Streak hər gün ən azı 1 post yazanda artır. Bir gün boş keçsə sıfırlanır. Streak uzun olduqca od böyüyür!
×
Yazı Saatları
Tip: gündüz yazarı
Pik saat: 14:00
Gecə (00-06):10 post
Səhər (06-12):7 post
Gündüz (12-18):9 post
Axşam (18-00):11 post
Saat diaqramı yazarın gün ərzində nə vaxt aktiv olduğunu göstərir. Qırmızı = ən çox post yazılan saatlar. Yaşıl = orta aktivlik.
×
Səviyyə Sistemi
Səviyyə 1: Yeni
XP: -132 (karma əsasında)
Növbəti səviyyəyə: 232 XP qalıb
Səviyyə karma əsasında hesablanır. Karma = reytinq + entry sayı + wiki töhfələri. Hər səviyyə üçün daha çox XP lazımdır. 25 səviyyə var: Yeni-dən Tanrı-ya qədər.
×
Yazı Statistikası
Təxmini söz sayı: 6,801
Toplam simvol: 40,804
Orta entry uzunluğu: 1,103 simvol
Kitab ekvivalenti: ~0.1 kitab (70K söz/kitab)
Söz sayı entry-lərdəki simvollardan təxmin olunur (orta 6 simvol/söz). Kitab ekvivalenti standart roman uzunluğuna (70,000 söz) əsaslanır.
11.06.2025 nəyinsə əvvəli, nəyinsə sonu, bir daha yaşanmayacaq hisslər, geri dönülməyəcək qərarlar və nə zamansa bu şəkillərdəki şəhərə duyulacaq həsrət arzusu.
qadınları kişilərdən daha bacarıqsız, daha asılı və həyatın məsuliyyətlərini daşımaq iqtidarında olmayan varlıqlar kimi təqdim edən davranışların sosial mediada “şirinlik”, “qadın enerjisi” və “princess treatment” adı altında normallaşdıran müasir gender stereotiplərinin formalarından biri.
ilk növbədə əvvəlcədən yanlış anlaşılmamaq üçün bunu deyim ki, mənə görə qadının qayğı görməsi, əzizlənməsi və münasibətdə özünü rahat hiss etməsi ilə özünü qəsdən bacarıqsız və asılı vəziyyətdə göstərməsi eyni şey deyil. sevgilinin sənə gül alması, hesabı ödəməsi, hədiyyə alması, maşın sürüb səni harasa aparması, xəstə olanda qayğı göstərməsi tamamilə normaldır. bunların heç birində problem yoxdur. problem bunların “kişi onsuz da bunları etməlidir, qadın isə bunları etməməlidir” məntiqinə çevrilməsidir.
son vaxtlar sosial mediada buna çox rast gəlmək olur. məsələn qaqaş maşın sürür, qız sağ oturacaqda oyuncaq sükanla maşını idarə edirmiş kimi edir, arxa fonda da əksərən “i'm just a girl” səslənir. və ya uşaq oyuncaqları tipli şeylərin repost edilib aldırılması və.s*
qoy repost alım mənə bunu alsın və ya səhifələrin sevirsə sənə bunu alar kimi romantize etməsi
bu videoların özündə problem yoxdur, hətta bəlkə də əyləncəlidir. amma eyni video yüzlərlə müxtəlif formada təkrarlandıqca müəyyən bir düşüncə də normallaşır. qadın bacarmaz, anlamaz, hesab-kitaba qarışmaz, pul qazanmaq və idarə etmək haqqında düşünməz, çünki bunlar “kişi işidir”.
halbuki qadın olmaq insanın məntiqi, maliyyə savadı, texniki bacarıqları və qərarvermə qabiliyyəti ilə əlaqəli deyil. “girl math”, “girl dinner”, “i'm just a girl” və digər oxşar trendlərə avtomatik olaraq bunlar problemlidir demək də düzgün olmaz. bunların çoxu sadəcə öz dünyalarında yumordur. problem həmin yumorun arxasındakı düşüncənin normaya çevrilməsi, qadın davranışlarının getdikcə daha çox “mən bacarmıram, çünki qızam” məntiqi ilə izah edilməsi və bunun qadınlığın şirin, arzuolunan xüsusiyyəti kimi təqdim olunmasıdır.
və burada ən maraqlı məqam odur ki, bu stereotipi bəzən kişilərdən çox qadınların özləri romantikləşdirir.*
gördüyüm qədərilə
qadın özü “mən heç nə bilmirəm”, “mən bunlardan baş çıxarmıram”, “kişi mənim yerimə həll etsin”, “mənə pul göndərsin”, “mənə hər şeyi alsın” kimi davranır və bunu zəiflik yox, üstünlük kimi göstərir. hətta bunu bacarıqsızlıq yox, “qadın enerjisi” hesab edirlər.*
nee alaka
öz maaşını idarə edə bilməyən, büdcəsini bilməyən, yemək bişirməyi bacarmayan və ən sadə problemlərini belə başqasının həll etməsini gözləyən kişi “mən oğlanam, bunlar mənlik deyil” desə, çox güman ki, ona “məsuliyyətsiz”, “bacarıqsız” və ya “gay”*
əks-sədalı
deyiləcək. amma qadın eyni şeyi deyəndə şərhlərə çiçəklər, ürəklər və mübaliğəli təriflər yazılır.
