Türk ulusunu yüksəltməkdir.Bu ideologiyanın banisi və yüksəldən Ziya Gökalp'dır.
Ziya Gökalp'ın "Türkçülüğün Esasları" adlı əsərində bunu çox gözəl izah eliyib.Yuxarıda Türk ulusunu yüksəltməkdir dedim, bəs ulus nə mənaya gəlir Ziya Gökalp'ə görə ? Ulus termininə rəy bildirənlərin hərəsi öz ideologiyasına çəkir bunu desək yalan olmaz.Ulusun soy anlamına gəldiyini deyənlər var lakin soy əsasən zooloji termin olaraq keçir.Ulusu budun(kavim) olaraq göstərənlər də var.Budun içinə bir nəfər belə olsun yad biri garışmayan qandaşlara deyilir.Lakin dönüb baxdığımızda elə bir kavim'in sözü belə keçə bilməz.Coğrafiya Türkçülərinə görə isə bir ölkədə oturan topluluğların bütünüdür.onlara görə iran ulusunda yaşayan türklər,kürtlər,farslar bir ulusun bütünüdür amma bunu belə adlandırmaq olmaz.Çünki bunların mədəniyyətləri tamamən fərqlidir.Osmanlıcılara görə isə ulus Osmanlıda yaşayan bütün uyruğların bütünüdür.Ancaq Osmanlıda yunanınnan tut yahudisinə qədər var idi.islamcılara görə isə ulus bütün müsəlmanların bütünüdür.Bunu da qəbul etməyib.Çünki inanc olaraq bütün cəmiyyət göstərilə bilər amma kültür və dil baxımından bu fərqlilik göstərir.Son olaraq,fərdiyyətçilərə görə bir fərd özünü hansı özünü harada görmək istəyirsə ora aitdir deyilir.Lakin belə bir şeydən söz edilə bilməz (həqiqətən).Bəs nədir bu ulus? Ulus eyni mədəniyyəti,dini,dili,əxlaqı və təhsili bölüşən insanların topluluğudur.Çox gözəl izah eliyib məncə.Əlavə olaraq mədəniyyət və sivilizasiya ayrımlarını da çox gözəl izah eliyib mənim fikrimcə.
