yazarların çəkdikləri pişik şəkilləri

Dünyanın bütün pişikləri, miyavlayın!


Kanka ben liboşum ama Marx’ı da severim, adam yazmış aga.

mükəmməl sözlər

“mücadele-i hayattan şu sırrı anladım ki ben, ölüm bir didinmenin sükuna inkılabıdır." (Kemal Tahir)
En çok da tanrısına karşı samimiyetsizdir insan, günah işleme hakkı tanımaz ona. (Nietzsche, insanca pek insanca ya da iyinin ve kötünün ötesinde tam xatırlamıram)
Yeminle teyit ve tasdik ederim ki kardeşlerim, yeryüzüne sadık kalın ve kanmayın size dünyanın ötesindeki ümitlerinden bahsedenlere! Onlar, zehir saçanlardır, bilerek veya bilmeyerek… (Nietzsche - Böyle Söyledi Zerdüşt)
Varolan tek şey mücadeledir ( Karl Marx - bir müsahibədə)
Sahtekarlığın evrensel düzeyde egemen olduğu dönemlerde, gerçeği söylemek devrimci bir eylemdir. (george orwell)
Son olaraq, George Orwell'ın cümləsini öz prinsiplərindən heç bir şəkildə imtina etmədən mövcud rejimə qarşı cəsarətlə ayaqda duran və ideologiasını yaşadan bakıdakı ictimai fəallar adına yazdığımı bildirmək istəyirəm..

