bacarana can qurban

(baxma: bacarmıyana badımcan)

edit: mənə çatmadı ki, bu ifadəni necə məmur özbaşnalığına gətirib çıxarıdılar? məncə deyilməsi gülməli, eşidilməsi ondan da gülməli olan bir söz birləşməsidir. sosial bir mühitdə yaşadığımız üçün etdiyimiz bütün hərəkətlər insanlara toxuna bilər və ya dolayı yollarla onlarla əlaqəli ola bilər. əlbəttə ki, edilən haqsızlıqlar, qanunsuzluqlar, danışılan yalanlar da birbaşa insanları maraqlandıran məsələdir. ama söhbətin dərinliyinə getsək bir alverçi düşünək. bu adam maşın satır. sənə yağ yeyən, ya da aşmış maşın satanda alıcısı sən olursan. yetəri qədər məlumatın olsaydı almazdın. neçənci əsrdə yaşayırıq? maşını altdan üstdən yoxlamaq üçün o qədər avadanlıq var. adi insan belə ayırd edə bilir artıq bəzi haqq hesabları. ya da yetəri qədər öz haqqlarını tələb etməyi bacarsaydın, aşmış maşın təsbitindən sonra gedib maşını qaytara bilərdin? əslində birinin sənin növbənə girməsi qədər əsəb pozan şey yoxdur. hərdən mənim də növbəmə girirlər. dilim olsaydı qayıdıb mən də deyərdim, gicdıllaq xeyir ola növbəni gözlə? deyəcəksiniz ki, hamı eyni təbiətin yiyəsi deyil. onda ağlamasınlar. dünya həssas qəlblər üçün cəhənnəmdir. əslində bu ifadənin sahibləri ilə mübarizə aparmalı idiniz, ama dalda, qıraqda, küncdə ya da bucaqda onların arxası ilə danışırsınız. onlar həqiqətən də sübut edirlər ki, bacarana can qurban zor sikirik. ədalətsizlik ilə mübarizə metodu bu deyil.

sözaltı günlük

adam hərdən istəyir ki, səhərin sübh çağı oyansın bir dənə marojna yesin. bəzən ruhən həyata o qədər dolu oluruq ki, o boşluğa doldurmaq üçün böyük xoşbəxtliklərə ehtiyac duymuruq. ama gün gəlir yarıya qədər bitməyə yaxınlaşır, o boşluq elə ağır gəlir ki, səhər tezdən yediyin marojnanın dadı damağından itib gedir. marojnalara, şirniyyatlara böyük qəzəb yaranır daxili dünyanda. səhər tezdəni marojna ilə açan adam, axşamları niyə baltika 9 həsrətinə düşür. bu qədər bəsitdirmi keçirdiyimiz iç sıxıntılar, nəfəs almağımıza vəsilə olan kiçik xoşbəxtliklər? zarafatdan başqa izahatı olmayan bəzi şeylərin izahatı veririk gülərəkdən. bu ay da heç düşərli olmadı. konkret ziyandayıq. elə bir ziyandayıq ki, ziyan ilə xeyiri hesablamaq olmur. baş itib. kupon yazmaq da əvvəlki qədər zövq vermir, futbola baxmaq da onun kimi. ağaclar yaz ayına hazırlanırdı, indi uje yaydı. vaxt nə tez keçir amk. bəzən elə çox istəyirsən ki, vaxt tez keçsin, sonra deyirsən mənə nə amke? bəzən nələrə məcbur olduğumu düşünürəm, amma, tapa bilmirəm. hər şey o qədər yaxın o qədər uzaq gəlir ki. bəlkə koram? bəlkə də bu qurdlar süfrəsində yaşamaq çətin gəlir. bu həyatdakı hər şeyə incimişəm. əsas da torpaqlara, yollara, yol kənarlarına. suyundan içdiyim həyat, niyə götünə başına yaxırsan? uzaqlara incimişəm, əlimi atıb qopara bilmədiyim buludlara incimişəm. kəndçilərə incimişəm, şəhərliləri heç sevməmişəm. yenə bir qaranlığa doğru çəkilirik. o qədər şey yazmaq istəyirəm ki, yaza bilmirəm. bura qədər gəlmişik ataq getsin deyirəm. azalır iç sıxıntılarım, azalır axtarmaq sevdası. bəlkə də hər şeyin bəsit cavabı vardır , biz yoruruq özümüzü uzun paragraflarla.

