sözaltı günlük

özünün və hisslərinin fərqində olmaq, bütün vəziyyətlərdə özünü qabağına qoyub analiz etmək yorucudur. nəyi niyə hiss etdiyini ya da davranışlarının səbəbini çox gözəl bilirsən, amma qarşısında acizsən. elə bilirdim ki, səbəbini bilmək bu şeyləri dəyişmək üçün kifayətdir. elə deyilmiş. niyə beynimdə yerinə oturtduğum hər şey sinəmdə sıxıntı yaratmağa davam edib yuxularımı ərşə çəkir? geriyə baxanda heç nəyin eyni qalmayacağını bilirsən, istər-istəməz həyatın axıntısına qapılıb getmisən. sevinci anda yaşamaq nə qədər xoşdursa, kədəri, qüssəni yaşamaq o qədər çətindir. bilirsən ki, bu zibilə qalmış hisslərin dibinə vurmasan, üstə çıxa da bilməyəcəksən. bir tərəfdən, bunu düşünərək dibinə qədər yaşamağa çalışırsan, o biri tərəfdən də bataqlıqda batmaqda olub-olmadığını sorğulayırsan. bəlkə, dibə çökmək yerinə çabalamalısan ki, üzə çıxasan? bəlkə, bütün bunlar ayağından qavrayıb çıxa bilməyəcəyin dərinlərə aparacaq? bəlkə, öz dərinliyində boğulacaqsan?

i lost my body

fransız istehsalı animasiya filmi. rejissoru jérémy clapindir. filmin mövzusu michel faber-in “happy hand” adlı hekayəsindən götürülüb: kəsilmiş bir əl parisdə səfərə çıxır və sahibini axtarır. paralel xəttdə isə naoufel adlı oğlanın həyatı göstərilir. özündə ən sevdiyim üçlü janrı birləşdirir: drama + fantaziya + romantika. poetik, qaranlıq və bir az da existential vibe-ı var. 2019-cu il cannesdə “grand prize nespresso” qazanıb, oscar-da isə “best animated feature” nominasiyasına düşüb. netflixdə mövcuddur.
şəxsi fikirlərimə gəlsək, izlədiyim ən əjdaha animasiyalardan birisidir. hələ soundtracklərindən danışmıram. xüsusilə, "intercom"a filmi izləmədən dinləyəndə belə çox şey hiss etdirir. film boyunca "milçəyin" rolu barədə heç nə deyilməməsi və sonda daşların yerinə oturması, personajların iç dünyasının qatlarına yavaş-yavaş enilməsi və inkişaf etmələri kimi detalları sevdim. dramı içimi qaraltmadan, reallıqla harmoniya içərisində saxlayaraq keçirməyi bacaran nadir işlərdəndir.

intihar

əvvəl bu barədə düşünmürdüm belə. indi də elə düşüncəm yoxdu, amma bunu tək çıxış yolu kimi görənlərin motivlərini anlamağa yaxın olduğumu düşünürəm. məncə, intihar – düşünülənin əksinə, dünyadan yox, özündən qaçışıdır insanın. onsuz da bu bədənin bizə müvəqqəti verildiyini, bir gün əlimizdən alınacağını bütün dinlər deyir. bir növ bizi əsir edən bu ətdən qutunu soyunmaq, zehnindən qaçmaq üçün bir yol kimi gəlir. bəzən insan zehni dözülməz olur, düşüncələrin axışını dayandırmaq, beyni keyitmək üçün əl atılmayan vasitə qalmır. özünü stefan zweigin "şahmat" əsərindəki personaj kimi hiss edirsən, sanki özün özünlə qapana qısılmısan. bu başqa bir adam da deyil ki, tərk edib gedəsən. onunla yaşamağa, onu beynində yaşatmağa məcbursan. söndürmək üçün isə geriyə bir yol qalır.

bayronizm

19-cu əsrdə, romantizm dövründə yaranmış və adını ingilis şairi Lord Byrondan alan anlayış. ədəbi üslubdan çox, düşüncə, xarakter və həyat tərzi modelidir. qısacası, 19-cu əsr romantikləri “depressiv, amma xarizmatik” olmağa cəhd edib Lord Bayronu kopyalayırdılar.
Byron’un obrazları byronic hero adlandırılır. bu qəhrəman tipi qaranlıq auraya sahib, keçmişində nəsə travmatik şey olan, çox bilmiş, çox hiss edən, çox kədərlənən, amma yenə də hamıya cazibədar görünən romantiklər olur. bu cür obrazlara ideal nümunələrdən birisi nejat işler və oynadığı rollar ola bilər.

the power of your subconscious mind

(baxma: şüuraltının gücü)
dr. joseph murphy tərəfindən qələmə alınan, bir çox dilə tərcümə olunaraq milyondan çox satışı olan kitab.
hələ 20 səhifə oxumuşam və kitab hələ də mətləbə gəlib çatmayıb. normalda bu tip şəxsi-inkişaf kitablarında birbaşa mövzuya girilməsinə alışmışam deyə çərrədim. adam 20 səhifədir bu kitabın necə kömək olacağından, şüuraltının inanılmaz gücündən (hələ nə olduğunu bilmirik), kitabın önəmindən və dəfələrlə, sevərək oxuyub bağrımıza basmalı olduğumuzdan danışır. hələ bir səhifədə incildən sitat gətirildiyi üçün təmiz soyudum: dini kitab oxumaq istəsəm, elə dini kitab oxuyaram da. oysa mən psixoanalizin dərinliklərinə enib şüuraltının qaranlığında itəcəyim bir kitab oxumağı gözləyirdim. bu kitabdan sonra freud qəbrində beş dəfə salto atmış olar.