dövlətlərin manipulyasiya üsulları

Pəh, qərb marksistlərinin ən sevdiyi ana yemək)))
Başlıqda manipulasiya yazılıb ancaq mən əlavə olaraq şiddət üsullarından da danışacam. Bunu bəlirtmə səbəbim isə şiddət üsulunun manipulasiyadan daha çox xalqın başqaldırışına qarşı atılmış şiddət addımı olmasıdır. Yəni, şiddət üsulu manipulasiya deyil.
Buna aydınlıq gətirdiyimizə görə, şiddət üsullarından başlaya bilərik. Şiddət üsulları isə polis və ən əsası ordudur. Dövlətin və Hökümətin oynadığı ən güclü kartlarından biridir şiddət üsulu. Ancaq məcbur qalmadıqca istifadə etməməkdədir. Bizdə nadirən özünü göstərən ictimai mitinqlərə qarşı polis sərt reaksiyası bu üsula ən bariz nümunədir. Sosial media çarxlarında bir ara gündəm olan və bir çox gəncin gülüş mənbəyi olan bir yaşlı fərdin polislər tərəfindən ibtidai variantla aparılması dövlətin şiddət vasitəsini istifadə etməsidir. Bu isə xalq arasında böyük bir qorxuya səbəb olur.
Yuxarıda məcbur qalmadıqca bu üsula əl atmadıqlarını demişdim. Çünki şiddətdən daha cəzbedici görsənən bir üsul da var. O da ideologiya vasitəsilə (burada ideologiya terimini marksist literatürə* referansla istifadə etdiyimi bəlirtməliyəm. Marksist literatürdə ideologiya, bir toplumda öz üstünlüyünü iqtisadi və siyasi olaraq aydın bir şəkildə göstərən sinfin, öz (yanlış) düşüncələrini xalqa rıza yoluyla mənimsətilməsidir. Engels’in dili ilə yanlış bilincdir. Buna burjua ideologiyası da deyilir. Nümunə olaraq: Çox çalışmalısan ki, zəngin olasan cümləsi hər kəlməsi burjua tərəfindən inşa edilən bir anlayışdır! Əlavə olaraq, ideologiyanın bu cür istifadəsi əslində demode* olub. Ancaq məlum. biz geridə qaldığımız üçün bu cür kavramsal kümelerə* möhtacıq) media, məktəblər, universitetlər və fikirlərin yayıldığı hər ortam üzərindən reallaşdırılır. Məktəblərdə və ya universitetlərdə tələbələrə ən birinci olaraq milliyətçilik və başqa ideologiya (fikirlər topluluğu)ların, düşüncələrin istənilən şəkildə mənimsədilməsi.
Yuxarıda da qeyd olunduğu üzrə rafinsh, əlixan kimi videobloggerlərin ictimaiyyətdə qınaq obyektinə çevirdiyi insanlar da nümunə göstərilə bilər. Bunu biraz daha açım. Bəhsi keçən iki insanın da tənqid etdiyi insanlar və hadisələrə olan baxış bucaqları çox vaxt nəticəyə yönəlikdi. Nümunə göstərim, rafinshin cvn tv’də (imran əsədov bir videosunda cvn tv’nin əsl sahiblərini aşkara çıxardıb, linki ata bilməyəcəm youtube’dan baxa bilərsiniz) dövlətin şiddət üsulu olan polisləri qəhrəman obrazı olaraq qələmə verdiyi videoları var. Hansı ki, insanlar etdikləri ictimai əxlaqsızlığa görə üzr istəyir. Bu, o insanlara dərs deyil. bu, dövlətin “buraların hökmdarı mənəm” mesajını xalqa polislər vasitəsiylə çatdırmasıdır. Rafinsh də bu mesajın çatdırılmasında sadəcə kurye misalı rol oynayır. indi bilmirəm, bunu bilərəkmi edir yoxsa bilməyərək. Ancaq izlədiyim qədəriylə zəkalı birinə oxşayır, bilməyərək etməsi açığı mənə çox da inandırıcı gəlmir. Bəs nəticəyə yönəlik deyəndə nəyi nəzərdə tuturam? Əlbəttə ki, rafinshin, insanların bu ictimai əxlaqsızlıqı edəndə onlara qarşı reaksiyası ilə birlikdə, tənqid edilən obyektin dövlət olmamasını. Polis o insanların cəriməsini əlbəttə verə bilər, ancaq üzr istənilməsi artıq ibtidai bir üsul olur. Cəriməni verdiktən sonra xəbərlərdə cərimələndi deyə göstərilə bilərdi vəya başqa cür. Və rafinsh tam da burada üzr istəmək feil’ini tənqid edə bilərdi.
Bizim millətin böyük bir qismi qorxuyla yaşayır. Ancaq heç kim bu qorxunu üzə çıxartmaq istəmir. Çünki tənqidi və ya bir hadisəyə yönəlik təsbiti qəbul edən millət deyilik. Dəyişməyə elə bundan başlanmalıdır.
Son olaraq, fuad iskəndərovun cvn tv’də güclü Azərbaycan şüarlarıyla xalqa qarşı pompaladığı* milliyətçilik ideologiyası da manipulasiyanın ən konkret nümunələrindən biridir.

azərbaycan xalqının siyasətə qoz qoymuram deməsi və siyasi təfəkkürün inkişaf etməməsi

