3.
artıq forexə başladığımın 2-ci ayındayam. kiçik balans ilə 1-2 həftə demo hesablarda praktika edərək həm də biliyimi artıraraq biraz təcrübə əldə etdim. artıq 1 həftədir ki kiçik balans ilə real hesaba daxil oldum. bu şəkildəki nəticə də real hesab nəticəsidir.
təcrübəsizlikdən itkilərim də oldu. əsasən xauusd (qızıl) əməliyyatlarında risk menecment düzgün qurmadığım üçün zərərlər etdim. amma artıq qərar vermişəm valyutalar ilə ticarət edəcəm. kiçik balans ilə qızıldan uzaq durmaq lazımdır.
hələ də təcrübə və bilyim yetərli deyil. hər gün 3-5 məqalə oxuyub/dərslik izləyirəm. peşəkar traderlərin telegram quruplarında və facebook quruplarda söhbətləri oxuyub başa düşməyə çalışıram.
dəhşət maraqlı gəlir.
forexə başlamaq səbəbim analitik bacarığımı daha dəyərli yerə xərcləmək istəməyimdir. çünki özüm hazırda baş proqram mühəndisi olaraq çalışıram amma maaş ilə ayı yola vermək və hər gün işə gedib gəlmək xoşuma gəlmir.
hər gün forex dünyasında yeni birşey öyrənib özümə dəyər qatsam 1-2 il sonra aliqarx olacağıma inanıram.
bunu yazmaq səbəbim kasiblıq başlığında yazılan entry-lərə görə oldu.
9. trade edərkən önəmli məsələlərdən bir də risk menectmentdir. Riskləri idarə etmək üçün oturuşmuş qaydalar var.
1. hər ticarətdə ümumi balansın 1 və ya 0.5%-i qədərini riskə atmaq lazımdır. Bundan çox risklidir. Bunun üçün ticarət açarkən stop lost/ take profit nöqtələri əvvəlcədən hesablanmalıdır.
2. mütləq şəkildə stop lost və take profit əmrlərindən istifadə olunmlıdır.
4. risk reward ən az 1:2 nisbətində olmalıdır. məsələn 5 usd riskə atırsınızsa 10 usd profit hədəfiniz olmalıdır. bunu da sl tp ilə nizamlayırsız.
5. qiymət sl xəttinə yaxınlaşırsa emesional davranıb sl xəttini dəyişmək olmaz. öncədən verilən qərar nədirsə odur. sl olmaq pis birşey deyil.
5. deyək ki 100 dəfə fərqli vaxtlarda ticart etmisiniz, 50 dənəsini zərərlə, 50 dənəsini xeyirlə bağlamısınız. Əgər siz r:r (risk and reward) 1:2 nisbətində etmisinizsə 50 uğursuz ticarətə baxmayaraq yenə də karda olacaqsızınız. çünki hər tp olanda 10usd, hər sl olanda 5 usd balansınızdan artıb ya da azalacaq. r:r 1:3 etsəniz 35% uğurlu olsanız belə yenə karda olacaqsız.
6. heç təcrübəniz yoxdursa brokerdə hesab açarkən kredit çiynini maksimum 100 seçməlisiz.
7. əgər gün içi trade (scalping) edirsinizsə xəbər vaxtları trade etməməisiniz.
risk menecment önəmli bir yanaşmadır. lakin bu bazarda uğurlu olmaq üçün təkcə bu kifayət etmir. Bununla yanaşı bazar struktunu öyrənib özünüzə strategiya qurmalısınız.
bir dənə də misal verim
deyək ki sizin uğurlu strategiyanız var amma risk menecmentiniz zəifdir. Bu zaman yenə uğursuz oalcaqsınız.
1. açılışı Foreign Exchange Market olan anlayışdır. hərkəsin öyrənməsi lazım olan bir mövzudur, həm müasir iqtisadiyyatı anlamaq həm də gəlir mənbəyi olaraq. ölkəmizdə yerli brokerlər və yerli forex kursları mövcuddur.
forex tarixi
qızıla söykənən valyuta bir müddətdən sonra problemlərə səbəb oldu. buna görə bütün ölkələr yığışıb həm qızılı həm də valyutaları sərbəst məzənnəyə buraxdılar. valyutanın dəyərini bazar özü müəyyən etməliydi.
sonra bu ideyanı biraz da təkmilləşdirdilər, beləcə beynəlxaq valyuta bazarını yaratdılar - Forex.
bundan sonra banklar, bəzi qurumlar valyuta bazarında iştirakçıya çevrildilər.
bir müddətdən sonra isə forex hər kəsə açıq oldu.
forex həftənin 5 günü işləyir.
ən məşhur client proqramı mt4 (metatrader 4) olaraq bilinir o qədər stabildir ki köhnə olmasına rəğmən çox sevilir. alternativi tradingview.