qadının müstəqilliyi də çox vaxt səhv başa düşülür. müstəqil olmaq heç kimə ehtiyac duymamaq demək deyil. insan sevgilisindən kömək istəyə, əzizlənə, hesabının ödənməsindən zövq ala bilər. məsələ odur ki, bunları istəmək başqa şeydir, bunlar olmadan öz həyatını idarə edə bilməmək başqa. sən sevgilinin hesab ödəməsini istəyirsənsə, bu sənin seçimindir, amma sabah münasibət bitəndə öz hesabını ödəyə bilməyəcək vəziyyətdəsənsə, burada artıq romantikadan çox asılılıqdır problem. sevgilinin sənə hər şeyi almasını istəyirsənsə, bunda da problem yoxdur, amma öz pulunu qazanmağı və idarə etməyi lüzumsuz hesab edirsənsə, “əzizlənmək” ilə “özünü asılı vəziyyətə salmaq” arasındakı sərhədi keçmiş olursan, bu artıq şəxsi seçim yox, stereotipdir.
daha təhlükəli tərəfi isə budur ki, qadınlar bir müddət sonra özünün yaratdığı bu obrazı həqiqətən yaşamağa başlayır. “mən qızam, bunlar mənlik deyil” deyə-deyə pul idarə etməyi öyrənmirlər, “kişi həll edər” deyə-deyə problem həll etmə bacarığını inkişaf etdirmirlər, “kişi düşünər” deyə-deyə öz gələcəkləri haqqında düşünməyə ehtiyac duymurlar. əvvəlcə zarafat kimi başlayan şeylər bir müddət sonra normal qəbul edilir.
işin ironik yanı da qadınların illərdir hər yerdə yaratmaq istədikləri "güclü qadın" imajı da gördüyüm qədəri ilə qadınların özləri tərəfindən “mənə belə münasibət göstərilməlidir” formasında dəyişdirilir. bir vaxtlar qadını asılı vəziyyətə salan düşüncələri bu gün “qadın bunu özü etməməlidir, çünki əzizlənməyə layiqdir” cümləsi ilə daha gözəl qablaşdırırlar.
bunun digər tərəfi də kişilərə qoyulan absurd yükdür. “kişi hər şeyi ödəməlidir”, “kişi həmişə güclü olmalıdır”, “kişi ağlamamalıdır”, “kişi problemi həll etməlidir”, “kişi qadına hər şeyi verməlidir” kimi fikirlər qadını asılı vəziyyətə saldığı qədər kişini də daimi xidmət göstərən tərəfə çevirir. sonra kişi yorulanda, problemləri başından aşıb çarəsiz qalanda “kişisən də, nə olub?” deyilir. bir tərəfə “sən heç nə etmə, sən qadınsan”, digər tərəfə isə “sən hər şeyi et, çünki kişisən” deyilir.*
hani gender bərabərliyi
əslində mənə görə sağlam münasibətdə iki insan da yetkin düşüncəyə sahib olmalıdır. hər ikisi pul qazana bilər, hər ikisi ev işlərini görə bilər, hər ikisi maşın sürə bilər, hər ikisi plan qura bilər, hər ikisi bir-birinə hədiyyə ala bilər və hər ikisi lazım gəldikdə digərinin yükünü öz üzərinə götürə bilər. əlbəttə, münasibətdə tərəflərdən birinin daha çox qazanması, daha çox xərc çəkməsi və ya müəyyən məsuliyyətləri daha çox daşıması mümkündür. hər münasibətin öz dinamikası var. məsələ bunların “kişi belə etməlidir, qadın belə etməməlidir” şəklində dəyişməz qaydaya çevrilməsidir.
qəribə olan başqa bir məqam da qadınların öz bacarıqlarını nümayiş etdirməsini bəzən “qadınlıqdan uzaqlaşmaq” kimi görməkdir. qadının maşın sürməsi onu daha az qadın etmir. qadının çox qazanması onu daha az qadın etmir. qadının hesab ödəməsi onu daha az qadın etmir. qadının münasibətdə təşəbbüs göstərməsi və öz qərarlarını verməsi onu daha az qadın etmir. əgər bunlardan hər hansı biri qadının “qadınlığını itirməsi” kimi qəbul edilirsə, deməli qadınlığı müəyyən davranışlar siyahısına qədər kiçiltmişik.