tələsmək

dünyanın bütün incə dadlarını hiss etməyə imkan verməyən və mənasızlaşdıran şey. təəssüf ki, istəsək də istəməsək də bu halı gerçəkləşdiririk. hər gün harasa tələsirik. insan elə varlıqdır ki, yaşmağa tələsməkdən bezmir. nə qədər bu psixologiyaya protiv getsək də axırda biz də bir yerdən başqa yerə tullanırıq. əvvəl elə fikirləşirdim ki, norveçdə bir dağ evində yaşamaq mümkündür. tələsməmək üçün gərək başın dinc olsun, ətrafın barmaq ilə saya biləcəyin fərdlərdən ibarət olsun. bunu qazanmaq elə də asand deyil. görəsən nələrdən keçməliyik ki, axırda biz də saatlarla bir yerdə uzanıb qalaq və itirib axtaran olmasın. bəzən bu xoş olsa da, özümüzün uydurduğu çıxış yolundan başqa heç bir fikirə hörmət etməyəcəyik deyə bu insanların bizim ətrafımızda olması mənasız gəlir. tələsmək bəlkə də bəzən içdiyimiz çayın yarıda qalmasıdır, görəcəyimiz işlərin gecikməsidir, getdiyimiz yolların uzanmasıdır, hər zaman axtardığımız bir varlığı heç vaxt tapa bilməməyimizdir, verdiyimiz sözlərin heç vaxt yerinə düşməməsidir, qıraqdan tələsən insanları böyük can sıxıntısı ilə izləyə bilməməkdir, bəzən fikirləşirəm ki, ən qorxulusu insanın həyata tələsməməsidir. arzuların, xatirələrin, ümidlərin, sevinc və kədərin olmadığı dünya nəyə lazımdır ki?

inkar etdiyimiz cəmiyyətin bir parçası olmağımız

bir cəsarətlə bu tilsimi qırıb inkar etdiyimiz cəmiyyətin bir parçası olmaqdan vaz keçəcəyimiz dünya.. ömrümüzün axrına qədər buralarda fırlanmağa məcbur qaldığımız müddətcə o qədər manasızdır ki, edilən bir şeyləri tənqid edib özümüxü üstün görmə çırpınışları. başqa da edəcək bir şey yoxdur əslində, vaxtımız gedir, başqalarının sevinclərinə palçıq atırıq öz aləmimizdə. bunun adı qətiyyən qeybət deyil. sadəcə həyatın bizi itələdiyi bataqlıqda əyləncəni tapma axtarışlarıdır. fikirləşəndə ən azından bəzi məsələlərrə həssaslığımızı qoruyuruq, yormuruq, kimlərinsə arxası ilə düşüb ömürlərinə girmirik. gerçək sevgini tapdığımızı düşünüb bir baxım sevgi nəğmələri söyləyirik. biz də cəmiyyətimizin bir üzvü kimi 9-10 oynanılan futboldan sonra 2-3 bakal pivə içməyin tərəfdarıyıq. xoşbəxtliklərimiz o qədər anlıq, o qədər sadə şeylərdən təşkil olunub ki, gecəni gündüzə, gündüzü gecəyə qatmağa vaxt tapmaq üçün yenə bizi bir günlük idarə edəcək adamlar axtarmağa məcburuq. biz xalq olaraq deyəsən əziyyət çəkməyə məhkumuq. başqa heç nə.