Bunu bakı şəhəri olaraq sərhədləndirib cavab vermək daha məntiqə uyğundu. ilk olaraq bunun səbəbini açıqlayım. Statistikaya ehtiyac ola bilər, ancaq müşahidə yolu ilə də baxsaq görərik ki, Azərbaycan, şəhər tipli yaşayış məskəni normaldan da az olan bir ölkədir. Bu da Azərbaycanın böyük bir qisminin kənd tipli yaşayış məskənlərindən ibarət olduğunu göstərir. kəndlərdə texnologiya, sənaye və çeşitli iş sahələrinin yoxsunluğu, təhsil sistemin aşağı səviyədə olması, kəndin mənimsəmiş olduğu muhafizəkar və bir o qədər də radikal yaşam tərzi və sosial normalar, əyləncə və digər sosial inkişaf və asudə zamanları dostlarla keçirmək üçün inşa edilmiş məkanların olmaması siyasi və mədəni olaraq inkişafda irəliləyişin olmamasına gətirib çıxardır. bu faktorların inkişafdan qalması da siyasi təfəkkürün də inkişafını əngəlləyir. Bakı da isə vəziyyət fərqlidir. Çünki, iqtidarda olan hökümət, nə düzgün iç siyasət idarə edə bilir, nə də müxalifətin siyasət etməsinə imkan verir. Kütlənin idarəsi isə dövlətin həm şiddət vasitələri ( polis, ordu) həm də ideolojik vasitələri (hüquq, məktəb, medya və s.) ilə reallaşdırılır. Belə bir struktur içində isə insanlar müxalif etmək yerinə öz mənfəətləri uğruna hökümətin bir tərəfini qaldıraraq və tərəfli davranaraq həyatda qalmağı seçirlər (bunun seçim olduğu da bir nöqtədə müzakirəyə açıqdı. Ancaq bir şey daha müşahidə etmişəm. Nepotizm və korrupsiyanı sadəcə iqtidar və onun çevrəsi etmir. Bizdəki vəziyyət o qədər pisdir ki, bakıda yaşayanlar ictimai anlayışı mənimsəmək yerinə fərdi anlayışı radikal bir şəkildə mənimsəyirlər. Digər bir deyişlə, fərd özü irəli getmək üçün başqasının quyusunu qazır).
bakı şəhərində hökümətin iqtisadi politikasını araştırmağa, dəyərləndirməyə, tənqid etməyə və cəmiyyət önünə sərməyə hazır insanlar var. Ancaq nə bunun üçün düzgün bir resurs, nə də statistika var. Mövcud olsalar belə hər ikisinin axtarışı və ya araştırılması iqtidar tərəfindən əngəllənir.
Yuxarıda Azərbaycanda yaşayanların çoxu qoyundu deyənləri gördüm. Medyada və ya dostlar arasında ideologiya təməlli subliminal mesaj olsa, əmin olun ki çox insan bunu asan bir şəkildə iştahnan yeyər. bunun bariz nümunəsi qarabağ müharibəsində görüldü. Müharibəyə qarşı olan kiçik qruplara qarşı, ermənisevər olmaqla birlikdə nə qədər aşağılayıcı sözlər istifadə olundu. Sanki bu mövzuda salt bir çıxış yolu və ya doğru varmış kimi və bunu da o qınayanların zatən mənimsəmiş olduqları kimi. Çox insan əzbərə dayanan anlayışla vətənimə canım fəda şuarlarıyla yanıb tutuşurdu. Ancaq bu anlayışla cümlələr məna kəsb etmir. qazanılan torpaqların çoxusunda sərmayə imperatorluğu qurulacaq, bəlkə də qurulub. Çevrə ədaləti isə yenə bir kənarda buraxılacaq. Qazanılmış torpaqlardan yuxarı sinfin mənsubları çevrə ədalət teoriyasının yaxşı və faydalı qaynaqları perspektivindən maksimum dərəcədə istifadə edəcək, aşağı sinfin mənsubları isə çevrə yükü perspektivindən zərər əldə edəcək. Müharibə vaxtı, hökümət Azərbaycan cəmiyyətinin çox hissəsinin emosialarını ideologiya təməlli öz mənfəətləri uğrunda sömürdü*.
Bu qarabağ məsələsi də zatən arxa planında mistik hekayələr yatan məsələlərdən sadəcə biridir. “Siyasəttə qardaşlıq” anlayışı yoxdur. Cengiz holdingin nə olduğunu və nəyə qulluq etdiyini bilənlər;
20-ci əsrdə Erməni-Azərbaycan münasibətini və Erməniləri kimin qışqırttığını bilənlər (ermənilərin sürü davranışını və düşüncəsizliyini də başqa başlıqda müzakirə edərik);
Rusya’nın medyanı, propagandanı, ideologiya vasitəsiylə milliyətçiliyi necə kanalize* etdiyini bilənlər;
Rusya’nın kiçik qafqaz ölkələrini heç yerdən birbirinə qışqırdaraq, necə birbirinə düşürdüyünü bilənlər;
Anladı məni. Yazılası və müzakirə ediləsi çox şey var. Qarışıq yazdığımın fərqindəyəm bir ara gəlib düzəldərəm, heç axotum yoxdu indi.
Məlum insanlar kimi mən də bir mistik mesaj verərək buranı tərk edim. Azərbaycanın tərifləyib bitirə bilmədiyi təbii sərvətləri, Dünyanı tərsinə çevirən çox ölkənin sərmayəsinə əlavə olunur. Ən pisi də odur ki bu təbii sərvətlər günümüz Azərbaycan şərtləri altında heç də yenilənən qaynaqlar deyil. Ancaq bu millətin böyük bir qismi nə maaşların az olmasına baş qaldırır nə də qalxan qiymətlərə.. səkidə gəzə bilməyənlər, səkini genişlətmək üçün dövlətə irad bildirib ərizə yazmaq yerinə, kaş mənim də maşınım olardı cümləsini beyninə qazandırıb.
Mirzə Ələkbər Sabirin də dediyi kimi:
“Səs salma, yatanlar ayılar, qoy hələ yatsın,
Yatmışları razı deyiləm kimsə oyatsın”.

