+9 əjdaha
1. tərif: şəbəkə üzərində olan qurğuların bir-biriləri ilə necə ünsiyyət quracağını müəyyən edən konseptdir.sadə dildə desək , istifadəçi informasiyanı A kompüterindən B kompüterinə göndərilməsinə qərar verdikdə bu əməliyyatın * göndərilmənin və qəbul edilmənin necə baş verəcəyini müəyyən edən standartdır.
vacibliyi haqqında:
1. bu strukturun olması meydana gələn problemi (məlumatın tam göndərilməməsi, yanlış istifadəçiyə göndərilməsi və.s ) harda axtarılmasına və tam olaraq nəyin işləməməsinin/yanlış işləməsinin müəyyən olunmasına kömək edir.
2. bu standart qəbul olunmamışdan əvvəl (1984dən əvvəl) şirkətlər öz qurğularını fərqli texnologiyadan istifadə edərək düzəldirdilər, bu səbəblə istifadəçi məcbur olub bütün qurğuları eyni şirkətdən satın alırdı. Əks halda başqa şirkətlərin qurğuları əldə olan texnologiyanı dəstəkləməyəcəkdi. yəni asılılığı aradan qaldırır.
7 təbəqədən ibarətdir:
Application layer - tətbiqetmə təbəqəsi
Presentation layer - təqdimetmə təbəqəsi
Session layer - Sessiya təbəqəsi
Transport layer - Ötürmə təbəqəsi
Network layer - Şəbəkə təbəqəsi
Data Link layer - Bağlantı təbəqəsi
Physical layer - Fiziki təbəqə
Application layer - tətbiqetmə təbəqəsi - bu təbəqə istifadəçi tərəfindən istifadə olunan programlardan - chrome, firefox, e-mail client və.s - təşkil olunur. istifadə olunan protokollar: http, ftp, ssh, smtp və.s
Presentation layer - təqdimetmə təbəqəsi - bu təbəqəyə aid olan əməliyyatlar əməliyyat sistemi vasitəsilə həyata keçirilir. icra olunan əməliyyatların əsasını sonrakı təbəqələrdə informasiyanın oxunması üçün format dəyişikliklərinin icra olunması təşkil edir. o cümlədən informasiyanın şifrələnməsi, deşifrələnməsi, sıxışdırılması işləri də bu təbəqədə icra olunur.
session layer - sessiya təbəqəsi - bu təbəqədə ünsiyyətə girəcək qurğuların arasında bağlantının yaradılması, istifadəsi, sonlandırılması əməliyyatları icra olunur. socketlər adətən burda yaradılır.
Transport layer - Ötürmə və ya daşınma təbəqəsi - bu təbəqədə bir dəfədə hansı həcmdə informasiya göndəriləcəyinə qərar verilir. tcp, udp protokolları istifadə edilir.
Network layer - Şəbəkə təbəqəsi - router və ip protoklu da bu səviyyədə yerləşir. ipv4, ipv6, ipsec protokolları istifadə edilir.
Data Link layer - Bağlantı təbəqəsi - bir tərəfdən digər tərəfə məlumatın ötürülməsi üçün fiziki təbəqəyə hansı icazələrin veriləcəyini müəyyən edən təbəqədir. mac address - adından da göründüyü kimi - media access control - bu təbəqədə yerləşir.
Physical layer - Fiziki təbəqə - bu təbəqədə məlumatı elektrik siqnalına çevirərək digər tərəfə göndərilməsi həyata keçirilir. o cümlədən, digər tərəfdə qəbul edilən siqnallar bitlərə çevrilir. adətən yaranan problemlərin 95%i bu təbəqədə meydana gəlir.