+10 əjdaha
1. britaniya formatında debat ideya üzərindən oynanılırdısa, amerikan formatında əsas mexanizmdir. Amerikan formatında müxalifət və hökümət tərəfi olur ( hər tərəfdə bir baş nazir və bir nümayəndə olmaqla).Debatın dörd əsas prinsipi
1. Hörmət - Nümunə kimi sual, şərh, etiraz hallarında ayağa qalmxaq lazımdır (bunların arasında 45 saniyə fərq olmalıdır ki, qarşı tərəfin çıxışı bölünməsin). Qarşı tərəfə 2 dəqiqə fikirləşməyə vaxt verilir, həmin vaxtı onlara mane olmaq olmaz. Çıxışın ilk 1 dəqiqəsində və son çıxışda etiraz, şərh, sual olmaz.
2.Aydınlıq - Çıxışınız başa düşülən olmalıdır. Elə fikirləşməyin ki, başa düşülməyən şəkildə danışım ki, rəqiblər başa düşməsin, çünki hakim də qeydiyyat aparır.
3. Düzgünlük - Məsələn, aktuallıq hissəsində səhv məlumat, statistika deyibsinizsə, bu prinsip pozulur
4. Öyrənməyi öyrənmək
Ardıcıllıq isə belədir :
Hökümət Lideri - Baş Nazir (7 dəq)
Salamlama - Salam hörmətli spiker, dəyərli opponent və möhtəşəm auditoriya.
Təqdimat - Mən baş nazir ____ , hökümət nümayəndəsi ___ ( ilk çıxışda başçılar hər iki üzvün adı çəkməlidir, nümayəndələr isə yalnız özlərini təqdim edirlər)
Qətnamənin irəli sürülməsi - Problemli sahə, əsas mövzu, sonda "biz bu qətnamə il razıyıq" sözü mütləq deyilməlidir
Aktuallıq - Burda adətən statistika verilir
Qanun layihəsinin adı - Problemi həll etmək üçün irəli sürdüyünüz layihə
Dəyər - Şüarınız
Tezis - "Bu problem niyə həll olunmalıdır?" sualının cavabı
Qanun lahiyəsinin mexanizmi - kim, harada , nə zaman, büdcə, risk, nəticə
Sonluq - Hökümət nümayəndəsi ilk çıxışında sonluq verməyə bilər, lakin son çıxışda bu mütləq olmalıdır . Sonluğun iki növü var , - əşyəvi və məntiqi .
Müxalifət Lideri (8 dəq)
Salamlama
Təqdimat
Qətnamə
Razı deyilsə - qətnamənin təkzibi
Sonluq
Razıdırsa (əvvəlk hissəni nəzərə almaqla)
Aktuallıq
Dəyərə münasibət
Tezisin təkzibi
Mexanizmin təkzibi
Öz qanun layihəsini vermədikdə:
Sonluq
Öz qanun layihəsini verdikdə:
Dəyər
Tezis
Qanun layihəsinin mexanizmi
SonluqHökümət üzvü ( 8 dəq )
Salamlama
Təqdimat
Müxalifət palatasının fikirlərinin təkzibi (Qanun Layihəsinin təkzibinin təkzibi )
Öz mövqeyinin gücləndirilməsi (Yeni tezis və ya faktlar)
Yeni qanun layihəsi verilibsə - Təkzib olunur
Sonluq
Müxalif üzvü (8 dəq)
Salamlama
Təqdimat
Hökümət üzvünün fikirlərinin təkzibi
Öz mövqeyinin gücləndirilməsi
Yeni fakt (varsa)
Sonluq
Müxalifət lideri (4 dəq)
Salamlama
Təqdimat
Öz mövqeyinin gücləndirilməsi
Yeni fakt ( varsa )
Sonluq
Hökümət lideri ( 5 dəq )
Salamlama
Təqdimat
Öz mövqeyinin gücləndirilməsi
Yeni fakt (varsa)
Sonluq
Əlavə olaraq: Sonda tərəflər layihə ilə razı olub-olmadıqlarını mütləq deməlidirlər
Müxalif tərəf debatda aşağıdakıları da edə bilər, lakin tövsiyə edilmir:
Əgər müxalif tərəf qarşı tərəfdə təkzib tuta bilmirsə, truizm verə bilər. Bu zaman oyunda tərəflər dəyişir, hökümət tərəf öz hazırladığına təkzib verməyə başlayır
Status kvo - Müxalif tərəf layihənin vəziyyəti dəyişmədiyini deyir
Təkzibin üç növü var:
Birbaşa - kolanın çəkdiyi pepesi reklamı
https://www.youtube.com/watch?v=GyY15Jkkg2A&ab_channel=HEADSHAUSADS
Dolayı - https://www.youtube.com/watch?v=PCKM6kOrLKg&ab_channel=XLadvertisingTop100
Müqayisəli - https://www.youtube.com/watch?v=NNZFZlxcFco&ab_channel=Mernemtokregisztrani
Həmçinin verdiyiniz məlumatlar lokal olmalıdır, yoxsa Azərbaycanı müzakirə edənə qayıdıb braziliyadan statistika verəndə səhv sayılır