qızın söyüş söyməsi

Bu məsələnin cinsiyyət məsələsi olmadığı gerçəyini qəbullanıb qəbullanmamaq bəzi faktorlarla əlaqəlidir.
Cəmiyyət içindəki fərdlərin çoxu, içində böyüdüyü ictimaiyyətin əxlaqi, ənənəvi, dini və digər önəmli dəyərlərini ilk növbədə dogmatik(1) şəkildə mənimsəyir. Bu dəyərlərin bəlirli bir yaş mərhələsindən sonra sorğulanması isə fərdin şəxsi seçimiylə əlaqəli bir ünsurdur. Eynən qızın söyüş söyməsi məsələsi kimi.
Örnəyin, patriyarxal(2) cəmiyyətdə böyümüş insanların çoxu (qadın və ya kişi fərqi yoxdur) bu məsələyə tərəfli, digər ifadəylə erkək iqtidarı perspektivindən yaxınlaşacaq. "söyməsin demirəm ancaq çox ağır söyüşlər də olmaz". Bu cümlənin tərəfli çərçəvəsi bu cümləni yazan şəxsin "öz azad düşüncəsi"ndən əlavə*, qadının necə danışacağına yönəlik əmr formasında rəy bildirməsidir. Heç kimin bəzi istisnalar şərtiylə (bu istisnalar əlbəttə ki cinsi tərəfsizlikdən ibarətdir) belə bir səlahiyyəti ola bilməz.
Azərbaycan cəmiyyətində böyümüş şəxslərin çoxu, ənənəvi dəyərləri mənimsəyən, patriyarxal şərtlər altında böyümüş biridir. Bəhs etdiyim çoxluğun bu dəyərləri mənimsədikdən sonra nəyə, necə cavab verəcəyini çox hissədə təxmin etmək mümkündür. Özəlliklə kişi qadın bərabərsizliyi mövzusu isə məsələ.
Dogmatik düşüncələr insana bir perspektivin tamamilə doğru, geri qalan digər perspektiv və ya düşüncələrin yanlış olduğu mesajını göndərən bir yaradan ibarəttir. bu yaranın keçib keçməməzliyi şəxsin öz əlindədir.
Davranışların və ya insani xüsusiyyətlərin cinsiyyətə bölünməsi tamamilə mədəniyyət dediyimiz tarixin istehsalıdır. Qız kimi davranmaq və ya oğlan kimi davranmaq deyə bir düşüncə yoxdur. Bunun və ya hər hansı bir düşüncənin yayğın olması ya da çox insan tərəfindən mənimsənilməsi o düşüncənin doğru olduğu mənasına gəlmir.
Çox söyüş söymək, eynən heç söyüş söyməmək kimi sadəcə "tercih" məsələsidir.
1 - bir düşüncənin doğruluğunu sorğulamadan, məntiq süzgəcindən keçirmədən olduğu kimi qəbul etmək və hər hansı bir müzakirədə arqument olarak ortaya qoymaq.
2 - bir cəmiyyətdə və ya kiçik qruplarda erkəyin qadına nəzərən üstün olması/ erkəyin qadın üzərindəki iqtidarının görünən və ya görünməz (simvolik) şəkildə göstərilməsi.
* - fərdin azad düşüncələri başqasının həyatına müdaxilə üzərinə şəkillənibsə, bu düşüncə azadlıq gücünü itirir. Bunu bütün dəyərlər üzərindən dəyərləndirməyimiz üçün isə "tək bir doğru var" düşüncəsini zehnimizdən silməliyik. Əks təqdirdə, müzakirə nəticələnməz. Yəni; "tək bir doğru və ya tək bir yanlış yoxdur. Doğruluq və ya yanlışlıq dediyimiz şey çox vaxt subyektivdir.
Cəmiyyətə yönəlik ictimai əxlaqın inşası isə əlbəttə mümkündür. Ancaq qadın-kişi bərabərsizliyinin yayğın və hər sahədə basqın olduğu bir ictimai əxlaq alternativlər arasında yoxdur".