eyni zamanda müstəqil qadın olmaq “heç vaxt kömək qəbul etməmək” demək deyil. sevgilinin sənə çanta daşıması gözəldir. amma çantanı özün daşıya bildiyin halda “mən qadınam, mənə yaraşmaz” demək artıq seçimdən çox stereotipdir. sevgilinin hesabı ödəməsi gözəldir. amma öz hesabını ödəməyi alçaldıcı hesab etmək başqa şeydir. sənə qayğı göstərilməsi gözəldir. amma öz həyatının bütün məsuliyyətini başqa insanın üzərinə qoymaq sağlam münasibət modeli deyil. qayğı görməklə asılı olmaq arasında həqiqətən də dağlar qədər fərq var. insan bəzən şahzadə kimi əzizlənə bilər, amma öz həyatını idarə etmək üçün krala ehtiyacı olmamalıdır.
qadın da, kişi də ilk növbədə yetkin fərddir. nə biri digərindən artıqdır, nə də əskik. “i'm just a girl” deyib hər şeyi başqasının öhdəsinə atmaq bir meme kimi əyləncəli ola bilər. amma bunu qadınlığın ideal modeli kimi təqdim etdikdə artıq əyləncəli deyil.
və son olaraq entry-ni oxuyan əkscinslərimə onu deyə bilərəm ki, qadın olmaq kiməsə möhtac olmaq deyil, öz dəyərini bilib öz ağlına, bacarığına, seçimlərinə sahib çıxa bilməkdir.(u:8 mart entrysi kimi oldu)
Bir gün hər şey bitəcək. Bütün o zəng etdiyimiz nömrələr cavabsız qalacaq, adımız yaddaşlardan silinəcək, şəkillər solacaq, səslər unudulacaq. Bəs niyə bu qədər yaşamaq çabası, bu qədər qarışıq hiss, bu qədər acı və sevinci bir arada daşıyırıq? Məncə biz yolun sonuna görə yox, yolun özünə görə yaşamalıyıq. Bəlkə də tək dəyərli olan şey, kiminləsə bir xatirəni paylaşmağımızdır. Bu bəlkə bir gülüş, bəlkə bir baxış, bəlkə bir mesaj, bəlkə də bir gecə saat 4-də kiməsə " yaxşı ki varsan " deməyimizdi. Əgər yolun sonunda heçlik varsa belə, bu heçliyin içində özümüzdən kiçik bir iz buraxmaq, bəlkə birinin həyatına toxunmaq, ölsən belə ağlında yaşamağa davam etmək, sahib olduğun anlam və dəyəri qorumaqdır varlığın mənası. Bəlkə də doğru sual "niyə varıq?" deyil də "var ikən nə etdik?" olmalıdı. Bəlkə də hər şeyin doğrusu heç bir şeyi bəlkələrə buraxmadan yaşamaqdır. Günün sonunda hər halda bizdən geriyə yalnız etdiklərimiz, edə biləcəkkən etmədiklərimiz və çox təəssüf ki sözün əsl mənasında edə bilmədiklərimiz qalır. Bəlkə də, sonuncu şans elə bu andı..
özümü öldürdüyüm günün ertəsi, öldürməməyi yoxladım amma başladığım işi bitirə bilmədim. Özümü öldürdüyüm günün ertəsi, həmin yerə bir daha gedib günəşin doğuşunu izlədim. günəş yenə doğdu, sanki heç nə olmamış kimi. sanki mən dünən yox olmuş olsam da, heç nə dəyişməyəcəkdi. o an anladım ki, varlığımın o qədər də önəmi yoxdur, amma özüm üçün nə qədər vacib olduğu hələ də sual altındaydı. günəşin işığı üzümə düşəndə gözlərimi yumdum. düşündüm ki, əgər bu işıq məni hələ də isidirsə, bəlkə də hər şey bitməyib. bəlkə də bu, son deyil, sadəcə bir sınaqdır. bəlkə də özümü öldürməyə çalışmaq əslində məni həyata qaytarmaq üçün idi. bir az gözlədim, nəfəsimi saydım, sonra ayağa qalxdım. hələ də buradayam.
