+13 əjdaha
1. Heç sizə maraqlı gəlib ki, (həkim xalatı) ağ xalat necə yaranıb? Niyə ağ rəng? Nə üçün o şotlandiyada qadağa olunub? niyə sonradan əsl həkim xalatı qolu qısa, düyməsiz, cibsiz oldu?Ağ xalatı keçmişdə roma senatosu önündə olanlar geyinirdi. iştirakçıların saf və təmiz olduqlarını bildirmək üçün. 1800-cü illərin sonlarına doğru həkimlər yaxşı bir şöhrətə malik olduqlarını bildirmək üçün elə elm adamları kimi ağ xalat geyməyə başlamışlar.
Ağ xalat müasir dövrümüzdə həkim və pasiyent arasında gigiyenik zona olaraq qəbul edilmişdir.
Ta əvvəllər, yəni həkim xalatı icad olunmamışdan qabaq həkimlər xəstələrini adi(gündəlik) geyimlərində qarşılayarlarmış. Sadəcə əməliyyat zamanı ona önlük və xüsusi qolluq taxarmışlar. Yəni, gigiyena üst səviyyədə olmayıb.
Məşhur rus cərrahı nikolay piroqov (1810-1881) ilk dəfə həkimlərə ağ xalat geyməyi təklif etmişdir. Onun haqqında həmkarları deyirmiş ki, o çox təmizkar bir həkimdir. Sarğı materiallarını belə mikroskopla yoxlayarmış.
Piroqovun fikrinə əsasən üzərində işləyib Ağ xalatı yaradan ingilis həkimi cozef lister ( 1827-1912) olmuşdur.
Ağ xalata gigiyenik zona demişdik. Birmingen universiteti buna şübhə ilə baxıb.
Oradakılar müxtəlif sahələrdə çalışan 100 həkimin xalatını bir yerə gətirmiş və mikroskop altında analizdən keçirmişlər.
Xalatların əksəriyyətində qızılı stafilokokk ( üzüm salxımına oxşayan bakteriyalar) var imiş. Bir neçə il sonra Merilend üniversiteti bu bakteriyaların(eləcə də xəstəliklərin) bir xəstədən digərinə keçdiyini ortaya atmışlar.
Elə düşünməyə başladılar ki, xəstəlik həkim xalatının qolları, düymə və cibləri ilə ötürülür. Sonra düyməsiz, cibsiz, qolları qısa xalatlar tikildi.
Bu ağ xalatın rəngi sonra tünd rəngə çevrildi. (ağ təmizliyi, saflığı, güvəni bildirirdi. Bəzi xəstələr o zaman həkimin yanında özlərini rahat ifadə edə bilərkən, bəzi xəstələr ağ xalat sindromuna malikmişcəsinə təzyiqi artır və həyəcanlanırdılar.) Ən vacib nüans həkim xalatları hər gün işdən sonra və hər əməliyyatdan sonra dəyişilməlidir.
Ağ xalat və onun təmizliyi hələ də gündəmdədir.
2008-ci ildə şotlandiyada ağ xalat istifadəsi qadağan edildi. ingiltərədə istifadə edilməməsi tövsiyə edildi. (infeksiya artışının qarşısını almaq üçün və həkim-pasient arasında sərhədin qaldırılıb pasientin özünü rahat ifadə etməsinə görə .(psixoloqlar təsdiqlədi.) Amma həkimlər qarşı çıxdı və dedilər ki, ağ xalat bizim simvolumuzdur.
Buna baxmayaraq, qadağalar davam edir.
Rusiyada isə uzun müddətdir ki, təcili yardım şöbələrində həkimlər rəngbərəng geyinirlər.