6 nömrəli evin qapısından küçəyə çıxaraq, bəlkə sadəcə yerimək, bəlkə də poçtda onun adına gələn məktublara baxmaq məqsədilə bilmədiyimiz istiqamətdə irəliləməyə başlayır. ondan elə də uzaq olmayan yerdə, faytonçu, öz inadkar atına söz yeridə bilmir. faytonçu hər nə qədər çalışsa da, at, sahibinin ona verdiyi əmrlərə etinasızlıqla yanaşır. nəticədə, adı çox güman ki, giuseppe carlo ettore olan faytonçunun səbr kasası daşır və qamçısını əlinə alaraq, var gücüylə ata zərbə endirir. nietzsche, kütlənin dayandığı yerə doğru gedərək, həmin anadək əsəb köpürən faytonçunun amansız davranışlarına son qoyur. sağlam cüssəli, gur bığlı nietzsche, qəfildən faytona adlayır və qollarını atın boynuna dolayıb, hıçqıraraq ağlamağa başlayır. hadisəyə şahidlik edənlərdən digərləri, nietzscheni evinə qədər ötürürlər. iki gün boyunca bir divanda uzanaraq, səssizcə dinlənir. ta ki, sonuncu sözünü pıçıldayanadək: ” mutter, ich bin dumm!” ("ana, necə də axmağam!") və həyatının geridə qalan son on ilini, ağlını itirmiş yataq xəstəsi olaraq, anasının və bacılarının himayəsi altında keçirir.

tarr filmdə nietzschenin deyil, haqqında heçnə bilmədiyimiz atın aqibətindən bəhs edir. amma mənim ilişib qaldığım məqam, nietzschenin çarəsizcə etdiyi - "mutter, ich bin dumm!" etirafıdır. deleuze araşdırmasında qeyd edirdi ki, nietzsche ömrünün böyük hissəsini nevrozdan əziyyət çəkərək yaşamışdı. bu çarəsizliyin etirafı üçün səbəb hesab edilə bilərdimi? - müəmmadır. bunun üçün adlerin fərdi psixologiya nəzəriyyəsində adı keçən "nevroz" fikrinə yönəlmək lazımdır. adlerin nevrozla bağlı bu formulu diqqəti cəlb edir:

fərd + sınaq (təcrübə) + ətraf + həyatın tələbləri = nevroz

eyni zamanda adler, həlli yolu üçün də bu formulu önə sürür:

dəyərləndirmə + quraşdırma (sınaqlar+xarakter+duyğusallıq+simptomlar) = şəxsiyyət idealı

və bu tərzdə əlavə edir: əldə edilmiş olan tək qəti və sabit nöqtə şəxsiyyət idealıdır. nevrotik, tanrılığa daha çox yaxınlaşmaq məqsədilə, fərdiliyini, sınaq-təcrübələrini, ətrafını, kənardan müdaxilə edirmişcəsinə dəyərləndirir. nietzsche nevrozdan əziyyət çəkirdi və bu, onu tanrılığa yaxınlaşmağa vadar edirdi.

" gott ist tot" - tanrı öldü fikri, nietzschenin öncəgörməsi idi. tanrı ölməkdə idi, artan ağrılar, bədənin şiddətlə iflicə doğru əyilməsi, tanrını məhv edirdi. lakin, daha betəri, qarşıda hələ çarəsizliyin etirafı ilə başlayacaq olan, ağrıların qoynuna atılmaq hissi onu gözləyirdi.

tarix sübut edib ki, istehlak mədəniyyəti, təkcə əldə olan məhsulların tükədilməsi ilə bağlı deyil, eyni zamanda şüurla əlaqəli olan vasitələr üçün də keçərlidir. insanların anı xilas etmək məqsədilə yaratdıqları minlərlə tanrının, tarixin süzgəcindən keçə bilməyərək, istehlak mədəniyyətinin qurbanına çevrilmələri də məhz bununla bağlıdır. nietzsche də məhz bu mədəniyyətin qurbanı oldu. 19-cu əsrin sonlarında, almaniya (avropa) üçün xarakterik problemlər, nietzscheni formalaşdırmışdı və elə həmin vəziyyət də nietzscheni məhvə sürüklədi.

nietzsche tanrı idi və tanrı 45 yaşında həyata (bəlkə də cəmiyyətə) təslim oldu; lakin onun ölümünə inanmayanların, tanrının yenidən zühur edəcəyi düşüncəsi ilə onunla vidalaşmaları, on ildən bir qədər artıq vaxtlarını aldı.