özümü öldürdüyüm günün ertəsi, ilk dəfə doğrudan da yaşamağı yoxlamağa qərar verdim.
poincare təkrarlanma teoremi*
poincaré recurrence theorem
, kifayət qədər uzun zaman keçərsə, qapalı sistemlərin bir gün əvvəlki vəziyyətinə çox yaxın vəziyyətə geri dönəcəyini deyən riyazi teoremdir. bu fikir ilk baxışda sadə görünür, amma nəticələri o qədər qəribə və ekzistensialdır ki, fizika və fəlsəfə tarixinin ən narahatedici ideyalarından birinə çevrilib.
bu teorem fransız riyaziyyatçı henri poincare tərəfindən 1890-cı illərdə formalaşdırılıb. o dövrdə elm adamları kainatı böyük mexaniki sistem kimi görürdülər. düşüncə belə idi ki, əgər kainatdakı bütün hissəciklərin mövqeyi və sürəti bilinərsə, gələcək sonsuza qədər hesablana bilər. amma poincaré bu sistemlərdə qəribə bir xüsusiyyət aşkarladı, əgər sistem qapalıdırsa, enerji itirmirsə, sonsuz olmayan vəziyyət sayına malikdirsə, onda həmin sistem sonsuz zaman ərzində əvvəlki vəziyyətlərinə yaxınlaşmağa məcburdur. yəni sistem tam eyni vəziyyətə qayıtmaya da bilər, amma statistik olaraq ixtiyari şəkildə o vəziyyətə yaxın olacaq.
bu ideyanı daha sadə başa düşmək üçün otaqda uçan bir qaz molekulunu təsəvvür edək. normalda molekullar təsadüfi şəkildə hərəkət edir və entropiya artır. yəni sistem daha qarışıq vəziyyətə keçir. məsələn isti çayımız soyuyur, amma soyumuş çay öz-özünə yenidən isinmir. amma bu teorem bizə onu deyir ki, əgər kifayət qədər uzun gözləsən, nəzəri olaraq həmin molekullar yenidən əvvəlki düzülüşə qayıda bilər. lakin teoremin zaman miqyası bizim üçün problemdir. recurrence vaxtı sistemin entropiyası və vəziyyət sayının ölçüsü ilə eksponensial deyil, super-eksponensial şəkildə artır. bu o deməkdir ki, çox sadə bir sistemdə belə recurrence üçün lazım olan zaman insan intuisiya sərhədlərini tamamilə aşır. məsələn, bir çay stəkanı üçün belə onun molekulyar vəziyyətinin ilkin halına yaxınlaşması üçün lazım olan zaman kainatın yaşını absurd dərəcədə üstələyir. bu səbəbdən teorem praktiki fizikadan çox, konseptual fizika və fəlsəfə üçün maraqlı olaraq qalır.
bu teorem termodinamikanın ikinci qanunu ilə bir-birinə zidd görünür, lakin deyillər. termodinamikanın ikinci qanunu bizə deyir ki, təcrid olunmuş sistemlərdə entropiya artır və bu artım istiqamətli zaman hissini yaradır. amma poincaré recurrence bu istiqamətliliyi tam ləğv etmir, sadəcə onu statistik baxımdan geri çevrilə bilən edir. yəni zaman oxu makroskopik miqyasda sabit qalır, amma mikro səviyyədə çox nadir fluktuasiyalarla*
fiziki kәmiyyәtlәrin öz orta qiymәtlәrindәn tәsadüfi kәnara çıxması
keçmişə bənzər vəziyyətlər yenidən ortaya çıxa bilir. bu da zamanın niyə bizə geri dönülməz göründüyünü, amma riyazi olaraq tamamilə simmetrik ola biləcəyini göstərən maraqlı bir gərginlik yaradır. çünkü entropiyanın artması statistik qanundur, mütləq deyil. yəni günün sonunda kifayət qədər böyük zaman aralığında çox aşağı ehtimallı hadisələrin reallaşması da qaçınılmaz olur.
teoremin ən maraqlı və çox vaxt yanlış başa düşülən nəticələrindən biri boltzmann brain problemidir. bu ideya ilk baxışda sadə görünür, amma arxasında çox incə statistik və kosmoloji fərziyyələr dayanır. boltzmann brain anlayışı ondan çıxır ki, əgər kainat çox uzun, hətta potensial olaraq sonsuz zaman mövcud olarsa və sistem kifayət qədər böyük termodinamik fluktuasiyalara imkan verirsə, onda çox aşağı ehtimallı, amma prinsipcə mümkün olan hallar da mütləq bir nöqtədə baş verə bilər. bu hallardan biri də odur ki, təsadüfi şəkildə maddə və enerji elə bir düzülüş yaratsın ki, qısa müddətlik də olsa, tam formalaşmış bir şüur sistemi ortaya çıxsın. bu fikirin narahatedici tərəfi ondan ibarətdir ki, əgər belə bir üstünlük doğrudan da mövcud olsaydı, onda bizim öz müşahidə təcrübəmizin etibarlılığı sual altına düşərdi. çünki bu halda uzun zamandır mövcud olan real kainat içində yaşayan varlıqlar olmaqdan çox, ani bir fluktuasiyanın yaratdığı lokal şüur anları ola bilərdik. lakin əksər modellər göstərir ki, ya kainatın ömrü və strukturu boltzmann brainlərin dominant olmasına imkan vermir, ya da belə fluktuasiyaların baş vermə ehtimalı o qədər astronomik dərəcədə kiçikdir ki, praktik olaraq sıfır sayılır.