yaxşı insan olmaq

Olmayan bir varlıq, pis insan kimi.
Yaxşı və pis kimi qəbul etdiyimiz şeylər ümumilikdə bir cəmiyyətin çoxunluğu tərəfindən mənimsənilən ictimai normalara, əxlaqi və ənənəvi dəyərlərə görə inşa edilir və dəyərləndirilir.
Zatən bunları çıxdığımızda geriyə salt bir seçim yönəlimi qalır. Yəni fərdin şəxsi seçimi.
Bir insanın animasiya qəhrəmanını gerçək kimi qəbul edib, onun üçün hər şeyi gözə alacaq qədər sevməsi ilə başqa bir insanın real bir insana qarşı olan sevgisinə görə hər şeyi gözə ala biləcək olması arasında "sevgi" nəzdində fərq yoxdur. Bu ikisi arasındaki fərq yuxarıda yazmış olduğum dəyərlər vasitəsiylə gerçəkləşir.

sözaltı fotoqrafiya

Minnz piano - La vi en rose

Arcade Fire, Owen Pallett - photograph

Anathema - Flying

sünnətin tarixi

ilk öncə misirdən başlayacam, çünki həm mif olsun həm də bu olsun səmavi dinlər ilə yunan mifləri qədim misirə özəniblər.
Qədim misirdə erkək penisi bərəkət simvolu sayılırdı. Erkək penisinin bir parçasının kəsilməsi tanrıya olan bağlılığı və hörməti ifadə edirdi. Tövratta sünnət ilə bağlı iki hadisə vardır və bunlar da misir ilə əlaqəlidir.
1) Misirdən çıxışda Tanrının Musaya söylədiyi ilk şey Musanın Fironun yanına gedib ilk israil oğullarını sərbəst buraxması və əgər buraxmasa Fironun ilk oğlunu öldürəcəyi ilə bağlıdır. Ancaq qəribə bir şəkildə tanrı fironun deyil də musanın oğlunu öldürmək istəyir, lakin musanın həyat yoldaşı buna əngəl olub, oğlunun penisindən bir parçasını tanrıya verər və tanrı sakitləşər.
2) Tövrat Yeşu Bab 5:2'də Rəbb Yeşuya daşdan bıçaqlar düzəltməsini və onunla israil oğullarını sünnət etməsini istəyir. O da edir.
Xristiyanlıqda sünnətin olmamasının səbəbi incil bab 4: 1-4'ə görə sünnət şəriət qəbul edilməsinə rəğmən, önəmli olan iman olmasıdır və ibrahim sünnətsiz olduğu zaman iman olduğu üçün sünnət xristiyanlıqda qəbul edilməyib.
Quranda sünnət ilə əlaqəli bir şey yoxdur. ərəblərdə sünnət ənənəvi bir adət olaraq qəbul edilirdi və islama sünnəti ərəblərin gətirməsi aşkar olaraq bilinir. Bununla bağlı və daha çox məlumat üçün aşağıdakı kitabları oxuya bilərsiniz.
Muazzer ilmiye Çığ - Hz ibrahim.
Samuel Henry Hook - orta doğu mitolojisi

