true detective

birinci sezonla diqqət çəkən serial. o qədər diqqət çəkdi ki, sezonu 2 gün içində bitirdim.

əvvəlcə bəzi maraqlı məlumatları çatdırmaq istiyirəm:
googlea görə 2014-cü ildə məşhurluğu artan insanlar arasında matthew mcconaughey * rust cohle rolunun ifaçısı 8-ci yerdədi;
- birinci sezon əslində 1 film kimi çəkilib, montajda seriyalara bölünüb;
- bütün tarixlərin ən reytinqli teleserialına çevrildi, tamaşaçılarının sayı 10 milyonu keçən çox az seriallardan biri oldu;
- bütün 8 seriya ərzinə rust cohle * matthew mcconaughey 49 dənə siqaret * camel , 8 pivə içib;
- 4-cü seriyanın son "ev əməliyyatı" səhnəsi bir dubla çəkilib. 6 dəqiqəlik belə action səhnəni pauzasız çəkmək çətin məsələdi. çəkiliş zamanı qrimyorlar da kamera önündə olublar, sadəcə kamera başqa tərəfə istiqamətlənəndə onlar aktyorları bir neçə saniyənin içində qrimləyiblər.

4-cü seriyası əməlli-başlı əkşn yaşatmışdı. serial ümumilikdə gözəl alınıb. adında detektiv olmağına baxmayaraq, arada fəlsəfədən, dindən də söhbətlər getdi. düzdü, klişelər var idi, bir adamı tapmaq üçün 50 min adamı araşdırmaq ən dözülməz əzablardandı mənimçün. sezonun sonluğu da klişedi, xüsusən də ulduzlara çevrilib bitən, ümid verən və happy end kadrlar.

10 ballıq sistemlə 8 bal vermək olar.

2-ci sezon artıq çəkilir. bildiyim qədərilə bu sezonda aktyorlar, obrazlar, ssenari tamamilə dəyişdiriləcək və bu sezon da 8 seriyadan ibarət olacaq.

guest

eternity film istehsalı olan qısametrajlı * 15 dəqiqə səssiz film.

rejissor: şahin xəlil
operator: mətləb muxtarov
baş rol: eltac zeynalov

--spoiler--

film bir bomjdan bəhs edir. ilk kadrda həyətdəki divanda yatan adam yuxudan ayılır. yuxarı mərtəbəyə qalxır, su içmək üçün krantı açır, ancaq su damcı-damcı gəlir. sonra yerdə oturub təzə əkilmiş tingin dibini yumşaldır. bağ evinin sahibləri gəlirlər, adam gizlənir. pəncərənin kənarından içəridəkilərin sevişdiyini eşidir. hasardan tullanıb həyətdən çıxır. zibilliyə gəlir, sökülmüş hasarın üstündə quru çörək tapıb yediyi vaxt, tullantılar arasında kitab tapır. vərəqləməyə başlayır. sonra dəniz kənarına gedir, qumların üstündə oturur. kənardan tapdığı butulkaya dənizdən su toplayıb torpağını yumşaltdığı tingi sulamaq üçün bağa qayıdır. növbəti kadrda adam stulda oturduğu yerdə başını stola qoyaraq yatdığını görürük. ildırım çaxır, göy guruldayır, yağış yağır. səhər açılır. adamın başqa bir evin içində oyandığını görürük. həyətə çıxıb vedrədəki su ilə üzünü yuyur və harasa gedir. film bitir.