nietzschenin eternal return anlayışı da bizim teoremə yaxın ekzistential fikir idi. baxmayaraq ki, nietzsche bunu teorem kimi yox, fəlsəfi düşüncə eksperimenti kimi təqdim edirdi. nietzschenin əsas sualı o idi ki, "əgər sənin yaşadığın həyat, bütün detalları ilə birlikdə, sonsuz dəfə təkrar olunacaqsa, sən buna necə reaksiya verərdin? " və ya daha da sərt formada desək "əgər bu həyat eyni şəkildə sonsuz dəfə yenidən yaşanacaqsa, onu yenə də eyni seçimlərlə yaşamağa razı olardınmı?" burada əsas məqsəd kainat təkrar-təkrar dövr edir iddiası deyil də, insanın öz həyatına verdiyi dəyərin ölçülməsidir. nietzsche üçün bu fikir bir növ insanın yaşadığı həyata “hə” və ya “yox” demə gücünü ortaya çıxarır. əgər bir insan bu ideyanı eşidib dərin bir ağırlıq hiss edirsə, bu onun həyatında dəyişdirməli olduğu şeylərin olduğunu göstərir. əgər qəbul edə bilirsə, bu artıq amor fati, yəni taleyini sevmək, qəbullanmaq vəziyyətinə yaxınlaşmaq deməkdir.
yeri gəlmişkən teorem kvant fizikası və kosmologiyada da qəribə nəticələr yaradır. məsələn bəzi kainat modellərində kainat sonsuz müddət boyunca mövcud olursa, onda hər mümkün hadisə bir gün yenidən baş verəcək. yəni daha sadə dildə desəm, eyni insanlar, eyni hadisələr bir gün yenidən baş verə bilər. onda deyə bilərik ki, texniki olaraq bu entryni sonsuz dəfə oxuyacaq sizin başqa versiyalarınız da mövcud ola bilər. amma burada çox vacib detal var “eyni” anlayışı problematikdir. çünki recurrence tam identik olmaq məcburiyyətində deyil. sistem sadəcə əvvəlki vəziyyətə çox yaxınlaşır. kvant səviyyəsində isə tam eynilik anlayışı özü mürəkkəb bir anlayışdır.
amma hal-hazırda bizim kainatın həqiqətən poincaré recurrence theorem şərtlərinə uyğun olub-olmaması bilinmir. əgər kainat genişlənirsə və qaranlıq maddə kimi faktorlar dominantdırsa, sistemin qapalı və ya sabit davranıb-davranmadığı məlum deyil. bəzi modellərdə kainatın istilik ölümünə gedəcəyi və maksimum entropiya vəziyyətində sonsuz dərəcədə donmuş qalacağı düşünülür. belə bir halda recurrence ya tamamilə mənasızlaşır, ya da yalnız kvant fluktuasiyaları səviyyəsində çox nadir hadisə kimi qalır. teorem ideal qapalı sistemlər üçün işləyir. amma bizim kainat sonsuzdurmu, enerji həqiqətən qorunurmu və.s kimi suallarımızın cavabsız qalması səbəbindən bu teoremində mümkünlüyü sual altında qalır.
bəlkə də, bu teoremin diqqət çəkmə səbəblərindən biri də elə bilinməzliyinin arxasında yatır. nəticədə poincaré recurrence theorem fizikanın sərhədində dayanır. bir tərəfdə ciddi riyazi nəticə kimi qəti görünür, digər tərəfdə isə kainatın real strukturuna tətbiq ediləndə demək olar ki, metafizik bir ideyaya çevrilir.
dəyişdirə bilməyəcəyini bildiyin amma hər xatırlayanda içinə oturan o soyuq hiss. bəzən bir anlıq susmaq, keçmişdə verdiyin bir qərar, etmədiyin bir hərəkət və ya sadəcə gecikdiyin bircə dəqiqə əbədi peşmanlığa çevrilir. zaman keçir, insanlar dəyişir, sən dəyişirsən amma o anlar dəyişmir. elə bil yaddaşının içinə mismarlanıb qalır, nə vaxt toxunsan qanayacaq bir yara kimi. bəzən bir söz, bəzən tanımadığın bir mahnı, xatirəsi olan bir yer və bəzən də heç bir səbəbi olmadan həmin peşmanlıq gəlir oturur boğazına düyün kimi. o peşmanlıqlar var ki onları heç kim bilməz çünki deməzsən, desən də heç kim tam başa düşməz. çünki o hissin içində bir sən varsan, bir də heç vaxt geri qayıtmayacaq edə biləcəyin halda edilməyənlər. əbədi peşmanlıqlar zamanla barışsan da unuda bilmədiyin bir ağrı, içində susmaq bilməyən və heç vaxt tam səsləndirilməyən qaranlıq bir pıçıltıdır.
