+9 əjdaha
1. Məhəmməd Müsəddiq 1882-ci ildə Tehranda doğulmuşdur. Köklü və sayılıb-seçilən nəsildən idi. Hüquq üzrə təhsil almışdır. 1896-1907-ci illərdə iran şahı olmuş Müzəffərəddin şah Qacarın qızı Zəhra xanım Qacarla evlənmişdir.
Pəhləvilərin hakimiyyəti dövründə maliyyə, xarici işlər naziri olmuşdur. 1922-ci ildə Azərbaycan valisi olmuşdur. amma və lakin sonralar Rza xanın hakimiyyətə gəlməsinə qarşı çıxdığına görə vəzifəsindən azad olunmuşdur. Ev həbslərinə məruz qalmışdır. Müxalif rolunda da siyasət aparmışdır.
1941-ci ildə Rza şah hakimiyyəti oğlu Rza xan pəhləviyə ötürür. Bu müddətdə Müsəddiq yenidən siyasətə qayıdır və 1951-53-cü illərdə iranın baş naziri olur. Atadan oğula hakimiyyətin ötürülməsində ingilislərin də əli olur. Müsəddiqin yenidən qayıtması ingilislərə sərf etmir.
1909-cu ildə ingilislər anglo-iranian oil company şirkəti yaratmışdı. Abadanda öz bazalarını qurub, içərisindəki bütün işçiləri ingilis seçmişdilər. iran toxuna bilmirdi. irana sadəcə qazancdan 16% gəlirdi.
ikinci dünya müharibəsindən sonra dekolonizasiya, yəni Fransa, ingiltərə kimi dövlətlərin koloniyasına çevirdiyi ölkələrdə səlahiyyətlərini itirib, həmin ölkələrdən əl çəkməsi prosesi başlayır. Düzdür, iran koloniya olmamışdır. Həm də artıq mühəndislərin yetişdirilməyə başlandığı, texnoloji inkişafı özləri də edə bilərlər, deyə düşündükləri üçün 16%-lik qazanc iranlılara az gəlməyə başladı. sonradan 20%-ə qalxır gəlir.
Müsəddiq onu önə gətirən, şahın geriyə çəkilməsini təmin edən müxalifətə kürəyini söykəyərək nefti, həmin şirkəti milliləşdirir. amma və lakin ingiltərə boykot elan edir. işə cia qarışır."operasyon ajax" adlı plan tətbiq edilməli idi. Planın məqsədi Müsəddiqi xalqı ayağa qaldırmaqla vəzifədən əl çəkməyə məcbur etmək idi. külli miqdarda rüşvətlə müsəddiqə qarşı çevrilişlər edir. iki çevriliş baş tutur 3 gün aralığla. bu zaman yüzlərlə insan həlak olur. nəticədə müsəddiqi devirirlər. çevrilişdən sonra Müsəddiq vətənə xəyanət maddəsi ilə 3 il müddətinə həbs edilir və həyatının son illərini ev dustaqlığında keçirir. 1967-ci ildə ev dustağı olaraq vəfat edir.
