+1 əjdaha
1. artiq teoremdir. weil teoremi. pierre deligne adli fransiz riyaziyyatci * fransiz olmasi hec teeccublendirmir terefinden isbat olunmusdur.bir il evvel fermatin son teoremi haqqinda yazmisdim : (bax: elliptic curves) a.wiles ve taylor terefinden 1994-95 ci ilde yayimlanmisdi isbat. hemin basliqda yazmisam ancaq bir il evvelki qisitli bilgim ile cox zeif bir metin alinib. birazdan onuda davam etdirecem.
ne ise. cebri hendeseden istifade edeceyik weil hipotezini anlatmaq, isbat etmek ucun.
(kvadrat, kub ve s. isareleri olmadigi ucun meselen x ustu n-i xn kimi yazacam. bezi hallarda x^n kimi yazacam hesablamalarda qarisiqliq dusmesin deye )
y2=x3-x-1 kimi bir tenliyin tam hellini tapa bilerik ? evvelce arithmetic ile yoxlasaq cavab 'yox' olacaq. tam emsaller * coefficients : f1, f2, .... , fs ∈ z{x1, x2,....,xn} ; (burda f1 ya da x1,...,xn `lerde yazdigim n'lerin yuxaridaki x ustu n sohbeti ile elaqesi yoxdur. )
f1*,f2*,..... , fs* ∈ z/pz{x1, x2, .... , xn} ;
indi hendese ile aciqlamaga calisaq; k* qapali cebri sahe (bu terminlerin azerbaycancaya tercumesi cox gulmeli alinir ) ;
x=spec a
a=k*{x1, x2, .... ,xn}/(f1,....,fs)
p (noqte ) = {p1, p2,... ps) ∈ k*n
x (3-fezadir) ⇔ fi(p)=0 olacaq butun i'ler ucun;
p ∈ x ↔ a uzerinde maksimal ideallar .
her hansi bir z coxlugu z⊆x oldugu halda hemin bu z - x uzerinde zariski topologiyasi adlanir.
n1 = #x(k)
nm = #x(km)
z(x, t) := expσm>1 nm tm/m
z(x, t) = p(t)/q(t),
z(x, 1/q^dt)=±q^dx/2t^xz(x, t),
davamini editleyecem. riemann hipotezi ile elaqesi oldugu ucun yazmaqa deyer.