böyümək uşaqlıqda qucaq açdığın adamların indi şəkillərdə gülümsəməsidi. telefon nömrəsinə baxanda gözlərinin dolmağı, amma qarşıda cavab verəcək heç kimin olmamağıdı. bayram süfrəsində boş qalan stullardı, artıq döyülməyən qapılardı. insanın yaddaşında qalan səs tonları, amma həyatda heç vaxt təkrar yaşanılmayan xatirələridi. böyümək sevdiklərinin torpağa qarışmağına alışmaq, onların adını ancaq dualarda çəkməkdi. böyümək həm də qəbirstanlıq yollarını öyrənməkdi, saatlarla danışacaq sözlərin varkən susmaqdı. və məncə böyümək heç kimin əbədi olmadığını qəbul etməkdi. hər kəsin bir gün xatirə olacağını bilib, qalanlara daha möhkəm sarılmağı öyrənməkdi.
bəzən entryləri oxuyaraq yazarların həyat hekayəsini öyrəndiyimiz,bəzən qəşəng məlumatlar oxuduğumuz,bəzən də məsləhətxanada qeyri-adi insanlar görə biləcəyiniz yerli və milli ensiklopediya,sözlük.yaxşı ki, var
hər zaman özünü sübut etməyə çalışaq uşaqdır. heç vaxt ona inanılmır, hər zaman gözardı edilir, fikrinə hörmət qoyulmur tam bir olmasa da olar deyə biləcəyimiz insan kimidir. bu qədər şeydən sonra bir yerdə qırılma yaşanır və o uşağ bir də özünü sübüt etməyə məcbur olmadığını anlayır. həmin gün o uşağın böyüdüyü gündür bəlkə də.
bir şeyi o qədər başa saldığdan sonra hələ də başa düşməyən insanlar. bu tip insanlar sizin izah etdiyiniz şeyi başa düşmürsə günahkar siz olursunuz və əgər izah etmək istəmirsinizsə yenə də günahkar siz olursunuz. *
belə insanları ətrafınızda saxlamağ sağlamlığınıza zərərli ola bilər
açılışı “cisco certified network associate” olan, cisco tərəfindən verilən və it sahəsində şəbəkə ilə məşğul olmaq istəyənlərin ən çox yönəldiyi sertifikatlardan biridir. ümumi olaraq desək, bu sertifikat network-u anlayacaq qədər baza verir. yəni ip address nədir, subnetting necə edilir, routing necə işləyir, switch nə edir, vlan nə üçündür və s. kimi mövzuları özündə ehtiva edir.
nə işə yarayır məsələsinə gəldikdə, açığı bazara yeni girən biri üçün çox ciddi üstünlük yaradır. xüsusilə network engineer, network administrator *
net admin
və ya system administrator *
sysadmin
kimi ixtisaslara başlamaq istəyənlər üçün cv-də ccna olması bir növ “bu adam boş deyil” mesajı verir. çünki cisco vendor olaraq bazarda dominantdır. gördüyüm qədərilə əksər enterprise mühitlərdə, dövlət qurumlarında və.s cisco cihazlarından istifadə olunur. əlavə olaraq, ümumiyyətlə vendorlar bir-birinə oxşayır. cisco cihazları ilə işləməyi bacardıqdan sonra mikrotik və ya huawei kimi digər istehsalçılar ilə işləmək də daha asan gəlir, sadəcə müəyyən fərqlər olur, onları da qısa müddətdə öyrənmək mümkündür.
necə almaq olar sualına gəldikdə isə, ccna 200-301 imtahanı mövcuddur. bunun üçün istəsəniz ölkədə cisco instructor olan kurslara qatıla bilərsiniz, yaxud da mənim kimi özünüz öyrənmək istəyirsinizsə internetdəki müxtəlif resurslardan məsələn youtube, udemy, ai və.s istifadə edə bilərsiniz. sillabusu internetdə asanlıqla tapmaq olur. daha sonra hər mövzunu nəzəri olaraq öyrəndikdən sonra cisco packet tracer kimi simulatorlarda praktika edə bilərsiniz. tövsiyəm odur ki, müəyyən səviyyəyə çatdıqdan sonra gns3 istifadə edəsiniz, çünki gns3 daha realistikdir və digər vendorlarla işləməyə də imkan yaradır. internetdə hər mövzu üçün lablar *
məsələn .pka faylları və.s
tapmaq mümkündür. beləliklə, həm öyrənib, həm də praktikanızı gücləndirdikcə, sizdən asılı olaraq 2-3 ay ərzində şəbəkə sahəsində yaxşı bir baza formalaşdıra bilərsiniz. bir az da öyrənməkdə acgöz olmalısınız məsələn, öz təcrübəmdən deyə bilərəm ki, axtara-axtara ccnp səviyyəsində bəzi mövzularla da tanış olmuşam. əksər kurslar sadəcə ccna səviyyəsində öyrədirlər, əlavə bir şeyləri tapmağınız üçün özünüzün də bir az internetdə surfing etməyiniz vacibdir.