öz dilimizdə nəşr olunan inforex jurnalının online arxivi. Bu jurnalı oxuyaraq bir çox dəyərli məlumatlar öyrənmək mümkündür. https://issuu.com/search?q=inforex
10. Tez pul qazanıb tez bir zamanda varlanmaq istəyənlərin “batırdığı” bazardır. Dünyanın ən böyük dövriyyəsinə malikdir. Yaxşı bir texniki və fundamental analiz təhsili ilə başlanır. Bu təhsillər uğurun təxminən 30-40%-ni təşkil edir. Qalan hissə isə tamamilə ticarət (trade) psixologiyasıdır. Siz elə bilirsiniz ki, bazar sizə, psixologiyanıza və nəfsinizə qarşı oynayır. Əslində həm elədir, həm də deyil. istəsəniz dünyanın ən yaxşı texniki və fundamental analiz biliklərinə sahib olun, amma riski idarə etməyi bacarmırsınızsa, bir yerdə mütləq batacaqsınız. Forex-də risk idarəetməsi olmadan uğurlu olmaq mümkün deyil.
Müəyyən bir intizam (disiplin) formalaşdırmadan qazanılan uğur tamamilə təsadüfdür. Qazandığınız intizam sayəsində gəlir əldə edib, bir anlıq o intizamı itirsəniz, bazar sizi cəzalandırar. Ekranda rəqəmlər yanıb-sönür, xoşunuza gəlir, cazibəsi var. Birdən baxırsınız ki, 3 dəqiqəyə bir neçə dollar qazanmısınız. istədiyiniz vaxt əməliyyat edə bilmək azadlığı verir. Amma bu, öz nəfsinizlə mübarizə apardığınız üçün dünyanın ən çətin işlərindən biridir.
Kənardan baxanda elə görünür ki, “telefondan alıb-satıram, bax qazandım” – amma məsələ o qədər sadə deyil. Batırsınız, sonra da “forex qumardır” deyirsiniz. Bu, bir ehtimallar oyunudur, qiymətin nə olacağını heç kim bilmir. Göstəricilər (indikatorlar) yalnız təsdiqləmə vasitəsi kimi istifadə edilə bilər, amma onlara kor-koranə güvənərək əməliyyat aparmaq olmaz. Siz dünyanın ən inkişaf etmiş alqoritmlərinə qarşı oynayırsınız.
Əgər doğru təhsil alsanız, bu sizə həm özünüzü tanımağı, həm də intizam qurmağı öyrədər. Əks halda, davamlı gəlir əldə edə bilməzsiniz. Bu işi sevmədən etmək olmaz – yalnız pul üçün edən adam darıxar, intizamı pozar və uduzar. Əməliyyat etdiyiniz şirkəti (brokeri) çox diqqətlə seçməlisiniz, çünki bəzi şirkətlərdə “ayranınız tökülə bilər” (yəni sizi aldada bilərlər).
Forex əlavə gəlir qapısı deyil, tam zamanlı bir işdir. Eşitdiyiniz sözlərlə “dayan, mən də əməliyyat açım” deyib girsəniz, mütləq batarsınız. 2-3 ay təhsilə vaxt ayırmaq, bu müddətdə demo (sınaq) hesabda əməliyyat aparmaq, sonra isə çox kiçik lotlarla ən azı 8-10 ay “bişmək” lazımdır.
Hər cədvəl (taxta, yəni paritə) özünəməxsus davranışa malikdir. “Orada belə oldu, burada da belə olacaq” desəniz, yenə “ayran tökülər”. Bəzi paritələr bir-biri ilə əlaqəlidir (korelyasiyalıdır). Hər məhsul üçün keçmiş qiymət hərəkətlərini öyrənmək vacibdir. Davamlı uğur üçün maksimum 3 paritədə əməliyyat aparmaq lazımdır – əslində 3 belə çoxdur. Əmək verdikcə paritələrin sayını artıra bilərsiniz.
Və ən vacibi, əməliyyat etdiyiniz şirkət çox önəmlidir – bunu heç vaxt unutmayın.
8. forex dünyasında ict (inner sircle trader) fenomeni çox məşhurdur. ict nickname ilə məşhurlaşan bu adam uzun illərdir ki trade etməyi tədris edir. yutub kanalında 1000 dərslikləri var. bir çox adam tanıyıram ki bundan öyrəndikləri ilə forexdən qazanır.
amma bir paradoks var ki, bir çoxları ict-nin saxtakar (öncədən var olan bilgiləri fərqli ad və qarışıqlıq ilə özününki kimi tanıtması) və scammer adlandırırlar. iddia edirlər ki bu adam heç vaxt özü trade etməyib və trade edərkən canlı açmayıb və rəsmi bank çıxarışlarını göstərmir. Bu adamın qazancı sadəcə öz kurslarını satmaqdandır deyilir.
amma dediyim kimi hətta chempionshiplərdə qalıb gələnlər belə bunu məllim hesab edirlər.
)