4 əjdaha! 04.03.2015 16:57, frankstein

#151127 şikayət

günah və utanc

+3 əjdaha

günah, insanın öz davranışlarının fərqində olmasının ardınca ortaya çıxan anlayışdır. insan, etdiklərinin günah olduğunu bildikdə, həmin davranışların xətalı olduğu damğası vurulur. günahın ardınca digər insani hissləri üstələyən, işğal edən duyğu isə, (normal şərtlər altında) utanc olur. utanan insan, refleks olaraq, öz ayıbını örtməyə çalışır.

genesis/yaradılış 2:15də bu cür bəhs edilir: rəbb tanrı, ədən bağlarına baxması və onu bəzəməsi üçün adəmi ora yerləşdirdi. ona, bağçada istədiyin ağacın meyvəsindən dada bilərsən, deyə buyurdu. bir tək, yaxşı ilə pisi ayırd etmək ağacının meyvəsindən yemə. çünki, həmin meyvəni dadacağın gün, öləcəksən.

başlanğıcını mesopotamiyadan alan, səmavi dinlərin hekayəsini ixtisarlaşdırsaq; həvva, adəmin qabırğasından əmələ gəlmişdi. adəm ilə həvva, başlanğıcda gözləri görmədiyi üçün biri-birinin çılpaqlıqlarından xəbərsiz idilər. çılpaqlıq hissinin günah (ya da ayıb) olacağına dair bir məlumatları da olmadığından, bu barədə hər hansısa bir sıxıntı yaşamırdılar.

günlərin birində ilan, həvvaya, bağçanın ortasındakı ağacın meyvəsini yediklərində ölməyəcəklərini deyir. çünki, tanrıya məlumdur ki, o ağacın meyvəsini yedikdə gözləriniz açılacaq, yaxşı ilə pisi ayırd etməklə, tanrılığa çatacaqsınız.

hekayənin davamında, ikisinin də gözləri açılmışdı; çılpaqlıqlarından utanmış və cinsiyyət orqanlarını* ayıblarını əncir yarpaqları ilə örtmüşdülər. adəmin ilk işi isə tanrıdan qaçmaq olmuşdu.

daha sonra tanrı ilanı, qadını və kişini lənətləyir: ardıcıl olaraq onları torpaqda sürünməyə, doğum sancılarını çəkməyə və sonsuzadək işləməyə məhkum edir.
tanrı adəmə, ömrü boyu əzab çəkəcəyini, torpaqdan yaradıldığını və yenidən torpağa qayıdacağını deyir.

beləcə ölümsüzlükləri əllərindən alınan adəm və həvva, cənnətdən qovulurlar. tanrı, onların əvəzinə ədən bağlarındakı həyat ağacını qorumaq üçün hər tərəfə fırlanan oxlar və qılınclar yerləşdirir.

* utanc

adəm və həvva qadağan edilmiş meyvəni daddıqlarında, "əslində şeytan haqlı idi, bunu bilməyə haqqımız var idi" və ya "çılpaqlığımızı utanma duyğularımız ucbatından tərk elədik, bilməsəydik, hər şey daha yaxşı olardı" deyə heyfslənmişdilərmi, bilmirəm. burada qəribə gələn məqam, tanrının gözündə çılpaqlığın meyvəni dadana qədər heç bir önəminin olmamasıdır.

şübhəsiz ki, çılpaqlığın utancverici bir duyğu olduğunu tanrı, adəmdən də öncə bilirdi. ancaq, bunu adəmin bilməməli olduğu, tanrının onlardan tək istəyi idi. bəs adəmlə həvva nə səbəbə əncir yarpaqlarına bürünmüşdülər? dini çalarları bir kənara qoyduqda, ən geniş yarpaqlara sahib olduğu üçün deyə bilərik. demək ki, utanc duyğuları üst səviyyədə idi.

2 əjdaha! 04.06.2015 21:27, frankstein

#168923 şikayət

yazarların paylaşmaq istədikləri musiqilər

+2 əjdaha

god is dead:

(youtube:

)

2 əjdaha! 27.02.2015 13:15, frankstein

#150315 şikayət

labubu

+1 əjdaha

Məsələ ondadır ki, Labubu adlı bu qəribə məxluqun fenomeni artıq oyuncağın özündən daha böyükdür. Hər kəsin əlində tutduğu, kameraya göstərdiyi, bir-birinə ötürdüyü bu “creepy-cute” varlıq, sanki kütləvi ritualın mərkəzinə çevrilib. Əslində, Labubu adi oyuncaq deyil, “mən də buradayam” deyən insanların kollektiv şüursuzluğudur.

Bəzən düşünürsən: nəyə görə hamı eyni anda bu qədər mənasız bir əşyaya bağlanır? Sanki sosial şəbəkələrin ekranında bir portal açılır və hamı həmin qara dəliyə axışır. Bu mənasızlıq o qədər populyardır ki, ona etiraz etmək belə öz-özlüyündə trendə çevrilir. Əvvəllər bunu Andy Warhol kətan üzərində, konserv bankaları ilə edirdi – indi isə TikTok gəncliyi peluş gövdəyə yapışdırılmış plastik üzlü, sivri qulaqlı, doqquz dişli Labubu ilə edir.