imtahan məsələsinə gəldikdə isə, imtahan pearson vue üzərindən verilir. həm test mərkəzində, həm də online *
amma ciddi nəzarət altında
vermək mümkündür. qiyməti 300 dollar civarındadır. kursa gedirsinizsə, əksər kurslar endirim edə bilirlər. suallar əsasən test formasında olur, lakin içərisində lab, yəni simulasiya tipli suallar da ola bilər. məsələn sizə real şəbəkə problemi verilir və onu troubleshoot etməyiniz gözlənilir.
bir məqamı da qeyd edim, dump əzbərləyib ccna alan çox adam var, amma işə girəndə ən sadə problemi belə həll edə bilmirlər. ona görə əzbərçiliyi tövsiyə etmirəm, amma dumplara nəzər yetirib bir az təkrar etməyiniz, suallarla tanış olmağınız sizin üçün avantajdır.
mən qərar verəndə ki, şəbəkə öyrənəcəm ilk başlarda qəliz gəlirdi. bəzi geniş mövzulara bütün günümü verirdim, bir problemlə qarşılaşanda kimsə olmadığı üçün özüm troubleshoot etməli olurdum hansı ki, qəşəng təcrübə əldə elədim beləliklə. çalışın tez-tez təkrar edin, çox işlədikcə alışacağsınız hər şey sadə gələcək. və bir də ccna sadəcə başlanğıcdır. çox da böyütməyin gözünüzdə.
sol üstdəki çaşdırmasın, təyyarə keçib deyə gül kimi şəkildə belə şeylərə səbəb olub
bakıda heç qəşəng alınmır bu şəkillər işıq kirliliyinə görə, ancaq parlaq olan ulduzlar düşə bilir kameraya. idarə etmək lazım.
yeni tanış olduğun insanlarla ünsiyyət. müəyyən yaşdan sonra həyatına yeni insanlar ala bilmirsən, nə desən də səni anlamırlar deyə ətrafın tanışlardan o tərəfə nadir hallarda keçir.
testosteron səviyyəsi bir az həyat tərzi ilə əlaqəlidi əslində. başlığa uyğun olaraq ilk olaraq stressin testosteronu aşağı saldığını vurğulaya bilərəm, çünkü stress zamanı yaranan kortizol hormonu testosteronun istehsalını basqılayır. ikinci olaraq yuxu rejimidir, düzənli yuxu rejiminin olmaması, özəlliklədə n3 dediyimiz dərin yuxu fazasının az olması testosteron səviyyəsinin azalmasına şərait yaradır. daha sonrakı təsiredici amil qidalanmadır, özəlliklə də günlük həyatınızda şəkərli, yağlı yeməklər, fast-food məhsulları istifadə edirsinizsə sizin işiniz çox çətindi. bu tip qidalar insulin dirəncini *
məncə müqavimət daha doğru səslənir ama nəysə
artırır və nəticədə testosteron aşağı düşür. həmçinin d vitamini kimi vacib vitaminlərin çatışmazlığı da testosterona mənfi təsir göstərir. daha sonra hərəkətsizliyi vurğulaya bilərəm, çox hərəkət edən biri olmasanız da ayağ günlərini qaçırmayın.*
spesifik olaraq belə bir elmi araşdırma varmı bilmirəm amma məncə piyada yerimək, böyük əzələ qruplarını işlətmək və.s müsbət təsir edir
siqaret və ya alkoqollu içkilərin zərərindən danışmağa ehtiyyac olmadığını düşünürəm. və bunlara əlavə olaraq anti-depressantlar, xroniki-xəstəliklər də testosteron səviyyəsinə mənfi təsir göstərə bilir. bir də əlavə olaraq qeyd etmək istərdim ki, mansturbasiya və ya seks etmək testosteron səviyyəsini aşağı salmır. seks sonrası enerjinin tükənməsi belə düşüncəyə gətirib çıxara bilər amma bu reallığ əks etdirmir. başqa ağlıma bir şeylər gəlmədi, son olaraq sizə testosteronunuzu qorumaq üçün ipucu verə bilərəm ki, çox tez əsəbləşən birisinizsə sakitləşdirici təsiri olan çaylar için, yuxunuza diqqət edin, idmanla məşğul olun. zamanla testosteron səviyyənizin normala döndüyünün fərqinə varacaqsınız *
özəlliklə də səhərlər
. həmçinin enerji, əhval, fokuslana bilmək kimi şeylərdə də özünü göstərəcək.
bakının sabunçu rayonunda yerləşən 3 saylı xəstəxana. xəstəxana sağlam insanların xəstə olub xəstəxanadan çıxması,xəstəxanada hər şeyin pullu olması ilə tanınır,indi vəziyyət necədi bilmirəm amma getməyi tövsiyyə edəcəyim ən axrıncı xəstəxanadır mənə görə.