kant fəlsəfəsi

Kant həm epistomoloji həm də əxlaq fəlsəfəsinə böyük bir iz buraxıb. Əxlaq fəlsəfəsini yazacam mən. Əxlaq metafizikası pratik ağıl və əxlaq prinsipləri ilə əlaqəlidir. bunu yazmaqda məqsədim odur ki, epistomoloji fəlsəfəsində teorik ağıla toxunur ayrı olduğu bilinsin. Pratik ağıl sentetik a priori deyil, tapşırıq və öhdəliklərlə bağlıdır. bu prinsiplər də inancın məcburi şərtləridir. Kant`ın ortaya atdığı əxlaq fəlsəfəsi məcburi olduğu üçün universal qəbul edilməlidir və onu digər əxlaq filosoflarından ayıran ən böyük özəlliyi sadəcə ağla baş vurması, emosiaları küçümsəməsidir. Kant`a görə ondan əvvəlki əxlaq filosofları emosialara baş vuraraq əxlaqı subyektiv meyl olaraq görürdülər. Lakin əxlaq obyektiv və universal olmalıdır. əxlaq prinsipləri dəyişməzdir və pratik ağlın təbiətində olduğu üçün bütün rasyonal varlıqlar üçün keçərlidir. iradənin qərarları iki cürdür.
1)Fərziyyəvi: Sadəcə bəlirli əmrlərlə maraqlananlar üçündür. Siyasətlə maraqlanmaq istəyirsənsə heç kəsin səni tanımadığı şəhərə köç. Buradakı əmr sadəcə siyasətlə maraqlananlar üçün keçərlidir. 2) qəti: Əxlaq prinsipləri bütün insanları əhatə etdiyi üçün fərd harada və necə olmasına baxmayaraq tapşırığı(Kant`ın əxlaqı) yerinə yetirməlidir. Örnək olaraq faydacılıq sadəcə bəlirli insanı əhatə etdiyi üçün fərziyyəvidir və subyektivdir. Ona görə sadəcə tapşırıq uğruna edilən davranış Kant`a görə doğru və yaxşıdır. iki növ tapşırıq var: Tapşırıq uğruna və tapşırığa uyğun. Əgər bir insan yaxşılığı mənfəət güdərək edirsə bu tapşırığa uyğundur.
Kant bu əxlaq fəlsəfəsini idealist olduğu üçün Tanrı və ölümsüzlüklə bağlayır. Deməli bir insan sadəcə Tapşırıq uğruna hərəkət edib, xoşbəxt ola bilməyəcəksə bu onun bədbəxt şəkildə yaşamağına gətirəcək. Problem də burada idi zatən. Necə həm xoşbəxt həm də əxlaqlı ola bilərəm? buradan da tanrı və ölümsüzlük girir ortaya. insanlar sadəcə bir yaradıcının olduğu fikrini qəbul edərək yaxşılıqların boşuna getmədiyini düşünüb xoşbəxt ola bilərlər.
Anlayanlar bunun yarımçıq olduğunun və bir yerə bağlanmayacağının fərqinə vardı zatən. Hegel və kierkegaard teist olsalar belə kant`ın əxlaqına sərt tənqidlər gətirirlər.