sözaltı günlük

hər gözəl şeyin niyə sonu olmur? axıra qədər sürünə biləcəyim bir xoşbəxtlik yolu necə tapa bilərəm özümə? niyə bu qədər sıxıcıdır xoşbəxtliklərimiz? niyə qucaqlamağa adam axtardığım yerdə sikim durur? görəsən məsələ nədədir. əgər sumqayıt gün keçdikcə daha da bərbad hala düşürsə bunun səbəbkarı kimdir? doğrunu nə bilirəm? əvvəlki kimi ulduzlara baxıb xəyal da qura biımirəm. damla damla göz yaşları da ata bilmirəm, divaralara baxıb fikirə də gedə bilmirəm. qışqırıb öz səsimlə tətmin də edə bilmirəm özümü? işığı hara tutsam qaranlıqdır? hərdən fikirləşirəm mənə dağ lazımdır, qaçıb getməkdirmi çıxış yolu? ya da bir ağac əkməkdirmi? iki addımımdan biri səhvdir, hərdən xoşbəxtliyi tapdığımı fikirləşirəm güclü fırtınalarda. yayda kölkə axtarırıq qışda günəş? niyə qəbul edə bilmirik bütün fəsilləri? əvvəl olsaydı gələcək adına xəyallar qurardım. yaş irəlilədikcə bunu da etmək olmur. bütün xəyallar təhqir kimi gəlir özümə. əvvəl problem yalnızlıq idisə indi yalqızlıqdır. hər əli açar tutan usta mı olur? daxil olduğumuz bütün rejimin tərsinə getməyimiz şərtdirmi? indi mən bu qədər şeyi yazanda xoşbəxtlikmi yaxın gəlir? bilmirəm bilmirəm bilmirəm? onu bilirəm ki, gəmisi olana nə xoşdur yeni dənizlər?

domino

tanrının bizə bəxş etdiyi ən gözəl əyləncələrdən biridir. nə qədər əsəb keçirsək, nə qədər söyüşün biri bir qəpikdən olsa da bu masada gedən söhbətin yerini başqa heç nə verməz. rasxodun azaldığı, qarşılıqlı münasibətlərin şahə qalxdığı bir masa düşünün. 1 paçka siqaret, çay, plitka olmasa da olar əsas limondu. damino bir kəşfdirsə, bizlər də sayəsində kəşf edirik. tarixə məlum olmayan fəlsəfi düşüncələrdən tutmuş, qeyri adi söyüşlərə qədər? insan özünü necə unuda bilər bir neçə saatlıq? nə yemisən turşulu? my name is intiqam? ama gərək ki, məqsəd oynamaq olsun. yoxsa 2 əldən sonra tiktoka başın salmasın gənclərimiz. çox bəsit görsənsə də bir terapiya üsuludur. insanın evi kimidir. hələ yay vaxtı 1 bakal pivədən sonra açılan ağızı bağlamaq allaha qalıb. noxudunu saçağını qizardilmişini nağayrem bir paçka siqaret və yerə vurulan daş zakuskanın başbakanıdır. oynayın və oynayın. sevgilim olsaydı onunla da gedərdim bir dövrün son ziyarəgahlarına. damino paylaşmaqdır, insanı bilinməyən səhifələrə aparandır. içimiz bir şkaf deyil ki, açıb baxaq, qarşıdakının əlini bilmədən düşüncəsini bilməkdir bu oyun. bəzən paylaşmaqdır, bəzən də bağışlanmayacaq səhvlərdir. adamın ürəyi hərdən kofe içmək də istəyir, amma, qürurumun bu qədər incinməsinə imkan verə bilmərəm deyirəm və susuram..

zəhlətökən şeylər

bir işin bir neçə nəfər tərəfindən görülməsi. buna məruz qalmağın ağırlığı. psixologiyada spatial memory deyə bir şey var, yəni əşyaların yerləşdirilməsi. masanın üzərinə ya da fərqi yoxdu evin damına qoyulan əşyanı sadəcə sənin bilməyin və rahatlıqla tapmağın. işə fokuslanmaqda və verimli bir nəticə almaqda da köməklik göstərir. dünyada ən etməyəcəyim tək şey insanları günahlandırmaqdır. ama insanlar heç zaman haqlı deyildilər. sadəcə gır gır bır bır bırdan ibarət zəhlətökən səs sahibləri. əslində sənə təsir edən hər bir hərəkət zəhlə tökəndir. burada bir əşyanın ya da oyuncağın günahı yoxdur. qısacası insanlar və onların həyatda qalma mübarizəsi yolunda başqalarını qurban verməyə hazır olmaqları?