(bax: sabunçu xəstəxanasının biabırçı vəziyyəti)
sifarişi verən: adsızinsan
elə bil geriyə qayıtmışam, qayıtmaqdan qorxduğum özümə geri dönmüşəm. halbuki bu hissləri çoxdan geridə qoyduğumu sanırdım. yenə ən kiçik problem saatlarla beynimdə böyüyür. gecələr uzanıb saatlarla tavana baxıram, yata bilmirəm, yatmağı bacarsam da gördüyüm yuxular kabusuma çevrilir. yemək yemək də yadımdan çıxır. özümü də unuduram hərdən. hər gün səhər düzələr inşallah deyirəm, amma hər səhər daha betəri olur. tez-tez ölüm haqqında düşünməyə başlamışam. yaşamaq istəmədiyim üçün yox, sadəcə yorulduğum üçün. ən azından sabah öləcəm deyə bir bəhanəm olardı. yəqin ki, səhər tezdən sahilə gedərdim, günəşin çıxmasını izləyərdim. ən sevdiyim insanları görməyə çalışardım. bəlkə məni ciddiyə almazdı, bəlkə mesajımı cavabsız qoyardı. yenə də cəhd edərdim. sonra sakitcə oturub indiyə qədər edə bilmədiyim hər şeyi düşünərdim, qəbullanardım. insan bəlkə də ölümdən yox, yaşaya bilmədiyi anlardan qorxurmuş. bütün bu düşüncələrin içində ən ağır olan ölüm deyil, ən ağır olan yaşamaq istədiyin həyatdan bu qədər uzaqlaşdığını hiss etməkdir. insanın canını alır bu hiss, hər səhər "bəlkə bu gün düzələr" ümidi ilə oyanıb, hər axşam eyni yorğunluqla gözlərini qapamağa çalışmaq bir yerdən sonra dözülməz olur. insanı ən çox yaşamaq yox, yaşaya bilməmək yorurmuş. beynimdəki yorğunluq bədənimə də yansıyır, yorğunluq o qədər ağır gəlir ki, ayağa qalxmadan öncə uzun-uzun düşünürəm. ümid edirəm, hər şey yaxşı olar.
son olaraq da bunu qoyub gedirəm.
52 kartla oynanılan 21-ə bərabər və yaxudda 21-ə ən yaxın olanın qazandığı, 21-i keçənin uduzduğu qumar oyunu.oyunda tuz 11 xala bərabər, 10, karol, valent, dama isə 10 xala bərabər digər kartlar isə olduğu kimi götürülür. oyun əsasən qumarxana ilə qumarbaz arasında oynanılır, lakin istəyə görə qumarxana və bir neçə adamla da oynamaq olar. hər adama iki kart paylanılır, qumarbazın kart götürmə, götürməmək, ikiyə qatlamaq, bölmək kimi seçimləri var bu seçimlər əsasında qazanır və yaxud da uduzursunuz. nə qədər kart saymaq kimi əfsanələr eşidilsə də uzun müddətli qumar oynadığınızda çox böyük ehtimalla uduzursunuz *
oynamayın, oynatdırmayın
(bax: 21)
ekranı klikləyərək,günlük müəyyən missiyaları yerinə yetirərək,saat başına gəlirinizi artıracaq alətlər alaraq coin qazana biləcəyiniz telegram oyunu. keçən il notcoin çıxanda istifadəçilərinə qazandırdığı pulu görəndən sonra tendensiya halına çevrilmiş oyunlardır. bir qədər vaxtdan sonra bu coinlərin bazara çıxacağı və müəyyən dəyərinin olacağı deyilir. sifarişi verən: adsızinsan
mənə ən çox narahatlıq verən şey gələcəkdir sözlük,necə gələcəyini nələrin olacağını bilməmək.məsələn belə deyim süni intellekt yeni-yeni trend olur və getdikcə inkişaf edir, bunun sayəsində soma oyununu realda yaşaya biləcəyimizi düşünürəm ki,gələcəkdə böyük ehtimalla insanları,müəyyən insanlar yamsılayacağ bir robotlar,virtual-avatarlar mütləq ki, olacaq yaxud bəlkə də,bunlar əslində olub.bəlkə internetdəki videoların altındakı fikirlər süni intellektlər tərəfindən yazılır,bunun sayəsində insanlar müəyyən mövzularda manipulyasiya edilir bəlkə özümüz də istəmsizcə birşeylərin bir parçasıyığ və bu biz mövcud olanadək davam edəcək.qarışığ kontentdi əslində hələ də düşünürəm ki,süni intellektlərin müəyyən bir yerə qədər limiti olacağ amma inkişaf o qədər sürətlidir ki,ehtimalları düşünməmək olmur