dozanqurdu

bütünlükdə qara, bel hissəsi biraz sərt olan böcək. uşaq vaxtı qardaşım və bibimoğlu ilə birlikdə bağın içinə girib hərə özünə bir dozanqurdu tapırdı. qoyurduq tennis stolunun üstünə. kimin dozanqurdu setkaya ilk çatdı qalib o olurdu. dozanqurdunu tez getsin deyə arxadan üfürən kim, rəqibin dozanqurdunu vurub aşırdan kim aləm dəyirdi bir-birnə. sırf qalib olub məğlub olanlara istədiyimizi etdirmək üçün
(bax: sözlük yazarlarının uşaqlıq xatirələri)

sifarişi verən: zazoza

the last day of pompeii

dünya şöhrətli rusiyalı rəssam karl bryullova dünya şöhrətini gətirən əsər elə the last day of pompeii - pompeyin son günü olub. ilk olaraq romada nümayiş etdirilmiş daha sonra isə parisin luvr muzeyinə göndərilmişdir. əsər 1834-cü ildə təntənəli surətdə sankt peterburqa gətirilmişdir.


(bax: pompeii)

pompeii

qədim roma şəhərlərindən biri də pompey idi. vezuvi vulkanının ətəyində herkulanum şəhərinə nisbətən biraz daha uzaqda yer alırdı.
burada hər zövqə uyğun əyləncələr, gözəl müxtəlif ədviyyatlı yeməklər və cürbəcür şərablar vardı. özünə görə dəbdəbəli şəhər idi. o dövrdə roma əhalisi ilə yanaşı tacirlər də bircə dəfə belə olsa buranı ziyarət edərdilər. ancaq pompey əxlaqsızlar şəhəri adlandırıldı. buna səbəb isə şəhər əhalisi küçələrdə heç nədən çəkinmədən əxlaqsız hərəkətlər etməsi idi.
imperator kaliqulanın hakimiyyəti dövründə cinsi münasibətlər sərhəd tanımırdı. kaliqula öz bacısına aşiq olaraq törətdiyi günah digər sakinlərə də nümunə olmuşdu. insanlar küçə, bazar, kütlənin toplaşdığı yer demədən cinsi münasibətlərə can atırdılar.

eramızın 79-u ilində vezuvi vulkanı anidən püskürməyə başladı. partlayan vezuvi həmin an 3 şəhəri ilki herkulanum olmaqla qaynar lavanın altında qoydu. 2-ci şəhər isə pompey idi. şəhər əhalisi olduqları yerdən tərpənməyə belə macal tapmamışdılar. deyilənlərə görə partlayış o qədər güclü olub ki, vulkanın külü suriya və misirə də gəlib çatmışdı.

ilk dəfə 1713-cü ildə şəhərin qalıqları təsadüfən aşkar edildi. 1748-ci ildə burda qazıntı işləri aparılır. 1941-1950-ci illərdə isə artıq pompey şəhərinin böyük hissəsi qazılıb üzə çıxarılır. zəhərli qaz və isti külün altında məhv olmuş canlıların qalıqları indiyədək ilkin formada qalır. qəribəsi isə burdadır ki, pompey şəhər sakinləri elə küçələrin ortasındaca sevişdikləri vəziyyətdə küllə örtülmüşdülər. araşdırmalar sonrası məlum olub ki, əxlaqsızlıqla məşğul olanların əksəriyyəti eyni cinsə mənsub imiş.

pompey hal-hazırda açıq səma altında muzeydir. əsrlər sonra canlıların tapıntıların bəziləri daşlaşdırılmış vəziyyətdə heykəl kimi bəzilərinin isə olduğu hallarda sadəcə sümükləri nümayiş etdirilir.

(bax: the last day of pompeii)

autoerotic asphyxiation

cinsi münasibət və ya masturbasiya zamanı daha şiddətli həzz almaq üçün tərəflərdən birinin özünü boğaraq orgazm yaxud boşalma həddinə çatdırması. ilk dəfə 19-cu əsrdə məşhurlaşan bu vasitə get-gedə daha da çox can almağa davam edir.
bu cür həzz almağı sevən adamların boğulmaq üçün az da olsa fərqli üsulları var. kimisi iplə, kimisi əliylə kimisi də havasız qalıb boğulması üçün başına klok keçirir. kimilərinə bu insanların elədikləri gülünc səslənə bilər amma onlar ölümlə üz-üzə qaldıqlarına görə də həzz alırlar.
bu səbəbdən ölən milyonlarla insan var.
avstraliyanın məşhur inxs rock qrupunun üzvlərindən biri michael hutchencein ölüm səbəblərindən biri də autoerotic asfikasiya olduğu deyilir.

(baxma: ölümə aparan həzzlər)
sifarişi verən: klostrofobik kaklumbağa

crispr cas9

CRiSPR CAS9
2020-ci il 7 oktyabr tarixində kimya üzrə nobel mükafatına ilk dəfə 2 qadın və ilk dəfə 10 ildən qısa cəmi 8 illik təcrübə və inkişaf nəticəsində ortaya çıxan necə deyərlər, kəşf layiq görüldü.

açılışı: "clustered regularly interspaced short palindromic repeats"
müntəzəm aralıqlı qısa palindromik təkrarlar.

emmanuelle charpentier fransız əsilli kimyaçıya illər əvvəl soyuq qış aylarının birində isveçin şimalındakı molekulyar və bioloji tədqiqatlar aparılan umeå universitetinin labaratoriyasından dəvət gəlir. açıqlamalarının birində deyir: qarın üzərində gəzib universitetə gedəndə "crisp" "crisp" deyə səslər gəlir. bu da ona crisprı xatırladır. və qərara alır ki, crispr üzrə tədqiqatlarını burda aparsın.

