+16 əjdaha
1. Digər adı qüds sindromuNadir rast gəlinən psixoloji pozuntu. Həmin şəhəri ilk dəfə ziyarət edən insanlarda müşahidə olunduğu üçün belə adlanmışdır.
Sindromun yaranma səbəbi Qüdsü ziyrət edən turistlərin şəhərin dini aura və mistikasından təsirlənməsidir. Qüds 3 əsas din üçün müqəddəs yer olduğundan, bu sindroma ən çox həmin dinlərin nümayəndələri arasında rast gəlinir. Yerusəlimdə yerləşən kfar- şaul psixiatrik xəstəxanası Yerusəlim sindromunu araşdıran əsas tədqiqat mərkəzlərindən biridir.
sindromun yaşanma forması 3 cürdür:
1. Özünü müqəddəs bir xilasedici, peyğəmbər kimi görmə. Məs: Hz.isa, Hz.Musa və b. Ən çox Hz.isa olduğunu, yenidən zühur etdiyini deyənlər qeydə alınıb. Bu şəxslər ilahi bir qüvvəyə Sahib olduğu iddia edirlər.
2. Ziyarət edərək özlərinin günahlardan arınaraq təmizləndiyini, aydınlandığını, kamil bir şəxs olduğunu düşünərək insanlara hidayət olunmaqda kömək etmək istəyi. Dini məzmunlu sayıqlamalar, ağ paltar geyinmək, özünü tez-tez səliqəyə salmaq sindromun bu növündə görülən əlamətlərdəndir.
3. Hər hansı bir cərəyanın, məzhəbin nümayəndəsi olub, onun inkişafına, yayılmasına, tanınmasına həyatını sərf edəcəyini düşünmə hissi.
Dini psixozla müşahidə olunan sindrom ilk dəfə 1930-cu illərdə yəhudi psixiatr Heinz Herman tərəfindən elmə gətirilib və kliniki olaraq araşdırılıb. Lakin ən ağır hal 1969-cu ildə avstriyalı denis Maykl rohan adlı xristian zəvvarın əl-əksa məscidi yandırmağa cəhd etməsi ilə yaşanıb. Zəvvar özünü "ilahi tapşırıq" almış "tanrının elçisi" kimi təqdim etməyə çalışıb. Bu "tapşırıq" isə əl-əksanı məhv edib, yerində zəkəriyyənin dediyi üçüncü məscidi yaradıb, isa məsihin ikinci zühurunu tezləşdirmək idi.
Sindrom həm psixoloji travması olan, həm də sağlam insanlarda rast gəlinə bilər. Hər il bu ziyarəti edən turistlər arasında minimum 50 nəfərdə bu hal yaşanır. Təsir müddəti şəhəri tərk etdikdən 7-10 gün ərzində davam edə bilir. Bu şəxslər təhlükə müddəti bitənə qədər xəstəxanaya yerləşdirilir. (Etdikləri hərəkətlər həm özlərinə, həm də başqalarına ziyan verəcək həddə çatarsa)
Təkcə 1980-1993-cü illər ərzində 1200-yə yaxın zəvvarda bu sindromun yaşandığı qeyd olunur.
Bu halın oxşarlarına müxtəlif formalarda Məkkə, Kərbəla, Nəcəf, Məşhəd, Roma və s. kimi dini mərkəzli şəhərlərdə də rast gəlmək olar.