1. israil cümə günü səhər tezdən "Operation Rising Lion" adlı hərbi əməliyyata start verdi və iranın nüvə silahı proqramının "başını" vurduğunu bəyan etdi. Hədəflər arasında Natanzdakı nüvə zənginləşdirmə mərkəzi, nüvə alimləri, raket proqramı, və – bəlkə də ən çox səs gətirəni – iranın iki ən yüksək rütbəli generalı da vardı: IRGC rəhbəri General Hüseyn Salami və Silahlı Qüvvələrin Baş Qərargah rəisi General Məhəmməd Baqeri.
Bu, artıq soyuq diplomatiya deyil, isti barıtın danışdığı bir reallıqdır.
Netanyahu nə dedi?
“israilin varlığına qarşı olan təhdidi ortadan qaldırmaq üçün bu əməliyyat lazım idi. Davam edəcəyik – neçə gün lazım olacaqsa, o qədər.”
iran nə cavab verdi?
Ayətullah Xamenei isə “ağır cəza” vəd etdi. iran, bu hadisəni ABŞ-israil ittifaqının yeni təxribatı kimi təqdim edir, baxmayaraq ki, ABŞ hücumda birbaşa iştirakını inkar edir.
iranın hava məkanı bağlandı. Sakinlər sığınacaqlara qaçdı. israil xüsusi fövqəladə vəziyyət elan etdi. Qüdsdə sirenlər səsləndi. “Bu bir günlük hücum deyil” – deyə israil mənbələri CNN-ə bildirdi.
Qısa təhlil
iran illərdir sanksiyalar və daxili böhranlarla zəifləyib. israil isə bu zəifliyi geosiyasi fürsətə çevirməkdə gecikmədi.
Qlobal güc balansı təkcə diplomatiya ilə deyil, dron, zərbə, və nüvə laboratoriyalarında qurulur.
Bu hücum, təkcə iki generalın ölümü deyil.
Bu, Yaxın Şərqdəki kök salmış status-kvonun sarsılmasıdır.
4. qarşılıqlı hava hücumlarının davam etdiyi savaş.
neft qiymətlərinin bir gündə 7% qalxmasına səbəb olmuşdur. iranın hörmüz boğazını bağlayacağı təqdirdə global ticarət daha da bahalaşa bilər. qızıl bütün savaşlarda olduğu kimi ən yüksək qiymətinə yaxınlaşdı savaşın ilk günü. bazarertəsi etibarı ilə qarşıdurmanın iqtisadi təsiri daha yaxşı hiss ediləcəkdir.
qərbdə bir çox siyasətçi və insanlar iranın özünü müdafi və hücumunu dəstəkləyir və labüd görür.
5. savaşın üçüncü günü qarşılıqlı atışmalar davam edir:
- israil qırıcı təyyarələri zəifləmiş iran hava ərazisində uçuşlar edir
- iran müdafiəni hücumla edərək raketlər göndərməyə davam edir
- bir çox iri ölkələr israili qınasa da ingiltərənin savaşı istədiyi düşünülür
- pakistan və şimali koreya irana lazım olduğu halda nüvə silahı verəcəklərini bildirir
- silah və drone şirkətləri dəyər qazanır
- abş birbaşa savaşa girməkdən hələ ki çəkinir
- qərbdə bir çox siyasətçi və sivil israilin ifrat özbaşınalığından şikayətlənir
- kanada g7 sumiti keçirilir
)