jennifer doudna emmanuelle charpentier ilə birlikdə nobel mükafatına layiq görülmüş amerikalı biokimyaçı.
onun hekayəsi isə biraz daha fərqlidir.
crispr üzrə tədqiqatlara yenicə başladığı zaman qəribə bir yuxu görür. yuxusunda qaranlıq bir otaqda üzü tam görünməyən bir kişi qarşısına gəlir. və ona crispr haqqında suallar verməyə başlayır. daha da yaxınlaşdıqca həmin kişinin hitler olduğunu görür və təşviş halında yuxudan oyanır.

hitler də ikinci dünya müharibəsi dövründə daha mükəmməl insan nümunələri yaratmaq üçün minlərlə bəlkə də onminlərlə insanı sırf tədqiqatlar üçün qurban vermişdi.

bəs nədir bu crispr cas9? bunu bir növ genetik qayçı kimi düşünə bilərsiniz. 8 il bərabər çalışmaların üzərindən ortaya çıxan möhtəşəm ancaq bir o qədər də təhlükəli "silah". onun vasitəsi ilə insan genetikasındakı müəyyən və ya istənilən genləri dəyişmək mümkündür. crisprin kimya üzrə nobel mükafatı qazanmazdan cəmi 1 il öncə çində ilk "klounlaşdırılmış" uşaqlar dünyaya gəlmişdi hansı ki, bir müddət sonra bunu həyata keçirən həkim həbs edilir.
crispr cas9 - da bir növ klounlaşdırmaqdır. daxildəki geni idarə etmək. ana bətnindəki uşağın dünyaya xəstə və ya əlil olaraq gəlmə ehtimalını 0.2% ə düşürmək üçün istifadə oluna bilər. ancaq bu gen dəyişmənin 100 il 1000 il sonrasının xəyalı belə absurd gəlir..

turner sindromu

qızlarda cinsi inkişafdan qalma və həmçinin ciddi şəkildə boy qısalığı ilə səciyyələnən xəstəlikdir. normal insanda 23 cüt olmaqla 46 xromosom olduğu halda turner sindromuna sahib olan qız uşaqlarında "x" xromosomu ya heç olmur ya da yarımçıq şəkildə mövcud olur ki, bu da xəstəlikdən xilas olmağa yardım etmir.

həmçinin noonan sindromu da eyni sindromun oğlanlarda görünən formasıdır.

doğuşdan genetikada pozulmalara sahib olan bu uşaqlarda sonsuzluqla yanaşı skolyoz, hiperaktivlik, müxtəlif ürək, böyrək həzm xəstəlikləri, diabet və infarkt riski də yüksək olur.
sifarişi verən: klostrofobik kaklumbağa

charlie chaplin

filmləri, tamaşaları ilə müxtəlif yaş qruplarını və nəsilləri özünə cəlb edən charlie chaplin
charlie chaplin kimi parlaq istedad sahibi uzun illər səhnədə özünə rəqib tanımadı. əhatə dairəsində milyonlarla tamaşaçısı vardı. bəli bəli xoşbəxt idi ! amma təkcə səhnə önündə..
dəfələrlə onu intihara məcbur edən böyük kədərin içindən adlayıb. ancaq ölməyi bacarmayıb. və günlərin bir günü ən səmimi etirafını əsl həyat səhnəsində, özündən 35 yaş kiçik gənc qıza evlənmək təklifi ilə, daha ciddi bir obrazda deyir : "xanımım ol, una, mən sənə necə böyüməyi, özümə isə necə ölməyi öyrədəcəyəm!.. "

haluk levent

bu gün də haluk leventdən bəhs edim. türkiyənin ən çox qiymətli və dəyərli musiqiçilərindən biri. mahnıları illərdir hər bir nəslin dil əzbəridir. çoxları tərəfindən eşq, sevgi mahnısı adlandırılan elfidanın hekayəsi isə tamam başqadır.
dostunun 10-11 yaş aralıqlı beyzanur adlı qızına həsr edilib mahnı. 2il xərçəng xəstəliyindən əziyyət çəkən müxtəlif kimyaterapiyalar alan kiçik mələk. həkimlər ümidlərini kəsmişdilər qızcığazdan "artıq qızı gözdən çıxarmalısınız" deyirdilər ailəsi və yaxınlarına.
günlərin birində haluk levent yaxın dostu ilə bir yerdə oturub içirlər. dostu qəfildən deyir ki, elfidadır o? haluk levent başa düşmür və elfidanın mənasını soruşur. o isə cavabında osmanlıda "gözdən çıxarılmış qadın" mənasını verir deyir. həmin yerdə elə dostu ilə biryerdə mahnının sözlərini yazırlar. sonra haluk levent mahnını beyzanura oxumağa gedir ancaq sözlərinin ona yazıldığını anlamasın deyə kiçik dəyişiklər edir. orginal variantında "elfida, beni terk etme sakın" dediyi halda ona "elfida, beni fark etme sakın" oxuyur. "omzumda iz bırakma, yüküm dünyaya yakın" misrası isə o zamanlar haluk leventin sahib olduğu var-dövlətinin təxminən hamsını itirdiyinə görə və kiçik beyzanuru itirsə ona daha ağır olacağına görə yazılır.
haluk levent qıza daha gözəl xidmət etsinlər deyə cerrahpaşa xəstəxanasının personalına bir axşam pulsuz konsert verir elə həmin gecə də beyzanur yağmurlu gözlərini dünyaya əbədi olaraq bağlayır..
beyzanurun ölümündən 2il sonra bacısı dünyaya gəlir və haluk leventin xahişi ilə adı elfida qoyulur.

(youtube: )