unudulmaz uşaqlıq xatirələri

bəyaq məhlə uşaqları ilə yolnan gələndə uşaqlıq xatirələrimizdən danışırdıq. bizdən 4-5 yaş böyük qaqaş var idi. oğraş gədə həm zırpıydı, həm də boyu uzun. ümumi məhlədə hakimiyyət qurmuşdu. bizi konkret idmana otuzdurmuşdu. günortalar gün vururdu deyə axşam saat 5dən sonra düşürdük məhliyə. düşən kimi də bölüşüb bir futbol basırdıq. əgər kim futbolda çoxlu səhvlər etsəydi onu axşam ağır məşq proqramı gözləyirdi. futboldan sonra hamı padxodnan jim, turnik, press edirdi. həftənin 6-cı günü normativ götürürdü gicdıllaq bizdən. kankret sistemli şəkildə bir təşkilata çevrilmişdik. heç kim də yox deyə bilmirdi. idman idi çünki. nə deyəsən mq. ən pisi də ən sonuncu gecəyə yaxın olan məşq idi. qaz yerişi amk. məhlənin o başından bu başına qaz yerişi gedirdik. sanki xüsusi təyinatlı amke. aşağı məhlədən uşaqlar gəlirdi dəli olub qaçırdılar. götümüz açılsa da çox maraqlı günlər idi. indi isə gülərək xatırlayırıq və darıxırıq.