--spoiler--

onu da deyim ki, bomjun zibillikdən tapdığı kitab ölməzdən öncə izləməli olduğunuz 111 film kitabıdır.

if i were a boy

#134492 saylı entrysinin 1ci bəndinə əsasən #133285 saylı entrysinin kulis.az-dan, konkret olaraq da qismətin məqaləsindən götürdüyünü desəm * özü də müəllif göstərilmədən , "diqqət cəlb eliyə" bilərəm? -*

kulisdən sitat gətirən yazar * başqa tanım tapmadım * bağışlayın, tanımı axırda verdim

səid ünsizadə

tam adı hacı səid əfəndi ünsizadədir. bəzi mənbələrə görə 1845, bəzi mənbələrə görə isə 30cu illərdə şamaxıda anadan olub. yeni yaranan azərbaycan mətbuatına əvəzsiz xidmətlər göstərmişdir.
üç qardaş olublar - səid ünsizadə, cəlal ünsizadə, kamal ünsizadə.

bu qardaşların atalarının adı şamaxı hakimi cəfərqulu xanın şeirlərinin birində çəkilir, alim bir şəxs kimi təqdim olunur. əldə olunan materiallardan bəlli olur ki, əbdürrəhman əfəndi "ünsi" təxəllüsü ilə şeirlər yazmış, yaşadığı şamaxı və ətraf bölgələrdə tanınmışdır. əbdürrəhman əfəndinin ölümündən sonra oğlanları ünsizadə soyadını götürmüşlər. ailənin böyük övladı hacı səid ilk təhsilini atasından almışdır. şamaxı mədrəsəsini bitirdikdən sonra təhsilini mükəmməlləşdirmək üçün dövrün islam mədəniyyətinin beşiyi hesab olunan bağdada getmiş, islamı mükəmməl öyrənmişdir. təhsilini bitirdikdən sonra şamaxıya qayıtmış, burada məktəb açaraq, ədəbi yaradıcılıqla məşğul olmuş, beytül-səfa şeir məclisində iştirak etmişdir.

ortaya çıxarılan sənədlərdən bəlli olur ki, ziya qəzetinin yaradıcısı səid ünsizadə 1866-cı ildə şamaxı şəriət məclisinə üzv seçilmişdir. üç il sonra isə səid əfəndi bakı quberniyası ruhani məclisinin üzvü kimi dini fəaliyyətlə məşğul olmuşdur. xalqın maariflənməsinə daim maraq göstərən səid əfəndi 1875-ci ildə şamaxıya qayıdır və ruhani idarəsinin sərəncamında olan bir məktəb açır. məktəbdə dini elmlərlə yanaşı, azərbaycan türkcəsi, rus, ərəb və fars dilləri, həmçinin hesab fənni tədris olunurdu. 1876-1877-ci illərdə bu məktəbdə 100 nəfərdən çox şagirdin təhsil alması barədə məlumatlar da var.

qafqaz canişinliyi baş idarəsinin təqdimatı ilə 1877-ci ildə səid ünsizadə zaqafqaziya ruhani idarəsinə ezam olunur. iki aya yaxın orada çalışır. səid ünsizadə bu ildən etibarən tiflisə köçüb, 1884-cü ilədək orada yaşamış və ruhani idarəsində çalışmışdır. tiflisin ədəbi-mədəni mühiti onun arzusunda olduğu qəzet nəşri və mətbəə yaratmaq kimi dövrün ən mütərəqqi ideyasını həyata keçirməyə imkan yaradır.

(bax: ziya)
(bax: ziyayi-qafqaziyyə)

