+8 əjdaha
2. ilk olaraq, have to modal fel deyil. Modal fellərin özünəməxsus xüsusiyyətlərini daşımır (sual-inkar forması özü ilə düzəlmək, şəxsə görə dəyişməmək və s).Can-obyektiv və ya subyektiv səbəblərə görə nəyisə edə bilmək/bilməmək halını bildirir.
I can swim-üzə bilirəm . I can’t swim-üzə bilmirəm. I can’t swim-üzə bilmərəm (biləyim burxulub)
Have to və must hər ikisi məcburiyyət bildirir, amma işlənmə yerinə görə fərqlidir:
Have to şəraitdən (xarici təsir nəticəsində) yaranan məcburiyyətdir və bəzən daha qatıdır.
You have to pay educational fee-təhsil haqqı ödəməlisən. Bu, qanunun (və ya hansısa qaydanın) tələbidir. Belə halda have to işlənir. Və ya;
The coffee house is closed, so we have to meet in the park-kofe evi bağlanıb, buna görə də parkda görüşməliyik. Kofe evinin bağlanmasının yaratdığı məcburiyyət var.
Have to şəxsə və zamana görə dəyişir (has to; had to). Sualı/inkarı do köməkçi feli ilə düzəlir: do you have to?/you don’t have to. Must işlədəcəyimiz yerdə əgər keçmiş zaman varsa, must’ın keçmiş zamam forması olmadığı üçün onu had to ilə əvəz edə bilərik.
Edit: əvvəl yadımda olsa da, sonra yazmağı unutmuşam. Can nəzakətli xahiş cümlələrində də işlənir, hansı ki, hərəkəti etməyi bacarıb bacarmamaq deyil məsələ. Sadəcə bir şey istəyəndə ya xahiş edəndə istifadə edirik. Məsələn:
Can you say it again? -təkrar deyə bilərsən? Təbii ki, təkrar deyə bilər, əgər bir dəqiqə içində lal olmayıbsa. Burada sadəcə dediyini təkrarlamasını xahiş edirik. Və ya:
Can I get a glass of water? -1 stəkan su ala (götürə) bilərəm? Burada da şəraitdən asılı olaraq ya kiminsə gətirməsini xahiş edirsiniz, ya da özünüz götürmək üçün icazə istəyirsiniz. ikinci mənasında may də istifadə edə bilərsiniz.