spring, summer, fall, winter... and spring

abraksas · 2013-08-18

Kim-ki-duk`un rejissorlugu ilə çəkilmiş film , 2003cü ildə çəkilib, 5 hissədən ibarətdir : yaz , yay.ş payız, qış və yenə yaz. Buddist rahib..

3. film barədə bir neçə review oxudum və mənim fikirlərim/suallarımla üst-üstə düşən çox az entry gördüm. mən metaforları öz başa düşdüyüm kimi analiz etmək istəyirəm:

divarsız qapılar – ən çox diqqətimi çəkən simvollardan biri idi. qapılar əksərən məhrəmlik mənası daşıyır, insanın özəlinin göstəricisidir. məncə, buradakı qapıların xüsusiyyəti məhrəmliyi yox, keçid mənasını bildirir. zaman keçdikcə keşiş/rahib çevrilməyə və öyrənməyə davam edir. ən böyük öyrədicisi isə yanındakı keşiş yox, həyatın özü olur.

divarsız qapılar həm də insanların yaratdığı sərhədlərin illüziya olduğunu göstərir. gölün ortasındakı məbəd onsuz da dünyadan təcrid olunub, amma yenə də qapılar var. yəni qapı fiziki maneə deyil, daha çox zehni bir ritualdır. keşiş hər dəfə qapıdan keçəndə sanki başqa bir vəziyyətə daxil olur: uşaqlıqdan gəncliyə, ehtirasdan peşmanlığa, insanlıqdan mənəviliyə.

gizlənmiş gözyaşları – filmin emosional ağırlığına baxmayaraq, keşiş və sonda üzünü gizlədən qadının gözyaşlarını açıq-aydın görə bilmirik. insanların başqaları ilə empatiya qurması üçün mimikalarını görməsinə ehtiyacı var, hətta həmin mimikanı kopyalayırıq, amma üzlərini gizlətdikləri üçün empatiya da qurmaq çətinləşir və bir qədər qəribə təəssürat oyadır. emosiya var, amma görə bilmirsən, çünki hiss edirsən.

insan həyatı fəsillərlə müqayisə olunur. buna iki cür yanaşmaq olar: həyatın həmişə yaz/yaydan ibarət olmaması və ya ömrün sırf gənclik illərinin yaz və yaydan ibarət olması. məncə, film ikinci yanaşmanı işləyib və qış fəslinin introspektiv, reflektiv bir fəsil kimi nəzərdə tutulmasını çox bəyəndim. məhz qış fəslində rahib keşişə çevrilir, özünü tapır. bu arada, mən hər ikisinin eyni adam olduğunu düşünürəm, çünki növbəti uşaq da öz uşaqlığı idi. ikinci nəslin də birincidən fərqlənməməsi, eyni səhvləri etməsi və yenə eyni səhvləri edəcəyinə işarə edirdi. bütün bunlar insanın elə belədən "keşiş" olmadığını, mütləq o səhvlərin içindən keçib özünü tapmalı olduğunu göstərirdi. bu cür keşiş obrazlarını həmişə "doğuşdan ermiş" kimi təsvir edirlər, sanki dünyanın bütün sirlərinə, həyatın min bir üzü barəsindəki gerçəklərə doğuşdan yiyələnib. filmdə rahibin keşiş olma yolundakı səhvlərini, qüsurlarını, özünü tərbiyə etmə prosesini fəsillərə bölüb göstərilməsi həm də ümid doğurur; eynilə filmin adı kimi. yaz, yay, payız, qış və yenə də yaz. "yenə də yaz" hissəsini əlavə etməyə də bilərdi, amma onda mütləq nəsə yarımçıq qalardı.

spring, summer, fall, winter... and spring

Yalnız deyilsən!