ziya

öz dövründə birmənalı qarşılanmırdı.
firudin bəy köçərli 1906-cı ildə qələmə aldığı məqalələrin birində ziya qəzetinin müəyyən bir istiqamətə malik olmadığını, yaradıcılıq yükünün daha çox dini motivli materiallar təşkil etdiyini yazırdı. firudin bəy köçərlinin təhlilinə görə, qəzetdə mürtəce mahiyyət daşıyan materiallar, mütərəqqi mahiyyət daşıyan məqalələrdən çox idi. səid əfəndi ünsizadənin şəxsiyyəti, dünyagörüşü haqqında öz xatirələrində maraqlı fikirlər irəli sürən, milli publisistikamızın gözəl nümunələrini ortaya qoyan, istiqlalçı - yazar ömər faiq nemanzadə isə fərqli yanaşma ortaya qoyur. ömər faiq səid əfəndinin ruhani olmasına baxmayaraq, liberal dünyagörüşünə sahib olduğunu yazır. ziya və ziyayi-qafqaziyyə qəzetlərində ismi sədrəddinbəyov, möhsün qübbən, qumri dərbəndi, məşədi məhəmməd şirvani kimi dini motivli yazılar yazan müəlliflər ilə yanaşı, dövrün açıq fikirli ziyalılarının da məqalələrinin çap olunması ömər faiqin fikirlərinə haqq qazandırır. belə ki, qəzetin əsas əməkdaşları sırasında həsən bəy zərdabi, seyid əzim şirvani, nəcəf bəy vəzirov, cəlal ünsizadə, adolf berje, aleksandr çernyayevski və məhəmməd ağa şahtaxtlının adları var. dövrün mütərəqqi ziyalıları olan bu şəxslərin ziya (ziyayi-qafqaziyyənin) səhifələrində elmi, publisistik məqalələri çap olunur, onların düşüncələri oxuculara çatdırılırdı.

ziya

1879-1884cü illər ərzində azərbaycanda ikinci anadilli mətbuat orqanı.

əkinçi qəzetindən sonra 2 il müddətində başqa qəzetimiz olmadı. ziya qəzeti həmin boşluğu doldurdu. təsisçi səid ünsizadədir.

mətbuat yaratmaq istəyini reallaşdırmaq üçün səid əfəndi 1878-ci il dekabr ayının 4-də qəzetin nəşrinə icazə almaq üçün qafqaz senzura komitəsinə ərizə ilə müraciət edir. o, öz müraciətində yazırdı ki, şərqlilər də qərblilər qədər işığa və həqiqətə can atırlar, onları bir-birlərinə düşmən edən cəhalətdir. səid
əfəndi ziya qəzetinin məram və məqsədini açıqlayır və bildirirdi ki, nəşr öz qarşısına ölkənin daxilində, xarici ölkələrdə baş verən yenilikləri oxuculara çatdırmaqla onların inkişafına kömək etmək istəyir. səid əfəndi tərəfindən təqdim olunan sənədləri təftiş edən senzura komitəsi qafqaz canişinliyinin baş idarəsinə
belə bir məzmunda təqdimat göndərmişdi: "senzura komitəsi mətbuat haqqında qanuna əsasən hacı səid əfəndi ünsüzadənin ərizəsini, habelə ziya qəzetinin məramnaməsini nəzərdən keçirib, belə qərara gəlir ki, onun xahişi senzura əsasnaməsində tələb olunan bütün şərtlərə uyğundur. bu səbəbdən qəzetin tatar * azərbaycan dilində nəşri xüsusi fayda verə bilər. məhz buna görədir ki, hacı səid ünsizadənin arzusunun yerinə yetirilməsini siz zati-alilərindən xahiş edir." beləliklə, qəzetin 1879-cu il yanvar ayının 1-dən etibarən nəşrinə icazə verildi. senzura komitəsi ziyanın nəşrinə icazə verərkən qəzetin siyasətinin qafqazdakı müsəlmanlar arasında geniş təbliğ olunmasına, yerli hakimiyyət orqanlarına, çenovniklərə dəstək olacağına bel bağlayır, ümid edirdi. təbii ki, qərarın qəbulunda səid ünsizadənin ruhani zümrəsinə mənsubluğu, keçib-gəldiyi yol və fəaliyyəti, çar siyasətinə zidd mövqe tutmaması nəzərə alınmışdır. nəşrinin ilk vaxtlarında ziyaya yaxşı münasibət göstərilməsinin başlıca səbəbi də bu idi.