sosiallaşmaq

bir növ tapışmaq deyilir buna. insan psixologiyası o qədər mürəkkəbdir ki, indiki dövrdə çox çətin bacardığım şeylərdən biridir. çox az da olsa sosiallaşdığım ətrafım var, yeni insanlar tanımaq o qədər ağır gəlir ki. biri deyəndə ki, oturub çay içək o qədər ərinirəm, o qədər iç sıxımtılar keçirdirəm ki. əslində məsələ bilirsiniz nədir? hamı o qədər doludur ki, istər istəməz enerjimizi alırlar. adamları nə qədər yola vermək olar? insanların dərdi sadəcə başa düşülmək olub. insanlar yaş artdıqca ehtiyacları tam fərqli seqmentə tərəf itələnir. şəxsən mən bu dünyada elə bir adam yoxdu ki, yola gedə bilməyim. təbii ki, peri peysəriynən vaxt keçirməkdən getmir söhbət. per peysəri necə yola verməkdən gedir. bu sosiallaşmaq sayılmır. insanlar hələ də elə bilirlər ki, qarşılıqlı debat halında olan ünsiyyət boğunuqluğu sosiallaşmaq adlanır. sadəcə mən ciddi həyata uyğunlaşa bilmirəm. ciddi problemlər ürəyimi sıxır. hərənin öz problemi var, düşünürəm ki, özünə. bunu rahatlıqla paylaşa biləcək qədər uduzmuş hiss etməməlidir insan. hərhalda başa düşülmək deyə bir şey yoxdur. yola verilmək deyə bir şey var. camaat bilməyərək yola çıxır, biz bilirik deyə yolun yarısına belə girmirik. sözlük olmasaydı nə edərdik? sosiallaşmaq barədə nə qədər bacarıqsız olsaq belə bunu edirik. təbiətimiz gərəyi edirik. buna məcburuq. bəzən buna görə insanlara məcbur hiss etmək düşündürür adamı. əslində isə bunu məcbur olduğunu düşünmədən edəndə o boşluğa rahat doldurmaq imkanımız olur. gərək qabağıma elə adamlar çıxsın ki, 10 il görməsəm belə eyni ünsiyyəti saxlaya bilim. insanı insandan soyudan şeylər çoxdur. əgər ki, təbiət etibarı ilə həssasınızsa. bir dəfə soyudunuzsa axıra qədər belə davam edəcək. kiməsə niyə şans vermək məcburiyyətindəyik. bu sonu olmayan, mənasız və sıxıcı yola davam etmək kimin ağlından çıxan fikirdir. sözünüz düz gəlmirsə bunu qarşı tərəfə hiss etdirməyə nə var. ya əgər qarşı tərəf gicdıllaqdırsa ya da özünü gicdıllaq yerinə qoyubsa? bəzən bir məsələ haqqında şeirlər, kitablar yaza bilərsən ama adi 2 cümləni düz qoş edib bir aya gətirə bilmərsən ki, qarşındakı səni anlasın. əslində mən səhv anlaşılmaqdan qorxmuram, boşuna avar çəkməkdən sonra da hər şeyi pox etməkdən qorxuram. yaşanmışlıqlar və xatirələr insanın özəyidir və bunlar insanı xarakterizə edən başlıca faktorlardandır sadəcə bu yaşanmışlıqları kiməsə satmaq ucuz işdir. düşünürəm ki, dərdləşmək qədər mənasız bir şey yoxdur. əvvəl deyirdim ki, dərd dərdi unutdurar ama o sözümdə də bir mənasızlıq var anlayıram və deyəcəm. Tanımadığımız adamlarla saatlarla dərdləşməm bəli dərdi unutdurar, bir də görməyəcəyin, hər şeyin 1 saatdan sonra silinəcəyi bir chatda qarşılıqlı dərdləşmə dərdləri unutdurar onu dərdi sənin dərdivi sənin dərdin onun dərdini. Ama bu müvəqqətidir. sosiallaşmaq da mənə görə müvəqqəti şeyləri xoşlayır. axıra qədər getsən ya poxu çıxacaq, ya da çox mənasız bir münasibət ortaya çıxacaq. bir entry yarım litr viskini aparır blin. ən azından klaviyaturamız sağ olsun. çox adam introvert bir şəxsiyyətə sahib olduğunu düşünür və ona görə sosiallaşmaqdan qaçır. əslində yerinə, məkanına, zamanına görə dəyişən şeydir bu. əsgərliyə düşsən nağarasdan mq. orda belə deyil ortam. altda qalan namərddir söhbətdəri gedir. gərək ki, sosiallaşasan ki, altda qalmayasan sən də birini deyəsən. əzilməyəsən. iş ortamındasan bir osturağı da sən basmalısan, soxmamalısan içinə ki, bilgisiz görsənməyəsən. insan olmağın ən pis qaydalarıdan bidir. bilmədiyini də satmalısan ki, sonra başına çıxmasınlar. bəzən düşünürəm ki, orta əsrlərdə yaşasaydım kaş. əvvəllər daha asand və daha təbii olardı yəqin ki sosiallaşma işi. o vaxtlar insanlar bir şeyi ağızdan ağıza öyrənərdilər, öyrəndikləri şey realdırmı yoxsa şəhər efsanəsidir bilməzdilər heç mqe. indi internet dövrüdür blin. hərə alıb əlinə bir dənə də yaxşı süni intelekt çıxardıblar yazır ora hər şeyi çatdırır. belə şey olar amke. belə dövrdə sosiallaşmaq olar, qaqa. əsgərliydə zoruyduye bilib bilmədiyini soxurdun gedirdi. internet yox bir şey yox. bunun adı əslində həyatda qalma mübarizəsidir. bəzən soxuduğun şeylər camaata çox daha məntiqli gələ bilir. bunun adı da fəlsəfədir. əslində fəlsəfə yaratmağa zəmin yaratmayıblar artıq. hər poxdan bir kanfet düzəldirlər. qırılmırlar, çıxmırlar həyatımızdan. axırda laçında bir dağ evinə köçəcəm, adın da qoyacam hacı qaçarın ziyarətgahı. gəlsinlər bi salam verib getsinlər. başqa istədiyim şey yoxdur. onsuz da onlar çox bilirlər, sözlərinin üstünə söz gətirmək başım üçün deyil. zarafat bir yana boş boşuna dolu dolusuna fərq etmir intiriqaya, mübahisəyə girmək də öz əvvəlki dadın itirib. bilsə də bilməsə də hamı özünü haqlı görəcək və hamı bir mənafə üzərinə səninlə salam meleykim eliyəcək. kəndçivari söhbətimizi elədik indi söz verilir kəndin dəlisinə. çünki, əm etibarlısı da elə odur.

