dağıtmayan nəzarətin metodları

dağıtmayan nəzarətin hal-hazırda çox metodu var və bu metodların bəziləri 1960-cı ildən istifadə edilir.
ən bilinən metodlar:
1. maye penetrant metodu
2. maqnetik-hissəcik metodu
3. eddy current (girdab cərəyanı) metodu
4. ultrasonik metod
5. radioqrafik metod

metodlar da özlüyündə mühəndisliyin fərqli sahələrində işlədilir ən çox maşınqayırma, metallurgiya, cihazqayırma və aviasiya sahəsində istifadə edilir.
dərs olaraq azərbaycanda cihazqayırma mühəndisliyi ixtisasında dağıtmayan nəzarətin əsasları dərsi olaraq tədris olunur.

fasiləsiz tökmə

Fasiləsiz tökmə üsulunun mahiyyəti ondan ibarətdir ki, maye metal eyni miqdarda fasiləsiz olaraq soyudulan qəlibə tökülür. Kristallizatora daxil olan maye metal xüsusi mexanizmin köməyi ilə qurğunun digər sonluğuna doğru dartılır.
Bu üsulla məlum qara və əlvan metalların əksəriyyətindən töküklər istehsal etmək olar. Üsulun yüksək səmərəliliyə malik olmasına səbəb aşağıdakı üstünlüklərdir: boru və s. alınmasının mümkünlüyü; əlavəliyin və tökmə sisteminin kiçilməsi sayəsində sağlam tökmə çıxışı faizinin yüksəldilməsi; qəlib hazırlanmasına çəkilən xərclərin aradan qaldırılması; tökmələrdə likvasiyanın, qaz boşluqlarının, oturma boşluqlarının aradan götürülməsi hesabına keyfiyyəyin yüksəldilməsi.
Texnoloji proses, tökülən hissələr əyri (curve) və şaquli istiqamətlərdə hərəkət etdirilə bilən , xüsusi tökmə maşınlarında yerinə yetirilir. Ən geniş istifadə edilən, tökükləri əyri(curve) istiqamətdə hərəkət etdirən maşınlardır.
Tökmələrin bu üsulla yüksək keyfiyyətli alınmasına səbəb istiqamətlənmiş istilik ötürmələrinin təşkili və bunun sayəsində kristallaşmanın müəyyən istiqamətə salınması, həmçinin, kristallaşma prosesinde maye metalla qidalanmanın kəsilməsidir. Bunların nəticəsində tökmələrdə oturma və qaz boşluqları, qeyri-metal birləşmələr aradan qalxır.
Yüksək iqtisadi səmərəliliyə poladların fasiləsiz tökülməsi nəticəsində nail olmaq olur. Fasiləsiz tökmə qurğusu en kəsiyinin ölçüləri 200x600 mm-dək olan külçələrin arasıkəsilmədən fasiləsiz tökülməsini təmin edir. Tıxacla çalovdan tökülən maye metal aralıq tökmə qurğusundan keçərək kristallizatora dolur. Kristallizatorun içərisində əvvəlcədən maya (zatravka) yerləşdirilir. Kristallizatorda külçə formalaşmağa başlayır və ərinti müəyyən səviyyəyə çatdıqdan sonra xüsusi mexanizm və vallar vasitəsilə aşağıda dartılır. Kristallizatordan çıxarılan və özəyi hələ maye şəklində olan külçə ikinci soyuma zonasından keçirilir. Bu zaman külçəyə su çilənir və o, tamamilə bərkiyir. Aşağı dartılmış külçə kəsici qurğunun arabacığına ilişdirilir və onunla birlikdə hərəkət etdirilir. Hərəkət etdirilən külçə qaz kəsicisi vasitəsilə lazımi uzunluqlarda doğranılır və avtomatik olaraq yayma üçün nəql etdirilir.

tökmə istehsalatı

tökmə istehsalatı – maşınqayırmanın əridilmiş metalı xüsusi qəliblərə tökməklə çeşidli pəstahlar və ya detallar hazırlanması ilə məşğul olan sahəsidir. qəliblərin daxili boşluqları pəstahın (detalın) xarici görünüşü ilə eyni olur. soyutma zamanı qəlibə tökülmüş metal bərkiyərək içərisinə töküldüyü boşluğun görünüşünü saxlayır. alınan son məlumata (qəlibdən çıxarılan) tökük deyilir. əridilmiş metalın kristallaşma və sonraki soyuma proseslərində töküklərin mexaniki və istismar xassələri formalaşır.
tökmə üsulu ilə kütləsi bir neçə qramdan 310 t-a, uzunluğu bir neçə santimetrdən 20 m-ə, divarlarının qalınlığı 0,5÷500 mm-ə qədər olan müxtəlif konstruksiyalı töküklər ( silindlər bloku, pistonlar, dirsəkli vallar, reduktorların gövdələri və çanaqları, dişli çarx, dəzgahların gövdələri, yayma dəzgahlarının gövdələri, turbin kürəkləri və s.) istehsal edilir.
töküklərin hazırlanması üçün bir sıra tökmə üsulları tətbiq edilir. məsələn, torpaq qəliblərə tökmə , nazik qabıqlı qəliblərə tökmə , əridilən modellər üzrə tökmə, kokilə tökmə, təzyiq altında tökmə, mərkəzdənqaçma üsulu ilə tökmə, fasiləsiz tökmə və s. tökmənin bu və ya digər növünün tətbiq sahəsi istehsalın həcmindən , töküklərin ölçülərinin qiyməti və həndəsi dəqiqliyindən , səthlərin girintili-çıxıntılığına verilən tələblərdən , iqtisadi məqsədəuyğunluğundan və digər amillərdən asılır.

kompüter elmləri

ən bilinən adı ilə tətbiqi riyaziyyat elmidir. dövrün tələblərinə uyğun olaraq kompüter elmləri adlandırılmışdır. kompüter elmləri oxuyan tələbələrin kompüter mühəndisliyi oxuyanlardan çox fərqi olur. ağırlıqlı olaraq riyaziyyat dərsləri məsələn: riyazi analiz , analitik həndəsə və s. riyaziyyatın bir çox sahəsini keçirlər. bu sahəni oxuyanlar və ya oxumağı bacaranlar əsasən işin elmi tərəfinə yönəlib doktora dərəclərinə qədər gedirlər.

ufaz

azərbaycanda yaradılan fransa ilə ortaq universitet layihəsi. diməli tqdk qəbulunda 500 balı keçən azərbaycan bölməsi, rus bölməsi fərq eləmir azərbaycan dövlət neft və sənaye universitetində imtahan verir əlavə esseli falan sora qəbul aparılar.
bomba tərəfi odu ki, buranı qutaran uşaqlar həm yerli universitet yəni adnsu həm də fransanın strasburq universiteti ya da renne universitetii diplomunu alacaq o da yenə ixtisasa görə dəyişir. 4 dənə ixtisas nəzərə alıblar
1. kimya mühəndisliyi
2. kompüter elmləri
3. geofizika mühəndisliyi
4 . neft kəşfiyyatının və istismarının cihazqayırması
diməli ilk 3 ixtisas strazburq axrıncısı da renne 1 diplomu alır əlavə.
bu ilki abituriyent dostlarımız varsa sözlükdə belə nəticəli dəyərləndirsinlər məncə.
bu arada təhsil ingiliscə olur amma əlavə fransızca dərsi alırlar. təhsil də 4 ildi çünki fransada bakalavr 3 ildi deyə 1 il də bizdə foundation ili var.
azərbaycan üçün pizdes layihədir əslində. ümid edək gənclər üçün xeyrli olar.