1879-cu il yanvar ayının 14-də ziyanın ilk nömrəsi işıq üzü gördü. qəzet həftədə bir dəfə, daşbasma üsulu ilə nəşr edildi. 7 şöbədən ibarət olan ziyada aşağıdakı şöbələr fəaliyyət göstərirdi:
* dövlət sərəncamları
* beynəlxalq agentliklərin elanları
* xarici xəbərlər
* daxili xəbərlər
* yerli xəbərlər
* məlumat göstəricisi və elanlar
* felyetonlar

səid ünsizadə ziyanın nəşri üçün xüsusi mətbə almışdı. bir müddət sonra səid ünsizadə mülk alır və mətbəəni daimi olaraq öz evinə köçürür. azərbaycan dilini bilən mütəxəssislərin, mətbəə işçilərinin
olmaması ziyanın nəşrini çətinləşdirdi. ortaya çıxan problemlərə baxmayaraq, qəzet ziya adı ilə 76 nömrə çıxdıqdan sonra ziyayi-qafqaziyyə başlığı ilə nəşrini 1880-cı ilin dekabrından davam etdirir. ziyanın başlığının dəyişdirilməsi yeni və fərqli məna güdməmiş, yalnız texniki məqsəd daşımışdır.

(bax: ziyayi-qafqaziyyə)
(bax: səid ünsizadə)

nəsimi

son səhnəsinə gözlərim dolan bir film. ümumiyyətlə baxsaq, imadəddin nəsimi yaradıcılığı azərbaycan ədəbiyyatında ən hörmət etdiyim, ən sevdiyim əşarlardandır. sufizmə, hürufizmə də rəğbətimin olduğunu düşünsək, demək ki, film tam sevdiklərimdəndir.

düzdü, müəyyən qüsurlar var: işıq düzgün istifadə olunmayıb, 1-2 yerdə "skaçok" var, soundtrack'lərin səsi dialoqlardan daha çox çıxır. amma yenə də bunlar filmin gözəlliyinə xələl gətirmir.

bildiyim qədərilə:
film heyəti hələb şəhərinə getmir/gedə bilmir deyə orda olan dostlardan hələb küçələrindən görüntülər çəkib göndərməsini xahiş edirlər. onlar da boş, insansız küçə kadrları çəkib göndərirlər. elə bu kadrlarda yerdə kanalizasiya lyuku görünür. filmin buraxdığı ən böyük tarixi fakt səhvlərindəndir bu. həmin vaxt kanalizasiya ola bilməzdi.
film 2 dəfə çəkilib. birinci dəfə məşq xarakterli olub, ikinci dəfə isə lentə alınıb.
edam səhnəsi rejissor həsən seyidbəylinin xoşuna gəlmir və rasim balayevi çox sıxışdırır. axırda rejissor aktyoru azı 24 saat ac, yuxusuz saxlayır ki, edam səhnəsini istədiyi kimi çəkə bilsin.

andre kertesz

macarıstanda doğulsa da, amerika vətəndaşlığı alıb. fotoqrafiyaya 16 yaşında başlayıb. ancaq buna fotoqrafiya demək olmazdı, 18 yaşına qədər eksperimantal formada məşğul olub. birinci dünya müharibəsində iştirak etdikdən sonra budapeştə qayıdıb. sonra orda da ara qarışıb və parisə qaçıb. * o dövrdəki hər sənətçi kimi

burda sənətini inkişaf etdirib. bunun səbəblərindən biri parisdə intellektual insanlarla əhatələnməsi, onarla yaxından dost olması, digəri isə yeni fotoaparatların istehsalına başlanmasıdır.

bəlkə də digər fotoqraflara nisbətən daha çox andre kertes kiçik kameraların estetikasını kəşf və sübut edib. bu xırda, lakin gözəl qurğular ilk baxışda ciddi qəbul olunmurdu; çünki onların gözündə böyük, ştativli, və səs-küylü çalışan kameralar daha professionaldı * bu fikir hələ də insanımızın beynində var; dəfələrlə şahidi olmuşam . lakin kertes bu kiçik kameralarla gündəlik həyatdan çox maraqlı fotolar çıxarırdı. elə həmin fotolar onu məşhur edib - kiçik kamera ilə çəkdikləri.