Ədəbiyyatda və kinoda bunun nümunələri çoxdur. Məgər Dostoyevskinin “Şeytanlar”ında insan kütləsi ideyanın deyil, boşluğun arxasınca getmirdi? Eyni hal bu gün də baş verir – amma siyasi ideologiya yerinə plastikdən hazırlanmış bir iblis-mələk hibridi vasitəsiylə. David Lynch-in filmlərindəki absurd personajlar kimi Labubu da eyni şəkildə varlığını heç nəyə borclu deyil, sadəcə kütlənin baxışlarında yaşayır.

Əslində, Labubu azyaşlılar üçün deyil – böyüməmiş uşaqlar üçündür. Kolleksiyaçılar, “rare edition” ardınca qaçanlar özlərinin heç vaxt doldura bilmədikləri boşluğu bu cür doldurmağa çalışırlar. Bu, postmodern dövrün ən səmimi ayinidir: artıq məna axtarmağa ehtiyac yoxdur, çünki mənasızlığın özü mənaya çevrilib. Baudrillard demişkən, obyektin özü yox, onun ətrafında dolaşan simulyakr önəmlidir. Labubu-nun populyarlığı da oyuncağın formasından yox, onun “instagramlaşmış varlığından” doğur.

Bir tərəfdən bu gülməlidir: hansısa ucuz materialdan düzəlmiş qəribə surət minlərlə dollara satılır. Digər tərəfdən isə qorxuludur: çünki biz artıq özümüzü o fiqurun gözlərində görürük. Biz də onun kimi həm şirin görünmək istəyirik, həm də içinə baxanda insanı narahat edən o kiçik qaranlıqla yaşayırıq.

Ola bilsin ki, Labubu-nun əsil cazibəsi də bundadır – o, bizim kollektiv portretimizdir. Özümüzü ciddiyə almadan, amma içimizdəki boşluğu gizlətmədən... Hər dəfə kimsə Labubu alanda, paylaşanda, göstərib güləndə bu mənasızlığa bir addım da yaxınlaşırıq. Çünki bəlkə də bu günün yeganə səmimi həqiqəti elə populyar mənasızlıqdır.

1 əjdaha! 09.09.2025 17:32, frankstein

#392307 şikayət

kitabının yerini verməyən filmlər

+1 əjdaha

rejissorun zəif fantaziyasından irəli gəlir adətən, məsələn "qara volqa" filminə baxıb da, "qara volqa" əsərində baş vermiş hadisələri tam olaraq anlaya bilməzsiz.

silinmiş entry.

1 əjdaha! 30.04.2013 16:51, frankstein

#41302 şikayət

woody allen

+1 əjdaha

bir çox rejissorlardan fərqli olaraq, filmi sadəcə sənət olaraq deyil, həm də "həyatın qaynağı" olaraq görən insan. misal üçün, filmdən başqa bir şey bilməyən və film çəkməyi əlindən alsanız, iki cümləni düzgün şəkildə ard-arda qura bilməyəcək tarantino üçün belə film həyatın qaynağı deyil: sadəcə həyatın təzahür formalarından biridir. halbuki woody allen filmlə nəfəs alır və bu filmlərin bir çoxu həddən artıq uğursuz olmaqla, uğursuzluğun altında olmaq arasında get-gəl edir. çünki, filmlərini sadəcə "yaxşı film çəkmək" naminə çəkən biri deyil allen. film, allenin nəfəsini alıb, verməyə yardım edən orqanıdır.

bizim sadəcə film olaraq izlədiyimiz hər şey, onun həyat fragmanlarından ibarətdir.

sonuncu izlədiyim filmi " deconstructing harry"də öz keçmişi və fərdi inkişafı ilə bağlı özünü amansızcasına mühakimə edən; bunu gerçək kinematoqraf dili ilə izah edən və filmin sonunda layiq olduğu alqışı qazanan allen var.

zəif filmləri allen`in eskizləridir, həqiqi əsərlərini görmək üçün onu çox izləməlisiniz.

1 əjdaha! 04.03.2015 12:41, frankstein

#151090 şikayət

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 66

Notice: Undefined variable: userQuery in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 92

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 101

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 102

mükəmməl sözlər

+2 əjdaha

ölümdən sonra hər şey bitir, hətta ölümün özü belə. seneca

2 əjdaha! 11.03.2015 19:50, frankstein

#151942 şikayət

Notice: Undefined variable: user_id in /var/www/soz6/sds-themes/vengeful-light/profile.php on line 3342

blok - başlıqlarını gizlət
Notice: Undefined variable: user_id in /var/www/soz6/sds-themes/vengeful-light/profile.php on line 3349

frankstein

son bəyənilənlər:

oxuyucuların bəyəndikləri:

frankstein

Post Ardıcıllığı

Yazı Saatları

Səviyyə Sistemi

Yazı Statistikası

son bəyənilənlər:

oxuyucuların bəyəndikləri: