+4 əjdaha
1. üstün zəkaları ilə insanlarla müqayisə edilə biləcək gəmiricilərdir.bütün qitələrdə yaşayıb hər cür şəraitə uyğunlaşırlar.
siçanlar dırmaşmaq, tullanmaq hətta üzmək kimi bacarığları ilə biz insanları heyrətə salırlar.
üstəlik əsl sürət və strategiya nümunəsidirlər. yəni yalnız qaçmazlar, eyni zamanda divarın küncüylə divara çırpılmadan sürətli manevr edə bilirlər.
bir siçan susuzluğa bir dəvədən daha çox dözür. və onsuz da qəbul etdiyləri qidadakı mayelər onlar üçün sudur. yaşama və mübarizliyin ən gözəl örnəyi olan siçanlar həm ətyeyən, həm otyeyən olmaları ilə, hətta betonu da parçalamaları ilə həşərat stereotipinə meydan oxuyurlar. beton parçalayan siçan və ya siçovulların dişləri kütəlirsə də vaxtla yenə bərpa olunur. intensiv olaraq artan bu 4 ayağlılarda çoxalma sanki bir "hobbi"dir.
belə ki,bir dişi 2 aydan bir orta hesabla 8-10 bala doğur. "doğmaq"demişkən siçanlar diri bala doğub südlə bəsləyən yeganə həşəratlardır.
hər iki ayda 8-10 balanın doğulduğunu və hər dişi balanın da 2 aya cinsi yetişmiş olduğunu(bunnan əlavə balanı qarında saxlama müddətin təqribən 20-25 gün kimi qısa olduğunu) nəzərə alsaq populyasiyaları güclüdür, bu canlılar sürü halında yaşayarlar. adətən yaz-yay aylarında çöldə qidalanıb soyuq fəsillərdə isti evlərimizə "qonaq"olarlar. iybilmə qabiliyyəti güclü, eşitmə həssasdır. hətta insanların danışdığı iki müxtəlif xarici dili seçə biləcək qədər ustadır siçanlar. nə tapsa yeyirlər. amma favorit qidaları da var(xüsusən ev siçanları) qoz-fındıq, ət, yağ, makaron xəstəsidirlər. böcək də yeyirlər.
ev siçanları 9 sm bədəni, 9 sm quyruğu ilə təxminən 18 sm-ə kimi olur. amma tarla siçanları 25 sm və daha böyük olur. gündüz istirahət edib gecə aktiv olurlar. evdəki siçanlar ehtiyatlı olmasaq evdəki tüklü əşyalardan qırıb bir küncdə yuva qururlar. bu gəmiricilər gəldiyi yolla qayıtmaq bacarığı ilə insanda "bu ki, instink deyil şüurdur"fikri aşılıyırlar.
bədənləri elastikdir deyə borulardan keçib evimizə yol tapmaq da onlara asan olur.
qəribə qida aparma mexanizmləri var:
bir siçan fındığı kürəyi üstə uzanaraq tutur, digəri isə onu quyruğunnan çəkib dartır.
insana tarix boyu verdiyi ən böyük zərərləri vəba olmuşdur. 14-15 ci əsrlərdə avropada, 18-ci əsrin 20-ci illərində isə asiyada törətdikləri vəba milyonlarla insanın ölümünə səbəb olmuşdur. bunnan əlavə passiv olan ya da yatan insanların qulaq, burun və.s.ni gəmirərək yeyirlər. tüpürcəklərindəki keyişdirici ilə insanı gəmirərkən heç nə hiss etməməsini təmin edərlər.
çarələri isə nə tələ nə yapışqan nə də zəhərdir.
tələnin ona görə faydası yoxdur ki, bir siçan mütləq o birilərinin də yaxınlığda olmasınnan xəbər verir ki, birini tələf etməklə iş bitmir.
yapışqanı görüb çox vaxt tullanırlar.
zəhər isə müəyyən vaxt sonra bədənlərində immunitet yarada bilir və artıq effektiv olmur.
bir evdə siçan olduğunu anlamaq çətin deyil. ev təmizlənərkən düyü böyüklüyündə qara nəcis görsəz agah olun ki, "baş ağrısı"buralardadır.
p.s dediyim odur ki, əqrəbdən ilandan qorxmuyub bir siçan görəndə hürkən biz insanlar haqsız da deyilik.