20ci əsrdə bir çox fotoqrafa, o cümlədən, henri cartier-bressona ilham qaynağı olmuşdur.

fotolarının çox kiçik bir qisminə burdan baxa bilərsiniz.

(youtube: )

eugene atget

jean-eugène-auguste atget. amma bütün dünya onu eugène atget kimi tanıyır. 70 illik ömür yaşayan bu adam həyatının yarısından çoxunu - 39 ilini fotoqrafiyaya həsr edib. onu dünyaca məşhurlaşdıran bir çox cəhətlər var.
bunlardan biri, fotoqrafiya ilə ciddi və uzunmüddətli məşğul olan ilk insanlardan biri olmasıdır. digəri isə sənədli fotoqrafiyanın ( documentary photography) pionerlərindən olmasıdır.

bir müddət gənclik illərində matros işləyib. sonra səhnəyə çıxıb. amma, demək olar ki, həmişə ikinci-üçüncü dərəcəli aktyor olub. lakin sonra adam özünü fotoqrafiyada tapıb. onun fotoqrafiya ilə məşğul olduğu dövr 1888ci ildən ölənə qədər, yəni 1927ci ilə qədər davam edir. illəri ona görə deyirəm ki, həmin dövr üçün fotoqrafiyanın neçə çətin və anlaşılmayan, öyrəşilməyən bir sənət olduğunu hiss edə biləsiniz. atget 18x24 sm-lik quru şüşə təbəqələrdən lent kimi istifadə edirdi. kamerası isə indiki dövr üçün çox qədim olan, daşınması ağır, böyük formatlı taxta aparatdan ibarət idi. həmin zamanlarçün fotoqraf olmaq fiziki güc, səbr tələb edirdi. çünki əvvəlcə aparatını daşımalısan, lenti doldurandan sonra isə yumalısan. yalnız bundan sonra necə çəkdiyini görə bilərsən.

atget uzun illər parisin fotolarını çəkib. dar və geniş küçələri, binaları, arxitektura abidələrini. onun fotolarının az hissəsində insan görmək olar.

1920ci ildə eugene atget fransanın incəsənət naziri paul leona fotolarının neqativini satmaq istədiyi barədə məktub yazır. məktub belə başlayır: "cənab, iyirmi ildən artıqdır ki, tək işləyirəm və şəxsi təşəbbüsümlə köhnə parisin köhnə küçələrinin hamısından 18x24 (sm-lik fotoneqativlər kolleksiyası yaratmışam: 16cı əsrdən 19u əsrə qədər olan gözəl urban arxitekturasının bədii sənədləri... bu gün bu nəhəng bədii və sənədli kolleksiya sona çatıb; deyə bilərəm ki, bütün köhnə parisə sahibəm.") tezliklə, dövlət atgetin 2.600 fotoneqativini 10.000 franka alır və milli tarix muzeyinə verir.

eugene atgetin joueur d’orgue adlı fotosu dünyanın ən bahalı 17ci fotosudur. 2010cu ildə 686.500 dollara satılıb.

daha yaxından tanımaq üçün faydalı linklər:
fotolarını sifariş də edə bilərsiniz
müasir incəsənət muzeyi arxivində atget kolleksiyası

(youtube: )

(youtube: )

laitakaupungin valot

aki kaurismaki 2006cı ildə çəkdiyi finland trilogynin son filmi. tərcüməsi alaqaranlıqdakı işıqlardır.
klassik musiqidən çox istifadə olunub. həmçinin rock da eşitmək mümkündür. trilogiyanın digər filmləri kimi mavi rəng tonu üstünlük təşkil edir. və aktyor oyunu çox soyuq görünür.

koistinen, bir növ, albert camusun yadındakı mersoya oxşayır. ümidsiz olan biri günahı olmadığı halda həbsə düşür, özünü qoruya biləcəyi halda heç müdafiə belə olunmur.

gözəl filmdir, trilogiya gözəl tamamlanıb.