sözaltı günlük

bilmirəm. bütün yaşamımı bir sözlə ifadə etməyə çalışsaydım böyük hərflərlə bərkdən bilmirəm deyərdim. niyə qışqırmaq olmur burada? bilmirəm? suallar və cavablar. böyük bir boşluq. bir damcı göz yaşının səbəbi əslində illərdir yığılıb qalan qışqırmaq həsrətindən gəlir. görəsən insanlar nə qədər ağıllıdır mən nə qədər ağılsızam? 1 litr nzs almışdım. indi tapa bilmirəm. beynimin içi partdıyır. bir qırağa çəkilib avarenni rejimdə ağlamaq istəyirəm. özü də 10 dəqiqəlik yox aylarla illərlə sadəcə ağlamaq istəyirəm. bəlkə ağlasam axırda bilərəm bu işdə tərslik nədir. görəsən nəyi səhv edirəm, məncə bunu düşünmək üçün gecdir. bəlkə də bilirəm, özümü bilməməzliyə vurmuşam. bəlkə bütün sualların cavabı çox sadədir, mən özümü schopenhauer zad zənn edirəm. insanlar? bu zəmanədə insanları günahlandırmaq qədər pasledni bir şey yoxdu. sadəcə tətminsizliyimizdir vurub sübhan dağına çıxardır bizi. zarafatsız bəlkə bir gün gedib sübhan dağına çıxsam heç bir şeyim qalmaz. elə fikirləşirəm ki, seçim etmək üçün gecdir. axıb gedirik zamanın çaylarında, hamı kimi nəyəsə təslim olmuşuq, başımıza nə gələcəyini 10 il qabaqcadan görürük əgər ağ çiyər xərçəngindən ölməsəm.

qrup yoldaşı

təhsili başa vurandan sonra tək tükündən başqa bloklanmaaı gərəkən yaratıqlar dərnəyi. insan nə qədər səmimiyyətsiz olar nə qədər dəyişməz eyni pox qalar? sözünüzün üst üstə düşmədiyini ilk gündən anlamışdınız. yola verməklə ömür keçər blin. salam aleykum aleykum salam. sikdirər blət. vapşem adam gərək tük dost tanışdan başqa görüşməsin heç kimlə. hamı qan hərliyir qardaşım. qıraqdan durub baxırsan ki, bu gicdıllaq bilə bilə səhv danışır gərək vurub götbaş eliyəsən sonra 3000 manat salam aleykum. bu gün nəsə oturublar rayona getmək istiyirmişlər. görüşüblər mən də gəldim ordan burdan söhbət düşdü. adam bilmir nəyə sıxılsın. qayıtdılar ki, qaqili bəlkə sənin maşınla gedək. dizel pulu bizlik. naxuy oturub dizelin söhbətin eləmiyəcəme sənlə sadəcə bir köpüylüy hörmətin olmayıb axı məndə. Əvvəl yox deməyi bacarmırdım deyə çox qınayırdım özümü. indi blət yox da deyirsən saqqız olube camaat. nağarsan bişirməyə çağırmısan məni. sikəsdən? adam utanıre dostlar ona görə sözlükdə fırlanırıq. utanırsan ki, nəyinsə söhbətin eləməyə. adi 1 manatın söhbətin eləməyə utanır adam gəlir sözlükdə ağlayır. abi axı 4 il universitet boyu qruplaşmanın babasın yaratmışdınız işiniz düşəndə adamnan salam meleykim kəsirdiniz. noldu ala hər gün görüşəsiniz bir çay içməyə çağırmayasınız. işiniz düşəndə şirin dilə salırsuz. deyərsinize gicdıllaq get sikdirdə bekarsan? nəyin söhbətin aparırsan? sıxılırame mən qaqa. biri oturub amerikada arxamca danışsa gicdıllaq olaram, boş şey də olsa istəmirəm qaqa biri məni lox kimi tanısın, üzü yola görünüm, haqlı/haqsız arxamca danışılsın. qaqa bəsdirin qutarın sikdirn gedin qəlyanı gətirin. bekarsınlz mqe. bu qiybət mərasimlərini onsuz universitet qazandırır adama. hamı qəhbə kimi dilin qoyub ortaya gələn tüpürür gedən tüpürür. qaqaş, çıxın həyatımdan. əgər mənə həqiqətən necəsən deyə bilmirsinizsə sikdirin gidin ulan. üz verməyin, qaqaş. boş şeylərdi əsas məhlə uşağlarıdı.