(bax: lights in the dusk)

hər axşam bakı sumqayıt yolunda yaşanan dram

bugünkü dram həddən artıq ağıryüklü idi. mən hər dəfə axırıncı dərsdən icazə alıb çıxıram ki, 20 yanvarda insan probkasından sivişib evə bir az tez çatım. əslində dərdim evə tez çatmaq deyil, 20 yanvarda qaçaqaça düşməməkdi, amma farslar demiş, çifayda.

deməli, qardaş, bu gün də tez çıxmışam dərsdən. 20 yanvarda keçidin son pillələrinə ayağını atanda o kütlə, onun aurası adamın üzünə vurur. hələ mən metronun içindəki hoqqalardan danışmıram, bu ayrı başlığın entrysidi. yuxarıda millət əlindən tərpənmək olmur, 3-5 dəqiqədən bir bir uzun hyundai avtobusu gəlib 60 qəpikdən yığır aparır adamı. ərazidə 1-2 ypx nəfəri var, 5-6 nəfər də nəqliyyat nazirliyindən. amma bir poxa dərman deyillər. hələ ypx cındır avtobusa adam mindiyi vaxt şoferdən tələb eliyir ki, maşını qabağa ver. o da qabağa verdi, hardasa 5-7 metr qabaqda saxladı, yəni çox lüzumsuz tələb idi. avtobusu qabağa verəndə də bir arvad qapının arasında qaldı. mühakiməyə tələsmiyin, o arvada görə polisi söymüyün, çünki polisdən də çox söyüş elə həmin qapıda qalan arvada düşür.

ala, qızdı-qadındı-arvaddı-xanımdı zırtdı-pırtdı deyirsən hörmət eliyirsən, avtobusa minəndə yer verirsən, metroda qapını saxlıyırsan ki gəlsin minsin-filan-besmekan, amma bu nə qəhbə-şüvənlikdi?! o arvad maşının içindəkiləri adam balası kimi düşməyə qoymadı ki. özünü elə dürtdü, elə bil birinci minmiyəni butulka üstündə oturdacaqlar. hələ minəndə də şoferin üstünə elə anqırdı ki, axırıncı dəfə o səs ondan doğuş vaxtı çıxıb yüz faiz.

qardaş, hələ mən 1ci kursda olanda abırlı davranırdım, deyirdim əşi qoy minsinlər, azalsınlar, mən sonra rahat minərəm. niyə kiməsə sürtünüm-falan filan. amma boş şeydi. 20 yanvar abır, həya, ismət, intellektuallıq, cool davranmaq, millətçilik, patriotluq və sair bütün bunların tabularının sındırıldığı yerdir. abırıva qısılsan, evə çox gec gedəcəksən, ayaqüstə durmaqdan yorulacaqsan. yox əgər özüvü dürtüb, sürtünüb minə bilsən, sonra peşman olacaqsan ki, mən də bu qara camaat kimi davrandım. söydüklərimin etdiklərini elədim.

mümkün deyil. çətindi.. vallah çox çətindi.

pro evolution soccer 2015

2 gündü oynadığım oyun. düzdü, qarabağ fknu veriblər, amma ümulikdə çox da ləzzət eləmədi. sanki uşaqca alınıb. bəzi xırdalıqlar xoşuma gəldi. məsələn, yan xətdən out atmaq, qapıçının oyuna necə başlaması-filan. hə bir də nə jim beglin, nə də john champion qarabağın oyunçularının adını çəkmir. bircə danilodan başqa. top qarabağda olanda soxurlar içlərinə. erməni lobbisi öz işin görüb.
(baxma: uropatriot)
(baxma: aa yalannan)

palermo shooting

afişası ilə diqqətimi cəlb edən 2008ci il wim wenders filmi. gözəl kadrlarla zəngindir. hətta kadrlar bir yana, gözəl soundtrack'lərlə zəngindir. ən azından onlara qulaq asmağa dəyər.
məsələn:

(youtube: )

(youtube: )